YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/10892
KARAR NO : 2007/11329
KARAR TARİHİ : 03.10.2007

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.2.2004, 22.10.2004 gününde verilen dilekçeler ile geçit … tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 23.3.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar ve davacılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar 9, 10, 11, 16 parsel sayılı taşınmazlar lehine davalılar adına kayıtlı 17, 18, 19, 20, 23 sayılı parsellerden ayrıca 2004/601 esas sayılı dosyada 9 parsel lehine 11, 16, 19, 20, 23 sayılı parsellerden; 2004/602 esas sayılı dosyada 10 ve 16 parsel sayılı taşınmazlar lehine 11, 19, 20 ve 23 sayılı parsellerden, 2004/403 esas sayılı dosyada ise 11 parsel sayılı taşınmaz lehine 16, 19, 20, 23 sayılı parsellerden geçit … tesisini istemişlerdir.
Mahkemece davalar arasındaki hukuki irtibat gözetilerek davaların birleştirilerek bozma sonrası yapılan yargılama sonunda, 9 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili davanın reddine, 10, 11 ve 16 parsellerle ilgili davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı … … mirasçıları vekilleri ve davalılar … Yumru, … … ve … Yumru vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1-Bozma sonrası yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalıların temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-Davacıların temyizine gelince; Dava Türk Medeni Kanununun 747.maddesine dayanılarak açılmış geçit … kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlemesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her
taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit … verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktirinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyacı veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.
Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit … taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak … olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Davacılar 9 parsel sayılı taşınmaz yararına davalılara ait 17, 18, 19, 20, 23 parsel sayılı taşınmazlardan, birleştirilen 2004/601 esas sayılı dosyada ise 11, 16, 19, 20 ve 23 parsel sayılı taşınmazlardan geçit istemişlerdir. Yargılama sırasında 11 parsel sayılı taşınmaz maliki … … … 9 parsel maliki … …’ın taşınmazı lehine geçit bedeli ödemeden taşınmazından geçit tesis edilmesine muvafakat etmiş, yine 10 ve 16 parsel sayılı taşınmazların maliki … … da davacı … … taşınmazı lehine kendi taşınmazından bedelsiz geçit tesisine … göstermiştir.
Taşınmaz başında yapılan keşif sonrası sunulan ve hükme esas alınan 7.6.2006 tarihli bilirkişi raporunda 9 parsel sayılı taşınmaza en kısa en az masraflı, en az zarar veren ve en uygun güzergahın dava dışı şahsa ait 7 parsel sayılı taşınmazdan tesis edilecek geçit olduğu belirtilmiştir. Mahkemece 7 parsel sayılı taşınmaz maliki hakkında dava açılması için davacı tarafa süre verilmiştir. Davacılar vekili 22.12.2006 tarihli dilekçesinde birleştirilerek görülen 2004/601 esas sayılı dosyanın davalıları … … ve … … … tarafından geçit … tesisine muvafakat edildiğinden ara kararından dönülmesi istenmiş ise de mahkemece bu talep reddedilmiş ve 9 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Birleştirilerek görülen davaların davacılarının 10, 11 ve 16 parsel sayılı taşınmazları lehine 11, 16, 19 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit … tesis edilmiştir.
Davacılara ait 9 parsel sayılı taşınmaz da aynı güzergahta olup 11 ve 16 parsellerin malikleri tarafından geçit … tesisine muvafakat edildiği ve bedel talep edilmediği gözetildiğinde anılan taşınmaz için en uygun, en az masraflı, en ekonomik ve en az zarar veren, seçeneğin 11, 16, 19, 20 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine tesis edilecek geçit olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeksizin davanın reddedilmiş olması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (2) sayılı bentte açıklanan nedenlerle kararın 9 parsel sayılı taşınmazın malikleri davacılar yararına BOZULMASINA, davalıların temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 3.10.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.