YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/9937
KARAR NO : 2009/12466
KARAR TARİHİ : 08.10.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi
Davacı, … prim tevkifatını takip eden aybaşından itibaren sigortalı olduğunun tesbitiyle, 5797 sayılı yasa’dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm,davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava davacının, 1999 yılında sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 30.06.2006 dava tarihine kadar 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun ve 5797 sayılı Yasa uyarınca prim borçlarının yapılandırılmasından faydalanması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.08.2003-30.06.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,5797 sayılı yasa uyarınca prim borçlarının yapılandırılmasına, karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın
10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 14.09.2001 tarihinden beri Milas Ziraat Odasına kayıtlı olduğu,kaydının devam ettiği,Tarım Kredi Kooperatifine ve diğer Tarım Kooperatiflerine üye olmadığı, davacı dan ilk prim kesintisinin 01.04.1999 tarihinde yapıldığı,ayrıca 04.06.2003 ve 11.01.2003 tarihlerinde de tarım … prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının 01.08.2003-30.06.2006 tarihleri arasında davacının tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin verilen hüküm yerinde ise de,bu dönem dışında tevkifat kesintisine ilişkin belgenin dosyada bulunduğu ve tarımsal faaliyetin kanıtlandığı 01.05.1999-.01.08.2003 tarihleri arasına yönelik istemin kabul edilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinerek, yerine,
“1- Davanın kabulü ile, davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 01.04.1999 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.1999 ile 30.06.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,5797 sayılı Yasa gereğince prim borçlarının yapılandırılmasına,
2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin yatırılan harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’ne göre hesaplanan 575,00 TL avukatlık ücretinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 74.60 TL yargılama giderinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 67,20 TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğundan, 08.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.