YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/13745
KARAR NO : 2008/14575
KARAR TARİHİ : 24.11.2008
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.08.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 14.05.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı, genel yola çıkışı bulunmayan 1833 parsel sayılı taşınmazı lehine 1830, 1831, 1832, 1836, 1457, 1480 parsel sayılı taşınmazlardan geçit kurulmasını istemiş, davalı … davanın reddini, diğer bir kısım davalılar ise en uygun yerden geçit irtifak hakkının oluşturulmasını savunmuşlardır.
Mahkemece, davalı 1480 parsel ile yargılama sırasında davaya dahil edilen 1834 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden …- asfaltı olarak anılan yola bağlantı kurularak geçit oluşturulmuştur.
Hükmü, 1480 parsel malikleri temyiz etmiştir.
1-Yapılan yargılamaya toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
2-Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayanılarak geçit hakkı kurulması istemiyle açılmıştır.
Geçit hakkı davalarında amaç; genel yola çıkışı bulunmayan parselin sürekli yararlanabilmesi için en uygun ve en kısa yolun tespit edilerek, buradan geçit bağlantısı kurmaktır. Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı
tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilecekse, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.
Uyuşmazlık konusu taşınmazlar başında usulüne uygun yapılacak keşif sonucu, uzman bilirkişilerce oluşturulacak raporlar mahkemece hükme esas alınarak, yetkili birimlerce infaz edileceğinden ve kurulan geçit irtifak hakkı sona erdirilinceye kadar çıkan ihtilaflar bu rapor ve krokiler ile çözüme kavuşturulacağından rapor ve krokiler denetime elverişli ve uygulanabilir olmalıdır. Bu nedenle oluşturulacak krokiye geçit güzergahları ayrıntılı şekilde çizilip, ölçeği üzerinde belirtilmeli krokinin uzunluk ve genişlikleri gösterilmelidir.
Eldeki davada; mahkemece geçit kurulmasına ilişkin kararın hüküm kısmında genişliğin ne kadar olduğu açıklanmamıştır. Teknik bilirkişi … … Taç’ın hazırladığı 17.09.2007 tarihli rapor ile Zirai bilirkişi …’in hazırladığı 01.10.2007 tarihli raporlarda, kurulan geçit irtifakının genişliği hususunda bir açıklama bulunmadığı gibi, Teknik bilirkişi raporuna ekli krokide yapılan çizim üzerinde ölçü değerleri denetime elverişli şekilde gösterilmemiş, kroki ölçeği belirtilmediğinden dairemizce geçidin genişliği tespit edilememiştir.
Mahkemece yapılması gereken …, eldeki veriler yeterli ise ek rapor düzenlettirmek, yeterli görülmediği takdirde yeniden keşif yaparak, ziraat ve fen bilirkişilerine keşifte belirlenen olguları tam olarak yansıtan, kurulacak geçit irtifak hakkının uzunluk ve genişliğini gösteren, ölçekli, infaza elverişli rapor ve kroki düzenlettirmek olmalıdır.
Açıklanan biçimde incelemeler yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle, davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulüne usul ve yasaya aykırı hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 24.11.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.