YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/11706
KARAR NO : 2009/10673
KARAR TARİHİ : 07.07.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.11.1997-30.7.2006 tarihleri arası tarım … sigortalısı olmadığının tespiti ile bu döneme ilişkin borcu olmadığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 1.11.1997-30.07.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olmadığının ve bu döneme ilişkin prim borcu bulunmadığının tespiti ile aksi yöndeki Kurum İşleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulü ile davacının 1.11.1997 tescil tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olmadığının ve bu döneme ait prim borcu bulunmadığının tespitine aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 3.1.1983-5.3.1984 , 5.3.1984-31.8.1986 8.1.1998-25.12.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu ve 30.4.1984, 24.09.1986 ve 20.10.1998-23.02.2001, 27.02.2004 tarihlerinde prim ödemelerinin bulunduğu ihtilaf konusu dönemde 01.08.2001-01.05.2003,1.10.2004-1.7.2006 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalılığının devam ettiği, davacının 1.11.1997 tarihli giriş bildirgesi ile re’sen 2926 sayılı yasa kapsamında tarım … sigortalı olarak tescilinin yapıldığı,2.3.1983 tarihinden itibaren Tarım Kredi Kooparatifine kaydının bulunduğu , 7.4.1987-28.8.2007 tarihleri arasında Tarım Satış Kooparatifine kayıtlı olduğu davalı Kurum tarafından davacının 1.11.1997-7.1.1998,1.7.2003-30.7.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılarak 4.630.00 YTL prim borcu tahakkuk ettirildiği dosyadaki kayıt ve belgelerden anlaşılmaktadır.
2926 sayılı Yasa’nın “Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5 ncı maddesinde, sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlayacağı, bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönünde düzenleme yapılmış olmakla; buna göre sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir. Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, sosyal güvenlik hakkından vazgeçilmesi olanaksızdır.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Anılan sebeplerle davacının 01.11.1997-7.1.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğu tartışmasızdır.Ancak 2.dönem sigortalılığın başlangıcı olan 1.7.2003 tarihi itibariyle davacının tescil için başvurusu ve prim ödemesi veya prim kesintisi bulunmadığı halde sigortalılık koşulları bulunmayan bu dönemin Kurum tarafından resen sigortalı olarak sayılması doğru değildir.
Ancak davacının iptalini istediği 01.11.1997-7.1.1998 tarihleri arasındaki sürenin 5 yıldan az olması nedeni ile 1479 sayılı Yasa’nın 22.2.2006 gün ve 5458 sayılı Yasa’nın 13.maddesi ile değişik 1.3.2006 tarihinde yürürlüğe giren Ek 19.maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Yasanın 73 maddesi ile değişik geçici 17 maddesi hükümlerinden de yararlanması mümkün değildir.
Bu durumda davanın kısmen kabulu,davacının 1.7.2003-30.7.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olmadığının tesbiti ile yetinilmesi gerekirken tesçil tarihinden itibaren tarım … sigortalılığının iptaline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.