YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11629
KARAR NO : 2009/13130
KARAR TARİHİ : 19.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk prim kesintisini takip eden aybaşından Kurumca tescilinin yapıldığı tarihe kadar (1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı dışında) tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından Kurumca tescilinin yapıldığı tarihe kadar 8.3.1999-29.2.2000 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süreleri dışında kalan dönemlerde tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacının sattığı ürün bedelinden tarım Bağ Kur’a 30.9.1999 tarihinde pirim kesintisinin yapıldığı, sonradan üzerine “1998 yılı” yazılı liste ile 31.8.2000 tarihli listelerde davacının ürün teslim ettiğine dair kaydın bulunduğu, 25.4.2002 tarihinden beri z iraat odasına kayıtlı olduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı, tarım arazisine sahip olduğu, Kurumca davacının 22.3.2004 tarihli giriş bildirgesine göre 1.1.2004-1.3.2007 tarihleri arası ve dava devam ederken 30.9.1999 tarihli prim kesintisine göre de 1.10.1999-31.12.1999 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalılık kayıt ve tescilinin yapıldığı, 8.3.1999-29.2.2000 tarihleri arasında 11 ay 21 gün 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının 30.9.1999 tarihli pirim kesintisinden sonra 2000 yılında ürün teslim ettiğinin anlaşılmasına göre mahkemece 1.1.2000-31.12.2000 tarihleri arasındaki döneme yönelik istemin reddine ilişkin olarak verilen karar yerinde değildir.
Yapılacak iş; davacının adının yer aldığı üzerinde “1998 yılı” yazılı listedeki ürün teslimi nedeniyle pirim kesintisi yapılıp yapılmadığını ilgili kurum ve kuruluşlardan sormak, 1998 yılında pirim kesintisinin bulunması durumunda kesinti tarihini takip eden aybaşından 30.9.1999 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süreleri dışında kalan dönemlerde ve tarımsal faaliyetin 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesi kapsamında kanıtlandığı 1.1.2000-31.12.2000 tarihleri arasındaki sürede çakışan 1479 sayılı Yasa’ya tabi süreler dışında kalan dönemlerde davacının tarım Bağ Kur sigortalılık isteminin kabulüne vermek gerekir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.10.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.