YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/14059
KARAR NO : 2009/12912
KARAR TARİHİ : 15.10.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi
Davacı, 25.1.1985- 16.6.2005 tarihleri arası 1479 sayılı yasaya tabi bağkur sigortalısı olduğunun tespiti ile emekliliğe hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının ve davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 25.01.1985 tarihi ile tahsis isteminde bulunduğu 16.06.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi … sigortalısı olduğunun ve emeklilik isteminde bulunduğu 16.06.2005 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespiti istemine yöneliktir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile,davacının 25/01/1985-15/06/2005 tarihleri arasında … Sigortalısı olduğunun tesbitine, 16/06/2005 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespitine ilişkin talebinin reddine,karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 25.01.1985-27.01.2003 arasında 18 yıl 6 gün 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu … sigortalılığının, 28.01.2003-31.01.2003 tarihleri arasında 4 gün, 01.12.2004-15.06.2005 tarihleri arasında 6 ay 15 gün 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı … sigortalılığının bulunduğu, 27/01.2003 tarihinde başlayan ve 2003/2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12. aylarda, 2004/1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12. aylarda ve 2005/1,2,3,4,5. aylarda prim ödemelerinin olduğu, ödenen primlerin davacıya iade edilmediği, … İl Müdürlüğünün 22.06.2007 tarih 1320949 sayılı yazı cevabi ile, davacının 15.01.1985-15.06.2005 tarihleri arasında … sigortalısı olarak kabul edildiğinde 30.06.2005 tarihi itibari ile toplam 4.786,48.YTL borcunun çıkacağının bildirildiği, 20.01.985-15.11.1991, 18.11.1991-31.12.2002 tarihleri arasında vergi kaydının, 19.3.1985-2.1.2003 tarihleri arasında Tefenni Esnaf Sanatkar Odası kaydının, 28.2.1986-9.11.1992 tarihleri arasında Karamanlı Esnaf Sanatkar Odası kaydının 22.2.1985-27.1.2003 tarihleri arasında Burdur Esnaf Sanatkar Sicil Memurluğu kaydının olduğu, 15.06.2005 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu,Kurumca davacının 27.01.2003 tarihinde başlayan 1479 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalılığının 31.01.2003 tarihinde sona erdirildiği ve tahsis talebinin sigortalılık süresi 20 tam yılı doldurmadığı için reddedildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık davacının 31.01.2003-31.12.2004 tarihleri arasında 1479 sayalı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalı sayılıp sayılmayacağı ve tahsis talep tarihi itibariyle prim borcu bulunup bulunmadığı noktalarında bulunmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde; “(Değişik madde: 24/07/2003 – 4956 S.K./33. md.)Bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanlar, ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklular talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilirler.İsteğe bağlı sigortalı olanların basamak seçme ve yükseltmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanır.İsteğe bağlı sigortalılık, sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlar ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona erer.2926 sayılı Kanun kapsamına girmeden önce bu Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olanların, isteğe bağlı sigortalılıkları devam eder.İsteğe bağlı sigortanın hangi esaslara göre yapılacağı bir yönetmelikle düzenlenir.”hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalılığının başladığı 28.01.2003 tarihinden itibaren 2005 yılının 5. ayına kadar düzenli prim ödeyerek isteğe bağlı sigortalı olmak konusunda iradesini ortaya koyduğu anlaşılmaktadır. Davalı Kurumca primler itirazsız tahsil edildiğine göre davacının ihtilaf konusu 31.01.2003-31.12.2004 tarihleri arasında ödenen primlerin karşılık geldiği süre kadar isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiği gözetilmelidir.Mahkemece davacının bu döneme ilişkin ödediği primlerin ne kadar isteğe bağlı sigortalılık süresine denk geldiği araştırılmadan ve sigortalılığın tesbitine karar verilen dönemde hangi yasaya tabi olduğu ile isteğe bağlı sigortalılık mı, yoksa zorunlu sigortalılık mı olduğu belirtilmeden karar verilmesi doğru değildir.
Öte yandan, davacının tahsis talep tarihi itibariyle prim borcu bulunmadığını iddia etmesine rağmen, Kurumca davacının 4.786.00TL prim borcu bulunduğunun bildirilmesi karşısında ,davacının tahsis talep tarihi itibariyle prim borcu bulunup bulunmadığı konusunda araştırma ve inceleme yapılmayan bilirkişi raporuna ve davalı Kurumun müzekkere cevabına dayanılarak yeterli araştırma yapılmadan aylık ile ilgili talebin reddedilmesi de yanlıştır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının ve davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 15.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.