YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/12723
KARAR NO : 2009/11450
KARAR TARİHİ : 29.09.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, l.l.l985- 28.4.2006 tarihleri arası tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5458 sayılı yasadan yararlandırılmasına, SSK hizmetleri ile birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.1.1985- 28.4.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5458 sayılı Yapılandırma Yasasından faydalandırılması ve SSK’na tabi hizmetleri ile … hizmetlerinin birleştirilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının SSK’na tabi çalışmasının bittiği tarih olan 9.10.1998- 28.4.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tespitine hizmetlerinin birleştirilmesine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle
kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının ziraat odası kaydının olup olmadığı, tapuda Belediye’de, Özel İdare Müdürlüğünde üzerine kayıtlı gayrimenkulü bulunup bulunmadığı TMO’ne sattığı ürün bedellerinden …’a prim kesintisi yapılıp yapılmadığı, … kooperatifi kaydının olup olmadığı, traktörünün bulunduğunun beyan edildiği nazara alınarak bu yönde araştırma yapılmadığı, tarım … kaydının 1.1.1985 tarihinde yapıldığı 8.10.1987-8.10.1988 tarihleri arasında 355 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaları nedeniyle 7.10.1987 tarihinden itibaren tarım … sigortalılığının durdurulduğu, 1.2.1994 tarihinde tarımsal faaliyeti durduran dilekçesinin olduğu tarım … prim ödemesinin olmadığı, 28.4.2006 tarihli dilekçe ile 5458 sayılı Yasa’dan faydalandırılması istemi olduğu görülmektedir.
Öte yandan Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılacak iş; davacının sattığı ürün bedelinden prim tevkifatının, ziraat odasında kaydının bulunup bulunmadığı Tapuda ve Belediye’de, Özel İdare Müdürlüğünde araştırma yapılarak üzerine kayıtlı zirai gayrimenkulleri olup olmadığı, … kooperatifine üye olup olmadığı, Traktörü varsa tescil belgeleri getirtilerek tarımsal faaliyetinin devam edip etmediğinin hiç bir tereddüde mahal vermeyecek şekilde araştırılarak davacının kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması sona erdikten sonra tarımsal faaliyetinin devam edip etmediğini belirterek tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gitmektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedeNlerle BOZULMASINA, 29.9.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.