YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/3258
KARAR NO : 2023/378
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
… Cumhuriyet Başsavcılığının 29.09.2021 tarihli ve 2021/65600 Soruşturma, 2021/43289 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii … 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 11.11.2021 tarihli ve 2021/5172 Değişik … sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 11.11.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.03.2022 tarihli ve 2022/2353 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2022 tarihli ve KYB-2022/40798 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2022 tarihli ve KYB-2022/40798 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Somut olayda, müşteki … Klima Doğalgaz Isıtma Soğutma Hav. Sis. San. İmlt. Tic. Ltd. Şti’nin Mitsubhishi klima bayisi olduğu, şüphelinin … … aracılığı ile evinde ve inşaatında kullanılması için müşteki şirketten klima alımı konusunda anlaştıkları, şüphelinin evine 2 adet klima takıldığı ve inşaatında kullanılacak klimaların şüphelinin deposuna bırakıldığı, şüphelinin kiracısı tarafından kendisine verilen çeki müştekiye verdiği ancak çekin karşılıksız çıktığı, şüpheliye ihtar çekilmesi üzerine şüphelinin klima teslim almadıkları yönünde itirazda bulunduğu bu şekilde şüphelinin dolandırıcılık suçunu işlediğinden bahisle müştekinin şikayetçi olması üzerine, şikayet konusunun hukuki uyuşmazlık niteliğinde olduğu ve dolandırıcılık suçunun oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, müşteki vekilinin dilekçesinde geçen klima alım-satımı konusunda aracılık eden … …’in, şüphelinin evinde klima montaj işlemini yapan … …’ın ve inşaatta kullanılacak klimaları depoya götüren nakliyeci … …’un tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulması, müşteki şirket yetkilisi ve şüphelinin ayrıntılı ifadelerinin alınması ve toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, müşteki vekilinin şikayet dilekçesinden sonra hiçbir işlem yapılmadan kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği gözetilerek, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz …, süresi ve mercii gösterilir.
…” şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 – 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
…“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; … … isimli kişinin klima bayiliği yapan şikâyetçi şirketi arayarak, varlıklı bir insan olarak tanıttığı şüpheli …’in çok sayıda klima almak istediğini söylemesi üzerine, şirket çalışanı … … tarafından şüphelinin evine iki adet klimanın takıldığı, bir müddet sonra … …’in şirket ile yeniden irtibata geçtiği ve şüphelinin 23 adet klima daha talep ettiğini bildirdiği, bu kez dört adet klimanın şüpheli tarafından temin edilen nakliyeci … … vasıtasıyla şüpheliye ait depoya bırakıldığı, şüphelinin şikâyetçi şirkete verdiği ve kiracısına ait olduğunu söylediği çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunmadığı, şikâyetçi şirket tarafından noter aracılığı ile şüpheliye gönderilen ihtara yönelik, şüphelinin şikâyetçi şirketten herhangi bir mal ve hizmet almadığı ve herhangi bir borcunun da bulunmadığı yönünde cevabi ihtarname düzenlendiğinin iddia edilmesi karşısında; şüpheli … ile şikâyet dilekçesinde tanık olarak gösterilen … …, … … ve … …’un beyanlarına başvurulduktan sonra somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken, herhangi bir soruşturma işlemi de yapılmadığı halde; “…şikâyetçinin beyanı, sunduğu deliller ile soruşturma sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerden, şüpheli ile şikâyetçi arasındaki ilişkinin hukuki mahiyette olduğu, şüphelinin eyleminin ceza yasalarımızda düzenlenen herhangi bir suç unsurunu taşımadığı, şikâyetçinin idari mercilerden talep yoluyla, hukuk mahkemelerinde hakkını arayabileceği…“ şeklindeki hatalı gerekçe ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. … 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 11.11.2021 tarihli ve 2021/5172 Değişik … sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
….02.2023 tarihinde karar verildi.