YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/17218
KARAR NO : 2009/15091
KARAR TARİHİ : 17.11.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1990 yılı başından 10.5.2006 tarihine kadar çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
KARAR
Davacı, 10.05.2006 tarihli dilekçesi ile Ankara minibüsçüler Odasına bağlı Keçiören-Ostim minibüs durağında 1990 yılı başından dava tarihine kadar değnekçi olarak geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tesbitini talep etmiştir.
Mahkemece davalı ile davacı arasındaki ilişkinin hizmet akdinin zaman,ücret, bağımlılık unsurlarını taşımadığı, 1992 yılından önceki süre yönünden ise ise 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde yazılı hak düşürücü süresinin geçirilmiş olması nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Dava nitelikçe 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesinden kaynaklanan ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tesbitine ilişkindir.
Dosya içindeki bilgi ve belgelerden davacının 10.8.1992-14.10.1992 tarihleri arasında dava dışı başka işverenlere ait işyerlerinden toplam 135 gün çalışmasının bildirildiği, davanın 10.5.2006 tarihinde açıldığı, tanık anlatımları ile davacının çalıştığı Keçiören-Ostim minibüs durağının Ankara minibüsçüler Odasına bağlı olduğu ve durağın işleyişi ile ilgili önlemlerin durakta çalışan minibüs sahiplerinin seçtiği durak başkanı tarafından yürütüldüğü, durakta çalışan minibüs sahiplerince durak başkanına günlük olarak belli bir ücret verildiği, bunun bir kısmının Ankara minibüsçüler Odasına aktarıldığı değnekçi olarak çalışan davacının ise; günlük olarak belli bir süre minibüsler ile yolcuların durak içindeki düzenini sağladığı, durakta çalışan minibüs sahipleri (veye şoförlerden) günlük olarak belli bir ücret aldığı anlaşılmaktadır.Bu durumda SSK dışındaki davalılara işveren sıfatı ile husumet yöneltilemeyeceği açıktır. Ancak yukarıda da belirtildiği şekilde davacı durakta çalışan minibüs sahiplerine günün belli saatlerinde de olsa bir hizmet sunmakta ve bu hizmet karşılığında günlük olarak belli bir ücret aldığı halde hizmet akdinin unsurlarının bulunmadığına karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Yapılacak iş; ihtilaf konusu dönemde anılan dolmuş durağında çalışan dolmuş sahipleri tesbit edilerek davanın usulen bu şahıslara yöneltilmesini sağlamak ve taraf teşkili sağlandıktan sonra yapılan işin niteliğini, günlük kaç saatlik bir mesaiyi gerektirdiği, günlük ne kadar ücret karşılığında yapıldığını belirlemek ve buna ilişkin olarak davacı tarafından gösterilecek tüm delilleri toplanıp hak düşürücü sürede gözetilerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile ve davacının gösterdiği deliller toplanmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 17.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.