YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/12477
KARAR NO : 2009/11718
KARAR TARİHİ : 01.10.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,1.1.1991-8.5.1996 tarihleri arası … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe, davacının 01.01.1991-08.05.1996 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında … sigortalısı sayılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa, …’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı Yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.
Davacının şahsi sicil dosyasının incelenmesinden, 27.03.1989 tarihinde Kuruma verilen giriş bildirgesine istinaden, 14.03.1989 tarihi itibariyle … sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 13.05.1997 tarihinde prim ödemesi bulunduğu ve 13.05.1997 tarihinde İB formu verdiği anlaşılmaktadır. Kurum tarafından davacının vergi kaydının sona erdiği tarih olan 31.12.1990 tarihi itibariyle davacının esnaf … sigortalılığı sona erdirilmiştir.
Davacının 15.03.1989-31.12.1990 tarihleri arasında vergi kaydı; 14.03.1989-31.12.1990 tarihleri arasında oda kaydı ile 14.03.1989-08.05.1996 tarihleri arasında esnaf ve sanatkar sicil kaydı bulunmaktadır. Bu durumda, davacının uyuşmazlık konusu dönemde vergi kaydı veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı yok ise de, esnaf ve sanatkar sicil kaydı bulunmaktadır. Esnaf ve sanatkar sicil kaydı da, 3165 sayılı Yasa gereğince davacının esnaf … sigortalılığına karine teşkil etmektedir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 01.10.2009 gününde oy birliği ile karar verildi.