YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13184
KARAR NO : 2023/57
KARAR TARİHİ : 10.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Beyandan sonra mal ve kazançta artışı bildirmemek
İNCELEME KONUSU KARAR : Disiplin Hapsi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
… İcra Ceza Mahkemesinin 29.03.2021 tarihli ve 2020/156 Esas, 2021/101 sayılı kararı ile sanık …’ın beyandan sonra mal ve kazançta artışı bildirmemek suçundan beraatine ilişkin kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ve sanığın 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 339. maddesi uyarınca 20 … disiplin hapsi ile cezalandırılmasına dair merci … 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.06.2021 tarihli ve 2021/21 değişik iş sayılı kararı ile hükmün 11.06.2021 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
… Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.10.2022 tarihli ve 94660652-105-34-6904-2022-KYB sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.11.2022 tarihli ve KYB- 2022/131397 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I.İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.11.2022 tarihli ve KYB- 2022/131397 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.11.2006 tarihli ve 2006/16. HD-220 esas, 2006/231 karar sayılı ilâmında yer alan, “Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır. Bu nedenle kararda belli bir sürenin öngörülmesi, yaptırımın bu niteliğine aykırı olacaktır.” şeklindeki açıklama ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 339. maddesinde yer alan “Sonradan kazandığı malları veya kazancında ve gelirinde vaki tezayütleri bu Kanun mucibince bildirmeye mecbur olan borçlu makbul bir mazereti olmaksızın yedi … içinde icra dairesine taahhütlü mektupla veya şifahi surette bildirmezse ve bu mal veya kazancı asıl veya bedel itibariyle mevcut olduğu takdirde, on …; mal veya kazancını asıl veya bedel itibariyle makbul bir sebep olmaksızın elden çıkarmışsa, bir aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Bu cezalara alacaklının şikâyeti üzerine karar verilir. Kişi, icra takibine konu olan borcu tamamen ödediği takdirde, bu ceza düşer.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, disiplin ve tazyik hapsinin kısmî bir düzeni korumak amacıyla getirildiği, kişinin kendisinden beklenen yükümlülüğü yerine getirdiği takdirde serbest kalacağı cihetle, … 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.06.2021 tarihli kararı ile sanığın 20 güne kadar hapsen tazyikine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde 20 … disiplin hapsine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II.GEREKÇE
1.Sanığın, yargılama konusu eylemi için 2004 sayılı Kanun’un 339. maddesinde “on güne kadar disiplin hapsi” öngörüldüğü belirlenmiştir.
2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Sonradan kazanılan veya ziyadeleşen malların beyanı” başlıklı 77. maddesinde yer alan, “İcra dairesine vaki olan beyanda malı olmadığını bildirmiş veya borcuna yetecek mal göstermemiş yahut beyandan imtina etmiş olan borçlu sonradan kazandığı malları ve kazancında ve gelirinde vukua gelen tezayütleri yedi … içinde mezkur daireye taahhütlü mektupla veya şifahi olarak bildirmeğe mecburdur.” ve “Beyandan sonra mal ve kazançta olan tezayüdü bildirmeyen borçlunun cezası” başlıklı 339/1. maddesinde yer alan, “Sonradan kazandığı malları veya kazancında ve gelirinde vaki tezayütleri bu Kanun mucibince bildirmeye mecbur olan borçlu makbul bir mazereti olmaksızın yedi … içinde icra dairesine taahhütlü mektupla veya şifahi surette bildirmezse ve bu mal veya kazancı asıl veya bedel itibariyle mevcut olduğu takdirde, on …; mal veya kazancını asıl veya bedel itibariyle makbul bir sebep olmaksızın elden çıkarmışsa, bir aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
3.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un 2/l. maddesinde disiplin hapsi; “Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi” olarak tanımlanmıştır.
4.2004 sayılı Kanun’un da icra suçlarıyla ilgili hükümlerin 331 ilâ 345/b maddeleri arasında, muhakeme usulüne ilişkin hükümlerinin ise 346 ilâ 354 üncü maddelerinde düzenlendiği, icra suçlarının, suç olarak düzenlenmek suretiyle hapis ve adlî para cezası şeklinde yaptırımlara bağlananlar ile disiplin veya tazyik hapsi yaptırımına bağlananlar şeklinde ikili bir ayrıma tâbi tutulduğu, disiplin hapsi veya tazyik hapsinin, bir suç karşılığı olmayıp kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış bir fiil karşılığı olarak uygulanan seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen yaptırımlardır.
5.Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; müştekinin şikayet dilekçesinde, sanık borçlunun mal beyanında bulunmadığı, malvarlığında meydana gelen artışları icra dairesine bildirmediği ve borçlunun Sosyal Güvenlik Kurumuna kayıtlı olarak çalışmasına rağmen bu hususu icra müdürlüğüne bildirmediğinden bahisle şikayetçi olduğunun anlaşılması karşısında, sanığın şikayete konu eyleminin İİK’nun 339. Maddesindeki “Sonradan kazandığı malları veya kazancında ve gelirinde vaki tezayütleri bu Kanun mucibince bildirmeye mecbur olan borçlu makbul bir mazereti olmaksızın yedi … içinde icra dairesine taahhütlü mektupla veya şifahi surette bildirmezse ve bu mal veya kazancı asıl veya bedel itibariyle mevcut olduğu takdirde, on …;… disiplin hapsi ile cezalandırılır.” cümlesindeki düzenleme kapsamında olduğu ve sanığın eyleminin on güne kadar disiplin hapsi gerektirdiği , sanığın eyleminin mal veya kazancın asıl veya bedel itibariyle makbul bir sebep olmaksızın elden çıkarma kapsamında bulunmadığı ve şikayet konusu eylem için öngörülen cezanın bir aya kadar disiplin hapsi cezası olmadığı anlaşıldığından , inceleme konusu hüküm hakkında belirlenen husus yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin … Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.
III.KARAR
Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, … Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
10.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.