YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4781
KARAR NO : 2022/7330
KARAR TARİHİ : 30.11.2022
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 19.09.2014 gününde verilen dilekçe ile muhdesatın tespiti talebi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21.04.2021 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili; Gümüşhane ili, Merkez ilçesi, 61 ada 90 ve 91 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki evlerin davacılar tarafından yapıldığını, taşınmazların kamulaştırma kapsamında kaldığını ileri sürerek, muhdesatın tespitini istemiştir.
Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece 01.04.2015 tarihinde, mera niteliğindeki parsel üzerine evlerin inşa edildiği, mera niteliğindeki taşınmazlar özel mülkiyete konu olamayacağından meydana getirilen muhdesatlara da değer verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine hüküm Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.10.2020 tarihli kararı ile ilamda yazılı nedenlerle bozulmuştur.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulüne, 05.02.2015 ve 14.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporları ve eki krokilerin kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.
Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, muhdesatın tespiti isteğine ilişkindir.
Mahkemece, 05.02.2015 tarihli fen bilirkişi raporu ve eki krokide E2 olarak gösterilen yerdeki yapının da davacılar tarafından yapıldığının tespitine dair hüküm kurulmuş ise de, E2 bölümü 93 sayılı parselde kalmakta olup, bu parsel malikine husumet yöneltilmemiştir.
6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme …” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.
Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukuki dinlenilme … tanıyarak hükmünü vermelidir.
Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen … yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme …, … yargılanma … içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın … meramını anlatma … ya da iddia ve savunma … da denilmektedir. Ancak, hukuki dinlenilme …, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi kural olarak mümkün değildir. Mahkemece aleyhine hüküm kurulanın davada taraf gösterilmeden hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bunun yanında, hem 05.02.2015 tarihli hem de, 14.03.2021 tarihli raporlara dayalı hüküm kurulmuş ise de, birbirini tekrar eden ifadelerle ve infazda karışıklığa yol açacak şekilde hüküm kurulmuştur. Davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilen yapıların harflerle ve renklerle işaretlenerek gösterileceği ek rapor alınmak suretiyle hüküm kurulması gerekmektedir.
Bu yönler gözetilmeden kurulan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.11.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.