YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6096
KARAR NO : 2023/95
KARAR TARİHİ : 18.01.2023
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/739 E., 2021/1450 K.
DAVA TARİHİ : 14.10.2016
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/982 E., 2018/48 K.
Taraflar arasındaki ihraç kararının iptali ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı kooperatife peşin bedelli ortak olduğunun 2008 yılı olağan genel kurul kararı ile onaylandığını, davalı kooperatifin daha sonra normal üyeler gibi müvekkilinden aidat ve ödeme talep ettiğini, müvekkiline gönderilen ihtarnamelerin gerçek borcu yansıtmadığını ileri sürerek, müvekkilinin peşin bedelli ortak olduğunun kooperatife başka bedel ödemesi gerekmediğinin tespiti ile ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının aidat yükümlülüğünün devam ettiğini, ihraç kararının usulüne uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
1.Davacının 27.09.2009 tarihli genel kurul kararı ve 14.07.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile peşin bedelli üye olduğu, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam edeceğinden davacıdan istenilen toplam 21.166,00 TL aidatın genel yönetim giderine ilişkin olan 2.963,90 TL’sinden davacının sorumlu olduğu,
2.Davacıya gönderilen ihtarnamelerde yazılı eşitleme borcundan davacının sorumlu olmaması, eşitleme borcunun dışındaki 21.166 TL’lik aidatın da 18.202,10 TL’lik kısmından dolayı sorumlu olmaması karşısında, ihtarnamelerin gerçek borç durumunu yansıtmadığı, usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile ihraç kararının iptaline, eşitleme borcundan sorumlu olmadığının tespitine ve 18.202,10 TL aidat borcundan sorumlu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesi uyarınca ortakların hak ve yükümlülüklerde eşit olduklarını, mahkemenin eksik inceleme sonucu karar verdiğini, zira davacıların peşin üyeliklerinin kararlaştırıldığı genel kurullara ilişkin butlan davasının bekletici mesele yapılmadığını, taksitle peşin üyeliğin mümkün olmadığını, peşin üyeler arasında da adaletsizlik olduğunu, davacının peşin ödemeli ortak olmadığını, eski yönetim kurulunun yargılandığını, davacının belirlenen bedelden sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ile menfi tespit istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 23.maddesi,
3. Değerlendirme
Davalı kooperatifin 27.09.2009 tarihli olağan genel kurul toplantısında davacı tarafından ödenecek bedel belirlenmiş, aynı kararda “ileride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere de aynı ölçüde yansıtılmasına” karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda genel kurulun iradesinin davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi olarak kabul edilmesi gerekir. Daha sonra imalat farklılıklarının ödenmesi üyeden talep edilebileceğine göre davacının peşin bedelli ortak olduğundan bahsedilemez. Bu durumda mahkemece, davacının normal statülü üye olarak kabulü ile ihraç kararına dayanak ihtarnamelerin ve menfi tespit isteminin değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.