YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/7355
KARAR NO : 2009/9353
KARAR TARİHİ : 22.06.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.12.1997 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 01.12.1997-dava tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulu ile davacının 01.12.1997-31.07.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki belgelerden davacının01.06.1995 tarihinden itibaren Kabataş Ziraat Odası ,17.02.1989 tarihinden itibaren ise 2587 Sayılı Kabataş Tarım Kredi Kooparatifi üyesi olduğu, davacı …kızı 01.02.1948 doğumlu … olmasına rağmen 24927 ortaklık numarası ile oluşturulan SS 39 Nolu Fındık Tarım Satış Kooparatifinin Aybastı Noterliğince düzenlenen 28.07.1982 tarihli ortaklık senedinin ise 01.01.1953 doğumlu …kızı …adına oluşturulup ,mahkemece tarım … sigortalılığa esas alınan Kasım 1996,25.10.2001 tarihli prim kesintilerinin ve müstahsil makbuzlarının da yine …kızı 1953 doğumlu …adına yapıldığı S.S. 39 Sayılı Fındık Tarım Satış Kooparatifi 06.03.2009 tarihli yazısında davacının başvurusu üzerine 28.07.1982 tarihli …kızı 1953 doğumlu …adına oluşturulan kaydın baba adı ve doğum tarihi düzeltilerek 1948 doğumlu davacı adına oluşturulduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.
Kasım 1996, 25.10.2001 tarihli prim kesintileri ve müstahsil makbuzlarının …kızı 1953 doğumlu …adına oluşturulduğu gözetilerek ,davacının isim ve doğum tarihi düzeltilmesine ilişkin Aybastı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1992/163 E,247 K sayılı ve 1992/147 E,247 K sayılı dava dosyaları getirtilerek 28.07.1982 tarihinde oluşturulan ortaklık kaydının davacıya ait olup olmadığı saptanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yön açıklığa kavuşturulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 22.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.