YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/16580
KARAR NO : 2009/14609
KARAR TARİHİ : 10.11.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin yurt dışı başlangıç tarihi olan 21.10.1984 olduğunun tesbiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı yurt dışında ev kadını olarak bulunduğu 21.10.1984-18.01.1985 ve 14.11.1987-15.08.2000 tarihleri arasında kalan 12 yıl 11 ay 28 günlük süreyi 3201 sayılı Yasa’ya göre borçlanarak bedelini süresinde ödediği halde, davalı kurumun sigortalılığını yurt dışında oturmanın başladığı tarih yerine, yurda döndükten sonra 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmasının başladığı 05.05.2005 tarihinden itibaren borçlanılan süre kadar geriye doğru gidilerek 04.09.1992 tarihini sigorta başlangıç tarihi olarak belirlediğinden bahisle kurum işleminin iptali ile sigorta başlangıç tarihinin yurt dışında oturmanın başladığı 21.10.1984 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesine istemiştir.
Mahkemece yurt dışında oturmaya başlanılan tarihin sigorta başlangıcı olarak kabulüne karar verilmişse de bu sonuç hatalı olmuştur.
Davacının 21.10.1984-18.01.1985 ve 14.11.19897-15.08.2000 tarihleri arasında ev kadını olarak Almanya’da bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık yurt dışına çıkmadan önce Türkiye’de sigortalı çalışması bulunmayan ve 3201 sayılı Yasa’nın mülga 3/b maddesi gereğince ev kadını olarak yurt dışında bulunduğu süreleri borçlanan davacının Türkiye’deki sigortalılığının hangi tarihten başlatılması gerektiğine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasa’nın 5/3 maddesinde sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihinin, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmek suretiyle bulunacağı, Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinin 29/4 maddesinde ise “Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir … sigortasına girmiş bulunması halinde, … sigortasına giriş tarihinin Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir. Diğer bir deyişle Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşmesinde de 3201 sayılı Yasa’nın 5/3 maddesindeki düzenlemenin aksine ev kadınları bakımından yurt dışında oturma tarihinin Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğinin kabulüne elverişli bir düzenleme yoktur.
Hal böyle olunca Türkiye’deki sigortalı çalışmanın başladığı 05.05.2005 tarihinden borçlanılan 12 yıl 11 ay 28 gün geriye gidilmek suretiyle sigorta başlangıcının tespiti gerekirken yurt dışında oturmaya başlanılan tarihin sigorta başlangıcı olarak kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Öte yandan davalı kurumunda sigorta başlangıcını belirlerken borçlanma bedeli ödenen 21.10.1984-18.01.1985 tarihleri arasındaki 2 ay 27 günlük süreyi dikkate almadığı da ortadadır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı SGK’ un temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.