YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/4520
KARAR NO : 2009/9097
KARAR TARİHİ : 22.06.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı,murisinin ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 30.3.2001 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 5763 sayılı Yasa’dan yararlandırılması ile ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacının temyizine gelince; Davacı, murisi …nın 1997- 30.3.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi Tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5763 sayılı Yasa’dan yararlanarak primlerinin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece istemin reddine karar vermiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının murisinin sigortalı olarak tescilininin bulunmadığı, 1997- 2001 yılları arasında her yıl ürün tesliminde bulunduğu, bu ürünlerden 30.4.1998, 10.5.2001 ve 30.4.2002 tarihlerinde prim kesintilerinin yapıldığı, ziraat odasına ve kooperatiflere kayıtlı olmadığı, l990 yılından itibaren üzerine kayıtlı zirai arazilerin bulunduğu, zabıta araştırması ve tanık beyanına göre ölüm tarihine kadar çiftçilik ile uğraştığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacının murisinden yapılan prim kesintileri, Şeker fabrikasına l997- 200l yılları arasında her yıl ürün teslim etmesi, üzerine kayıtlı zirai araziler ve zabıta araştırması ile tanık beyanı dikkate alındığında l997 yılından ölüm tarihi olan l.4.200l tarihine kadar sürekli tarımsal faaliyette bulunduğu açık olup duruma göre ilk prim kesintisini takip eden aybaşı olan l.5.l998 tarihinden 30.3.2001 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi Tarım … sigortalısı olarak kabulü ile 5763 sayılı Yasa’dan yararlanma istemininde incelenerek bir sonuca bağlanması gerektiği ortadadır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın kurulu hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 22.6.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.