YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/3812
KARAR NO : 2008/5805
KARAR TARİHİ : 26.12.2008

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davalılar … …, …, … ve A…. … vekilince istenilmiş, davalı … tarafından duruşma talep edilmiş olmakla, duruşma için tayin edilen 26.2.2008 Salı günü davacı … TAŞ vekili Av…. … ve davalı … vekili Av. …, … vekili Av. … Sünnetçioğlu, … vekili Av. … …’in geldikleri, temyiz dilekçeleri … …’in süresi dışında, diğer davalıların süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar Avukatları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacı vekili dava dilekçesinde 2005/225 esas ve birleştirilen 2005/226 esas sayılı dosyalarında, davalı borçlu …’ın alacaklısından mal kaçırmak amacıyla İzmir, … Mahallesi, 5625 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazını 16.5.2005 tarihinde, davalı …’a; …, … Mahallesi, … mevkii, 1324 parselde kayıtlı taşınmazını 15.12.2004 tarihinde davalı …’na sattığını, birleştirilen 2005/227 ve 228 esas sayılı dosyalarında da davalı borçlu …’ın alacaklısından mal kaçırmak amacıyla Menemen, Uluocak Köyü, 3004 ada 1 parselde, 5. kat 28 nolu meskeni 31.5.2005 tarihinde davalı … Öngel’e 3072 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazını 20.5.2005 tarihinde davalı …’a, …’ın da aynı taşınmazı 17.6.2005 tarihinde davalı …’a sattığını belirterek, davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde, HUMK.nun 13. maddesi gereğince Çeşme Mahkemelerinin yetkili olduğunu, aynı borçla ilgili mükerrer takip yapıldığını, aciz halinin bulunmadığını, satış bedellerinin rayiç değerlere uygun olduğunu belirterek, davaların reddini savunmuştur.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde, Menemen Mahkemelerinin yetkili olduğunu, aciz belgesi sunulmadığını, taşınmazların … bedelleriyle satıldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde, Çeşme Mahkemelerinin yetkili olduğunu, borcu karşılayacak miktarda haciz yapıldığından aciz halinin gerçekleşmediğini, tapudaki satış bedelinin rayiç bedele uygun olduğu belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde, aciz vesikası sunulmadığını, taşınmazları iyiniyetle ve … bedelleriyle aldığını, davalı …’den aldığı taşınmazı daha sonra davalı …’a sattığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı … … vekili cevap dilekçesiyle Çorum’da oturan müvekkilinin dava konusu taşınmazı İzmir’de oturan kızlarına yakın olmak amacıyla 37.000.00.YTL’ye aldığını ve iyiniyetli olduğunu, davanın reddini savunmuştur.
Davalı … vekili, iyiniyetli 4. kişi olarak taşınmazı emlakçı aracılığıyla ve 85.000.00.YTL kredi kullanarak davalı borçludan değil, …’dan aldığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere göre, bedeller arasındaki fahiş fark, satış tarihleri arasındaki yakınlık gerekçe gösterilerek gerek bu gerekse birleştirilen 2005/226-227-228 Esas sayılı dosyaları ile açılan davaların kabulüne, İzmir ili … ilçesi, …arya Mahallesi, … Mevkii, 5625 ada 2 parselde kayıtlı 1/2 arsa paylı zemin + 1.kat 1 nolu dubleks mesken vasıflı taşınmazın, borçlu davalı … ile diğer davalı … arasında yapılan 16.5.2005 tarihli satış işleminin, Çeşme, … Köyü, … mevkii 1324 parselde kayıtlı taşınmazın davalı borçlu … ile davalı … arasında yapılan 15.12.2004 günlü satış işleminin, izmir … mevkii, 3072 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazın borçlu … ile diğer davalı … arasında yapılan 20.5.2005 günlü ve … ile davalı … arasında yapılan 17.6.2005 günlü satış işleminin, … mevkii, 3004 ada, 1 parselde, B Blok, 6. kat, 28 nolu bağımsız bölümün davalı … ile … arasında yapılan 31.5.2005 günlü satış işleminin borç miktarıyla sınırlı olarak ayrı ayrı iptaline, tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydıyla davacının borçluların mal varlığından çıkmış olan sözü edilen taşınmazlar üzerinde cebri icra yapabilme olanağının tanınmasına, satış bedelinden para artarsa davalılar …, …, … ve …’a verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılar …, …, …, … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava …nun 277 ve devamı maddelerine göre açılan tasarrufun iptali isteğine ilişkindir. Anılan yasanın 281. maddesi hükmünce bu davalar basit yargılama usulüne tabi olup, HUMK.nun 176/11. maddesi uyarınca adli aravermede bakılabilecek işlerdendir. Bu nedenlerle süre yönünden HUMK.nun 177. maddesi bu davalarda uygulanmaz. Adli ara vermede geçen günler süreye dahildir. Somut olayda;
Mahkeme hükmü davalı … vekili, Av. …’a 23.7.2007 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi HUMK.nun 432. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra, 15.8.2007 tarihinde temyiz defterine kaydedilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri
hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 1.6.1990 … ve 3/4 İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da bu yolda karar verilebileceğinden, süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE,
2-İİK.nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için iptali istenen tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması gerekli olup bu husus dava önşartıdır.
