YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/12464
KARAR NO : 2009/11715
KARAR TARİHİ : 01.10.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı, borçlu olmadığının tespiti ile alınan paraların tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava nitelikçe, 3201 sayılı Yasa uyarınca yapılan borçlanma uyarınca bağlanan yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile iade edilen yaşlılık aylıklarının geri ödenmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
3201 sayılı Yasa’nın 6. maddesi uyarınca borçlanılan süreler de değerlendirilerek aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş yapılmış olması gerekmektedir. Zira, borçlanmanın geçerliliği için yurda kesin dönüşü şart kılan 3201 sayılı Yasa’nın 3. maddesi 4958 sayılı Yasa’nın 56. maddesi ile değiştirilip söz konusu şart madde kapsamından çıkarılmışsa da, anılan yasanın tahsis koşullarını düzenleyen 6. maddesinde benzer nitelikte bir değişiklik yapılmadığından kesin dönüş şartı gerçekleşinceye kadar sigortalıya yaşlılık aylığı tahsisi mümkün değildir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 27.10.1972-21.07.1993 tarihleri arasında yurt dışında (Almanya’da) geçen hizmetlerini 3201 sayılı Yasa gereğince borçlanarak, borçlanma bedelini ödediği ve 10.08.1993 tarihli talebi dikkate alınarak, 7464 gün yurtdışı borçlanması, 720 gün askerlik borçlanması ve 1080 gün Türkiye’deki çalışmaları itibariyle 9298 gün üzerinden 01.09.1993 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, daha sonra Alman Sigorta Mercii’nden alınan hizmet cetvelinden davacının, 27.10.1972-31.03.1996 tarihleri arasında çalıştığı, 24.06.1996-18.04.2003 tarihleri arasında işsizlik ve hastalık yardımlarından yararlandığının anlaşıldığından bahisle Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığının bağlanış tarihi itibariyle iptal edildiği ve ödenen aylıkların davacıdan geri alındığı anlaşılmaktadır.
Davacı, emeklilik dönemi içerisinde yurt dışında işsizlik maaşı dahi almadığını, 1996 ve devamında iki yıl süre ile almış olduğu işsizlik maaşının da çalıştığı ülke tarafından iptal edildiğini ve bu işsizlik maaşını da yasal faizi ile birlikte tekrar ödediğini iddia etmiştir.
Mahkemece, davacının 01.10.1996-18.04.1998 tarihleri arasında toplam 19 ay süre ile işsizlik yardımı aldığı, ancak bu döneme ilişkin gelirlerinin de Alman Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iptal edilerek, tüm yasal faizleri ile birlikte sosyal yardımları tekrar iade ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa, davacının işsizlik yardımının iptaline ilişkin dosyada bir belge bulunmamakta olup, sadece, Alman Emeklilik Sigorta Kurumu’nun davacıya hitaben yazdığı “…’ın sigortalılığından 18.09.2006 tarihli bildirim ile verilen emekliliğe ilişkin geri ödeme” başlıklı bir belge tercümesi mevcut olup, bu belgede ise, davacının hangi tarihler arasında aldığı, hangi nitelikteki aylık veya sosyal yardımının iptal edildiğine ilişkin bilgi yer almamaktadır.
Yapılacak iş, davacının Almanya’da hangi tarihler arasında çalıştığı, hangi tarihler arasında (yurda kesin dönüş yapmadığına karine teşkil eden) işsizlik yardımı aldığı, işsizlik yardımlarının iptal edilip edilmediği, edildi ise hangi tarihler arasında aldığı işsizlik yardımının, hangi gerekçe ile iptal edildiği hususları araştırmak, başka bir anlatımla, 3201 sayılı Yasa’nın 6. maddesinin uygulamasına esas olmak üzere davacı sigortalının yurt dışı iş ilişkisinin kesildiği tarihi tespit etmek ve çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, l.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.