YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/3918
KARAR NO : 2022/17553
KARAR TARİHİ : 05.12.2022

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli … hakkında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 23/03/2021 tarihli ve 93554611-410.03-E.22889695 sayılı idarî yaptırım karar tutanağı ile uygulanan 38.376,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Bursa 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 14/06/2021 tarihli ve 2021/2517 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii BURSA 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 08/09/2021 tarihli ve 2021/4889 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 10.03.2022 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.04.2022 tarihli ve KYB. 2022/40810 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Mezkür ihbarnamede;
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 7/d maddesinde yer alan, “Özel öğretim kurumunun; …Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması, hallerinde… idari para cezası uygulanır.” şeklindeki,
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 67/A maddesinde yer alan, “(1) Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen fiiller hariç olmak üzere kurumlarda, yapılan denetlemeler esnasında ilgili mevzuata aykırı hususların tespiti halinde denetlemeye yetkili olanlar tarafından söz konusu aykırılığın denetleme sonuna kadar giderilmesi istenir. Gerekli düzenlemelerin denetleme sonuna kadar yapılmaması halinde işlenen fiilin gerektirdiği, Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen idari para cezasının uygulanmasına ilişkin teklif, idari para cezasını vermeye yetkili makama bildirilir. (5) İdari para cezasına neden olan hususun giderilmesi için kuruma en fazla üç ay süre verilir.Bu süre sonunda idari para cezasına neden olan hususların devam ettiğinin tespiti hâlinde yeni yasal işlem yapılır. ” biçimindeki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde,
19/02/2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereğince Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 67/A maddesinin 1. fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı, somut olayda kabahat tarihinin 2019 yılı olduğu nazara alındığında, muteriz kuruma söz konusu aykırılığın denetleme sonrasına kadar giderilmesi için kanunda öngörülen süre verilmeksizin idarî yaptırım kararı uygulandığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
5580 sayılı Yasanın 2. maddesinde kurucunun “Kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişiyi,”, kurucu temsilcisinin ise “Özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler adına seçilen kişiyi,” şeklinde
tanımlandığı, yine Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 9/3. maddesinde yer alan “Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinde belirtilen fiillerin inceleme/soruşturma/denetleme sonucunda tespiti halinde Kanunda belirtilen miktarlarda idari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. … Verilen idari para cezası gerçek kişi ise kurucuya; tüzel kişilik ise kurucu temsilcisine Tebligat Kanununa göre valilikçe tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir.” şeklindeki ve 67/A/3. maddesindeki “İdari para cezaları kurumların kurucularının vergi dairelerine vergi numaraları üzerinden bildirilir. …” şeklindeki düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere idari para cezasının muhatabının kurucu/kurucu temsilcisi olduğu, öte yandan 5580 sayılı Yasanın 7/8. maddesinde atıf yapılan ve kurumların devir şartlarını düzenleyen Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 14. maddesinin birinci fıkrasında sayılan şartlardan birinin de “c” bendinde yer verilen “Kurumu devralacak kişilerin kurumun vadesi gelmemiş olanlar da dâhil olmak üzere, tüm borç ve alacaklarını ve devir almadan önce kurumda yapılan inceleme/soruşturma/denetim sonucunda verilen idari para cezalarını ve kapatma cezasını da kabul edeceğini gösterir noterlikçe düzenlenen devir senedi,” olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise “Ancak valilikçe yapılan incelemede kurumun müracaat tarihinden önce yapılan inceleme/soruşturma/denetimleri sonucunda kuruma, Kanun kapsamında idari para cezası verilmesi hâlinde idari para cezasının ödenmesinden veya idari para cezasının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesi ve Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan kişilerin aynı fıkrada belirtilen şartları haiz olduğunun yetkili makamlardan alınmış belge ile tespit edildikten sonra devir işlemi gerçekleştirilir…” şeklinde bir düzenlemeye yer verildiği, bu düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde devralanın o tarih itibariyle belirli olan duruma göre sorumluluğu üstlenmesinin öngörüldüğü, zira her iki fıkradaki düzenlemede de devir almadan önce yapılan denetim/soruşturma kavramlarına yer verildiği cihetle, dosya kapsamına göre kabahat tarihi 11/02/2020 olmakla birlikte, 03/11/2020 tarihli şikayet üzerine başlatılan ve 11/11/2020-24/02/2021 tarihleri arasında yürütülen soruşturma/inceleme neticesinde idari para cezalarının uygulandığı, oysa kabahatlinin kurumu, işlemlerin tamamlandığı 12/05/2020 tarihinde devraldığı, yukarıda izah edilen düzenlemeler uyarınca devir müracaatının yapıldığı ve işlemlerin tamamlandığı tarihte henüz bir soruşturma/inceleme bulunmadığının anlaşıldığı, bu itibarla kabahatlinin kendisi kurumu devralmadan önceki fiil nedeniyle ve devir işlemleri sırasında başlamamış soruşturma/inceleme üzerine verilen idari para cezalarından sorumlu tutulamayacağı,
Hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunulmayacağının değerlendirilmesi için Adalet Bakanlığı’na gönderilmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05/12/2022 tarihinde, oy birliğiyle karar verildi.