YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/7678
KARAR NO : 2009/9649
KARAR TARİHİ : 24.06.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.07.1994-31.10.2008 tarihleri arasında zorunlu tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.7.1994-31.10.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.7.1994-31.12.1994 ve 1.6.1998-31.12.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine fazla talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede, davacının teslim ettiği tütün ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin 22.6.1994 tarihinde yapıldığı,22.5.1998 tarihinde de yapılmış prim kesintisinin bulunduğu, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesine ekli Acıpayam Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğünce düzenlenmiş davacıya ait bilgi listesinde davacının 1999, 2002 ve 2003 yıllarında da ürün tesliminin bulunduğu ancak davacının “aile reisi” sıfatını taşımaması nedeniyle bu yıllarda teslim edilen ürün bedellerinden prim kesintisi yapılmadığı, davacının 14.3.2008 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, zabıta araştırmasına göre tarımsal faaliyetinin devam ettiği, kooperatif kaydının bulunmadığı, Ziraat Bankasından kredi almadığı, adına kayıtlı taşınmazın bulunmadığı görülmektedir.
Mahkemece, davacının 1.7.1994-31.12.1994 ve 1.6.1998-31.12.1998 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin olarak verilen hüküm yerinde ise de, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesine ekli belgede davacının 1999,2002 ve 2003 yıllarında ürün teslim ettiği belli olmakla, davacının 1998 yılında prim kesintisi yapıldıktan sonra bu yıllarda tarımsal faaliyetinin devam ettiği kayıtlarla anlaşılmakla kesintiyi takip eden 1999 yılına ilişkin talebin reddine karar verilmiş olması ayrıca davacının 2000 ve 2001 yıllarında ürün satışı yapıp yapmadığı araştırılmadan 01.01.2000-31.12.2003 tarihleri arasındaki dönemin reddedilmiş olması isabetsizdir.
Yapılacak iş; Acıpayam Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğünden davacının 2000, 2001 yıllarında ürün satışı yapıp yapmadığını, yapmış ise özel firmaya satıp satmadığı, yapılmış ise buna ilişkin belgelerin getirtilerek davacının 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 yıllarında kesintisiz olarak her yıl ürün sattığı anlaşılıyor ise 01.07.1994-31.12.1994, 01.06.1998-31.12.2003 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek, 2000,2001 yıllarında ürün satışı yapmamış ise 01.07.1994-31.12.1994, 01.06.1998-31.12.1999 tarihleri arasındaki dönemin kabulüne fazla talebin reddine karar vermektir.
Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz ve temyiz yoluna başvuru harcının istek halinde davacıya iadesine, 24.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.