YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/4439
KARAR NO : 2022/8412
KARAR TARİHİ : 28.11.2022

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 15.10.2019 tarih ve 2018/186 E. – 2019/1111 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nce verilen 01.03.2021 tarih ve 2020/73 E. – 2021/351 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, 6100 sayılı Kanun’un 369. maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin diğer firmaların yaptığı kuruyemiş kavurma makinelerinden çok farklı olarak 02.04.2012 tarih ve 2012 02215 tescil numarası ile ürettiği makineye 28.03.2013 tarihinde tasarım tescil belgesi aldığını, 2012 yılından beri tespit konusu olan makineyi çok iyi tanıtıp sektörde adını duyurduğunu, bu tanınmışlıktan ve tercih edilen makine modelinden yararlanmak isteyen davalının aynı cins makine için kendisine ait farklı bir tasarım tescil belgesi olmasına rağmen davacıya ait tasarımı kullanarak haksız rekabet yaratmaya çalıştığını, diğer firmaların aynı işlevdeki makineyi farklı tasarımlarda yapmışken davalının müvekkili firmanın belirgin benzerini ürettiğini, hedef kitlenin aynı olması nedeniyle davalının haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek, davalının eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun vedavacı tasarımına tecavüz ettiğininin tespitine, müvekkiline ait tasarımın üretiminin yapıldığının tespiti ile üretimde kullanılan makine kalıp ve cihazlara el konulması, 20.000,00 TL maddi ve 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davalının “PM 10 Elektrikli Kuruyemiş Kavurma Makinesi” adı altında ürettiğini, TPMK’ye 05.06.2009 tarih 2009 02718 tescil nolu ile tescilli olduğunu, TPMK’ya 04.05.2012 tarih …B tescil numarası ile “İncelemesiz patent” olarak tescil edildiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber tescil yolsuz olsa dahi, sicilden terkin edilinceye kadar tasarım ve patent sahibinin makinaları üretmesinde bir usulsüzlük olmadığından ve bu nedenle tecavüzden ve haksız rekabetten söz edilemeyeceğini, davaya dayanak Denizli 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/50 Değişik iş nolu tespit dosyası marifeti ile yapılan keşif ve keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli nitelikte olmadığından ve keşif ile bilirkişi raporuna karşı süresi içinde itiraz ettiklerini savunarak haksız davanın reddini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya ait 2012/05221 numaralı incelemesiz patentin geçersiz olmakla birlikte davalının 2009/02718 numaralı tasarım tesciline dayanan ürünlerin davacıya ait 2012/02215 numaralı tasarım tescilinin koruma kapsamına girmediğinin tespit edildiği; Bu haliyle yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dava konusu ürün hakkında profesyonel olmayan tüketicinin iki cihazı karıştıramayacağı ve dolayısıyla tasarımın ihlali söz konusu olmayacağından davacının bu nedenle davalıdan maddi ve manevi tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacının 28/03/2013 tarihinde kuruyemiş makinasına tescil belgesi aldığı, davalının ise 12/02/2010 tarihinde tescil belgesi aldığı, davalının patent siciline incelemesiz olarak tescil edildiği, dava konusu tasarımdan doğan hakların ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesinde, tarafların tasarıma konu ürünlerin kıyaslanmasında davalının broşürlere konu olan 2009/02718 numaralı ürün tasarımları ve davacıya ait 2012/02215 nolu tasarım tesciline ilişkin görseller karşılaştırıldığında, ana gövde form ve yapısının büyük benzerlik gösterdiği taşıma tekerlerinin kısmı benzerlik gösterdiği, kuruyemiş çıkış birimlerinin doğrudan benzerlik göstermediği, kumanda düğmelerinin konumunun benzerlik gösterdiği, kapılarda bulunan cam bölümlerinin en, boy oranlarının benzerlik göstermediği, kapak kenar bölümlerinin kısmi olarak benzerlik gösterdiği, alım bölümlerinin benzerlik gösterdiği, yükleme bölümlerinin kısmi olarak benzerlik gösterdiği yine paletli bölüm ve çevresi göstergelerin konumu, bacalar ve havalandırma kanallarının kısmi olarak benzerlik gösterdiği, kapı kollarının benzerlik göstermediği, cihazlar arasında benzerlikler ve farklılıklar göze çarpmak ile birlikte bilinçli ancak profesyonel olmayan tüketicinin iki cihazı karıştırmayacağı ve dolayısıyla tasarımın ihlali bulunmadığı, bu nedenle mali yönden bir inceleme yapılmasına gerek olmadığı, davalıya ait 2012/05221 numaralı incelemesiz patent geçersiz olmakla birlikte davalının 2009/02718 numaralı tasarım tesciline dayanan ürünlerinin davacıya ait 2012/02215 numaralı tasarım tescilinin koruma kapsamına girmediği görüşünün bildirildiği, bu durumda davalının tasarımının davacıya ait tasarımla ayırt edilebilir durumda olduğundan davacının marka tasarım haklarına tecavüzün söz konusu olmadığı, davacının istinaf dilekçesinde davalının kavurma fırını ile ilgili olarak sunduğu katologda kendi adına tescilli yuvarlak başlıklı makinasını kullanmadığını ,kasıtlı olarak müvekkiline ait köşeli başlıklar içeren tasarımları kullandığını, bu yönden yargılama yapılmasının gerektiğini ileri sürmüş ise de, dava dilekçesinde bu yönde bir talebinin bulunmadığını, öte yandan davacının aynı çerez kavurma makinasından kaynaklı olarak Denizli 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/186 esas sayılı dosyasında endüstriyel tasarıma tecavüz ile maddi ve manevi tazminat talepli davanın reddine karar verildiği, yine davalı tarafından davacıya karşı kuruyemiş kavurma makinasını benzer üretim nedeniyle endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti önlenmesi, maddi ve manevi tazminat talepli olarak Denizli 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/494 esasına açılan davanın tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığından davanın reddine ilişkin kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/543 esas 2017/3382 karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği, alınan raporun dosya kapsamına ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.
Tasarıma tecavüz davalarında tecavüzün varlığı yada yokluğu hususunun değerlendirilebilmesi için davalının tescilli işaretine konu görsellerin değil fiili kullanımının karşılaştırmaya konu edilmesi gerekmektedir. Somut olayda bilirkişi tarafından davacı adına tescilli tasarımlar ile davalı adına tescilli tasarım karşılaştırması yapılmış ise de; davacı tarafça davalıya ait olduğu iddiası ile ilgili kataloglardaki davalı kullanımı açısından bir değerlendirme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 28.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.