YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/164
KARAR NO : 2023/374
KARAR TARİHİ : 16.01.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1582 E., 2022/1596 K.
DAVA TARİHİ : 05.03.2020
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/104 E., 2021/3 K.

Taraflar arasındaki ödeme emri iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin… Seydişehir Alüminyum İşletmesi’nde işçi olarak çalışmakta iken özelleştirilince Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde 657 sayılı devlet memuru olarak çalışmaya başladığı, müvekkilinin Tapu Kadastro’da çalışırken unvanının, 2018/11587 sayılı ve 26.03.2018 tarihli karar ile idari destek görevlisi olarak değiştirildiği, müvekkili idari destek görevlisi olarak çalışırken 2019 yılında çölyak hastası olduğunu öğrenmesiyle birlikte aldığı %52 engel oranının tespit edildiği rapor ile malul sayıldığı, … Eğitim ve Araştırma Hastanesinden almış olduğu rapor ile emekliliğe başvurduğu ve 15.04.2019 tarihinde emekli edilerek yaşlılık aylığı bağlandığı; SGK tarafından engellilik oranının teyidi için müvekkilinin Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesine sevk edildiği ve müvekkilinin engel oranının %33 olarak tespit edildiği, müvekkilinin engellilik oranının her iki devlet kurumunda da farklı oranlar tespit edilmesi üzerine yaşlılık aylığından mahrum kalmamak için itiraz ettikleri, SGK tarafından … Numune Hastanesinden aldırılan raporda müvekkilinin %76 oranında engelli olduğunun tespit edildiği, devlet kurumlarındaki çelişki giderilmesine rağmen Yüksek Sağlık Kurulundan herhangi bir rapor alınmadan müvekkilinin yaşlılık aylığının kesildiği iddiasıyla, kurum işleminin iptali ile müvekkiline yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının davasını yasal süre içerisinde açmadığını, davacının son başvurusu beklenmeden dava açıldığını, müvekkil kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince, “…Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya münderacatına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının maluliyetinden kaynaklı olarak bağlanan yaşlılık aylığının durdurulmasından kaynaklı olarak kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Yargılama sırasında davacının kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına yönelik 11.10.2019 tarihli dilekçesine istinaden davalı kurumca 17.12.2020 tarihinden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlandığının, bu bağlamda davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı…” gerekçeleriyle; “Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hak düşürücü süre ve zamanaşımı konusundaki itirazlarını dikkate almadığı, davacının farklı tarihlerde farklı başvurular yaptığı, davacının kuruma yaptığı ilk başvuruya ilişkin bir dava açmadığı, sonradan yaptığı dava konusu başvuruya karşı davayı açtığı, davacının son başvurusunun sonucu beklenmeden ve yasal süreler sona ermeden açılan davanın reddi gerektiği, Kurumda … T.C. kimlik numarası ile kayıtlı …’in, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 31.maddesi gereğince, … Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulundan aldığı 07.11.2018 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre % 52 engelli indiriminden yararlandığı için 20.03.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 15.04.2019 tarihinden geçerli olmak üzere 2107169339 tahsis numarası ile tarafına yaşlılık aylığı bağlandığının tespit edildiği, davacı sigortalının kurumca kontrol muayenesine tabi tutularak Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevk edildiği, ilgili hastane tarafından düzenlenen 28.06.2019 tarih … sayılı sağlık kurulu raporunda sigortalının engellilik oranının % 33 olduğu bildirildiği, Gelen Sağlık Kurulu Raporları son olarak nihai karar alınmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına 05.09.2019 tarih 12784873 sayılı yazı ile gönderildiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 06.11.2019 tarih 152564 sayılı cevap yazısında engellilik derecesinin % 33 olarak bildirildiği, bu nedenle ilgili kanunlar gereğince sigortalının yaşlılık aylığı 01.07.2019 tarihi itibariyle durdurulduğu, sigortalıya yersiz ödenen dönemler için borç kaydı yapıldığı, davacı sigortalının, davalı kuruma 07.10.2019 tarihli … Numune Hastanesi’nin raporunu dayanak göstererek yeni bir işlem başvurusunda bulunduğu ve müvekkil kurumunda bu raporun değerlendirilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığı’na 05.03.2020 tarihli yazı ile gönderdiği, bu işlem sonucu beklenmeden davanın açıldığı, son başvurunun sonucu beklenmeden ve yasal süreler sona ermeden açılan davanın reddi gerektiği, kurum işleminin 5510 sayılı Yasa’ya usule ve yasalara uygun olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Davacının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 31.maddesi gereğince, … Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu’ndan aldığı 07.11.2018 tarihli rapora göre % 52 engelli indiriminden yararlandığı için 20.03.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 15.04.2019 tarihinden geçerli olmak üzere … tahsis numarası ile davacıya yaşlılık aylığı bağlandığı; davacının, Kurumca kontrol muayenesine tabi tutularak Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne sevk edildiği, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 28.06.2019 tarih … sayılı sağlık kurulu raporunda davacının engellilik oranının % 33 olduğu bildirildiği, alınan raporların Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’na 05.09.2019 tarih 12784873 sayılı yazı ile gönderildiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 06.11.2019 tarihli cevap yazısında davacının engellilik derecesinin % 33 olarak bildirilmesi üzerine davacının yaşlılık aylığı 01.07.2019 tarihi itibariyle durdurulduğu, sigortalıya yersiz ödenen dönemler için borç kaydı yapıldığı, davacı sigortalının, davalı kuruma … Numune Hastanesi’nin 07.10.2019 tarihli raporunu dayanak göstererek yeni bir işlem başvurusunda bulunduğu; davalı Kurumca, davacı tarafından Kurum’a ibraz edilen raporun, davacının talebinden yaklaşık 5 ay sonra 05.03.2020 tarihli yazı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderildiği; yargılama sırasında, davacının 11.10.2019 tarihli dilekçesine istinaden davalı kurumca 15.10.2019 tarihinden başlamak üzere davacıya yeniden yaşlılık aylığı bağlandığı, böylelikle davanın konusuz kaldığı, davanın açılmasına davalı Kurumca sebebiyet verildiği, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Gelir İdaresi Başkanlığı’na 05.03.2020 tarihli yazı ile gönderdiği, bu işlem sonucu beklenmeden davanın açıldığı, son başvurunun sonucu beklenmeden ve yasal süreler sona ermeden açılan davanın reddi gerektiği, kurum işleminin 5510 sayılı Yasa’ya usule ve yasalara uygun olduğu gerekçeleriyle, davanın reddi gerektiği, yargılama ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığının verilen kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın yeniden bağlanması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 10 maddesinin 2. fıkrasının “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi ve geçici 87 nci maddesine göre işlem yapılır. ” hükmü gereği 506 sayılı Yasanın 60 ve Geçici 87. maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.01.06.1995-14.04.2019 tarihleri arası 4/1-a kapsamında 8134 gün siğortalılığı üzerinden 20.03.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 506 sayılı yasanın 87. maddesi kapsamında %52 engellik oranı üzerinden 15.04.2019 tarihinden itibaren engelli aylığı bağlandığı, aylığın engelliğin %40 altına düştüğü gerekçesiyle durdurulduğu, dava devam ederken gelir idaresi başkanlığının yazısı üzerine kurumca aylığın tekrar durdurulduğu tarihten başlatılarak fark aylıklarının ödendiği bu bağlamda davanın konusuz kaldığı ve dava açılmasına sebebiyet veren kurumun yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

…