Somut olayda davacı banka alacağı, dava dışı Lara Konfeksiyon San.Tic.A.Ş’ne kullandırılan ve davalı … ile …’ın müşterek ve müteselsil borçlu olduğu ilki 24.12.2004 tarihli kredi sözleşmesi ile bu sözleşmenin teminatı olarak verilen ve ilki 5.11.2004 tanzim tarihli bonoya dayalıdır. Davacı banka 2005/5869 Esas sayılı takip dosyasıyla 24.12.2004-12.5.2005 tarihleri arasında imzalanan toplam onüç adet kredi sözleşmesine dayalı ilamsız takip; 2005/5870 Esas sayılı takip dosyasıyla da bu sözleşmenin teminatı olarak verilen 15.11.2004-24.1.2005 tarihleri arasında tanzim edilen toplam dokuz adet bonoya dayalı olarak Kambiyo senedine özgü yolla takip yapmıştır. Senetlerin arkasındaki ” bedeli teminattır ” şerhinden bu senetlerin bir kısmının tanzim tarihi 15.12.2004 tarihli tasarruftan önce ise de, ilki 24.12.2004 tarihinde yapılan kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiği anlaşıldığından, borcun doğum tarihinin 24.12.2004 tarihi olarak kabulü gereklidir. O halde davalı borçlu … ile davalı … arasında 15.12.2004 tarihinde Çeşme, …, Mahallesi, … mevkii 1324 parselinin satışına ilişkin tasarrufun, 24.12.2004 tarihli borçtan önce yapıldığı ve dolayısıyla dava önşartının gerçekleşmediği kabul edilerek birleştirilen 2005/226 Esas sayılı davanın önşart yokluğundan reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı … … … lehine bozulması gerekmiştir.
3-Davalı …’ın temyiz itirazları yönünden; İİK.nun 282. maddesi hükmü gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine, bunlardan başka kötüniyet sahibi üçüncü şahıslar aleyhine de açılabilir. İptal davası iyiniyetli 3. kişilerin haklarını ihlal etmez.
Somut olayda … Köyü 3072 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmaz 20.5.2005 tarihinde davalı borçlu … tarafından davalı …’a, … tarafından da 17.6.2005 tarihinde davalı …’a satılmıştır. Davalı … davada 4. kişi konumunda olup ona yapılan tasarrufun iptal edebilmesi için onun kötüniyetli olduğunun davacı tarafından ispatlanması gereklidir. Mahkemece, dosya kapsamı, tapu kaydı, akit tabloları, borç miktarı, ihtiyati haciz ve takip tarihleri ile taşınmazların satış tarihleri arasındaki yakınlık, borçlu davalıların taşınmazlarını hemen hemen aynı tarihlerde … bedellerinin çok altında düşük fiyatlarla devretmeleri dikkate alınarak, (borçluların) davalıların alacaklıdan mal kaçırmak ve alacaklıya zarar vermek amacıyla el birliği ile hareket ettiği gerekçe gösterilerek, tasarrufların iptaline karar verilmiş ise de, bu genel gerekçenin davalı … yönünden somut delillerle desteklenmediği, davacı tarafından davalı 4. kişi …’in kötüniyetli olduğu iddia ve ispatlanmadığından hakkındaki 2005/228 Esas sayılı davanın reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir. Kaldı ki, davalı 4. kişi iyiniyetli olduğunu değil, davacı onun kötüniyetli olduğunu ispatlaması gerektiği halde, davalı … dava konusu taşınmazı emlakçı vasıtasıyla, banka kredisi kullanarak bilirkişi tarafından belirlenen piyasa değerine uygun bir bedelle aldığını da gerek tanık, gerek banka hesap hareketleriyle de ispatlamıştır.
4-Davalı … vekilinin temyiz itirazları yönünden; Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı … vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
5-İptale konu Çeşme, Sakarya Mahallesi, Boyalık Mevkii 5625 ada 2 parsel sayılı 739 m2 miktarlı, … 2 katlı kargir ev’in 1/2 arsa paylı zemin + bir kat, 1 nolu dubleks meskenin tamamı 16.5.2005 tarihinde, davalı borçlu … tarafından, 80.000.00.YTL bedelle tapuda davalı …’a satılmıştır. 29.6.2006 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu dubleks’in satış tarihindeki tam payının değeri 260.000.00.YTL olarak belirlenmiş ve mahkemece de bu bedel esas alınarak dava kabul edilmiştir.
Davalı … vekili 13.9.2006 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporunda, iki katlı iki kargir evden sözedildiğini, oysa dava konusu … ikiz dubleksten birisi olduğunu, raporun açık olmadığını, bedelinin … ev mi iki ev için mi belirlendiği hususunda ek rapor alınması gerektiğini belirterek itiraz etmiş, daha sonra aynı tasarrufla ilgili başka bir alacaklı tarafından açılan ve Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/158 esas sayılı dosyasından alınan 24.1.2007 tarihli bilirkişi raporunu sunmuştur.
Gerçekten de mahkemece alınan 29.6.2006 tarihli bilirkişi raporundaki rayiç değerin, ikiz dubleks için mi, yoksa dava konusu … dubleks için mi belirlendiği açık ve denetime elverişli olmadığı gibi, 24.1.2007 tarihli bilirkişi raporuyla belirlenen değer arasında da iki katına varan bir fark vardır.
O halde, dava konusu dubleks dairenin satış tarihindeki piyasa değerinin tesbiti ve raporlar arası çelişkiyi de giderici şekilde denetime elverişli ek rapor alınması, davalı …’ın tapudaki ödeme dışında bankadan havale ettiği 39.500.YTL’lik ödeme belgesinin de ilgili bankadan sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz isteminin süre yönünden, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … … …, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalılar yararına BOZULMASINA, 550.00.YTL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı …’a verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar …, …, …, …’e geri verilmesine 26.12.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.