YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/14215
KARAR NO : 2009/13280
KARAR TARİHİ : 22.10.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi
Davacı,davalı işveren nezdinde Temmuz 1989-24.8.2007 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı, gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının, davalı … Erdemli Müftülüğüne bağlı Kur’an Kurslarında 1989 Temmuz ayından 24. Ağustos 2007 tarihleri arasında aralıklı olarak Kur’an öğreticisi olarak çalıştığı sürelerin tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Anılan maddede; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür.
Somut olayda davacının 1989-1990 yıllarında Temmuz –Ağustos aylarında, 1991 yılında Haziran- Eylül aylarında ,1995 yılı 10.ayından 1997-5.ayları arasında,1997 yılı Temmuz –Ağustos ayları ile 2000-2001 yılları Temmuz ve Ağustos ayları ile yeniden 2006 yılı 10.ayından 2007 yılı Şubat ayı dahil ,2007 yılı 6.ayından 24.8.2007 tarihleri arasında öğretici olarak çalıştığı, davacının da kabulunde olduğu üzere çalışmaların kesintili olduğu bu nedenle 1989 Temmuz-2001 Ağustos tarihleri arasındaki çalışmalara ilişkin talebin, dava tarihinin 18.09.2007 olduğu dikkate alındığında hak düşürücü süreye uğradığı açıktır. Bu nedenle Mahkemece 1989-2001 tarihleri arasındaki hizmetin tespitine ilişkin talebi hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle reddine ilişkin olarak verdiği karar doğrudur..
2006/10. ayı ile 2007/Şubat ayı ve 2007/6 ayı ile 24.08.2007 tarihleri arasında geçen ve SSK’na bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti talebine gelince; Dosyadaki belgelerden davalı iş verenin görevlendirilme yazıları, kaymakamlık oluru ve ücret belgelerinden davacının davalı iş veren yanında 6.10.2006-19.2.2007 tarihler arasında Kur’an öğreticisi olarak çalıştığı açıktır.Davacının bu çalışması “Zaman ve bağımlılık ” unsurlarını birlikte gerçekleştirecek biçimde iş gücünün belirli veya belirli olmayan bir zaman için çalıştıranın buyruğunda bulundurmak suretiyle geçtiği ve ücret ödemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, 506 sayılı yasanın 2.maddesine göre bir hizmet akdine dayanak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan sigortalı sayılır.Başka bir anlatımla,bir kimsenin sigortalı sayılması için hizmet akdine göre çalışması yeterli olup, ücretin ödenme biçimi sonuca etkili değildir.
Mahkemece bu durumda yapılacak iş ;davacının 6.10.2006-19.2.2007 tarihleri arasındaki çalışmaları sabit olduğundan bu dönemin kabulu ile 2007 /6 ayı ile -24.8.2007 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise araştırma derinleştirilerek davalı iş verenden varsa görevlendirme yazıları ve ücret ödeme belgeleri ile bordro tanıklarının ifadelerine başvurulmak suretiyle çalışma olgusunun fiili ve gerçekliği saptanarak oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın davacının çalışmasının hizmet akti niteliği taşımadığı ve 9.10.2006 tarihinde başlayan … sigortalılığının isteğe bağlı olduğu gözetilmeksizin zorunlu olan ihtilaflı dönem sigortalılığına göre … sigortalılığına üstünlük tanınarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 22.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.