YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11851
KARAR NO : 2009/12852
KARAR TARİHİ : 15.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK’lı ve 1479 sayılı Yasa sigortalılıkları hariç 18.6.1987-12.6.2006 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillere,hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, davacının 18.6.1987-12.6.2006 tarihleri arasında SSK ‘na tabi sigortalı olduğu süreler dışında tarım … ve esnaf … sigortalısı olduğunun tesbiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulu ile davacının 18.6.1987-12.6.2006 tarihleri arasında zorunlu SSK’lı olduğu ve 1479 sayılı Yasa uyarınca sigortalı olduğu süreler haricinde 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda davacının 01.01.1987 tarihinde re’sen davalı Kurum tarafından tescil edildiği 1.10.1987 tarihinde başlayan SSK çalışmaları nedeniyle tarım … sigortalılığının 30.09.1987 tarihi itibariyle,sona erdirildiği,ancak davacının ihtilaflı dönemde çakışan SSK sigortalılığı dışında tarım Bağ_kur sigortalılığının geçerliliği için dava açtığı Dairemizden 4.10.2007 tarih ve 2007/11422 E-16672 K. sayılı onama ilamı ile kesinleşen Ordu İş Mahkemesinin 2006/1007 E,2007/163 K sayılı 9.3.2007 tarihli kararı ile talebinin kabul edilerek 18.6.1987-12.6.2006 tarihleri arasında çakışan kısa süreli SSK sigortalılığı dışında tarım … sigortalılığının geçerliliğine karar verildiği kesinleşen bu karar uyarınca da kurum tarafından davacının SSK lı çalışmaları dışında 31.12.1987-30.09.1990, 1.5.1991-19.04.1994, 1.6.1994-devamı şeklinde tarım … sigortalısı olarak kabul edildiği, davacının bu kezde 18.06.1987-12.6.2006 tarihleri arasında çakışan SSK sigortalılığı dışında tarım … ve 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığının geçerli olduğunun tesbitini istediği görülmüştür.
Dosyadaki belgelerden davacının 12.11.1998 tarihinde başlayan vergi ve oda kaydı ile 7.1.1999 tarihinde başlayan Esnaf Sicil kaydı dolayısıyla 12.11.1998 tarihinde 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğu, davacının sigortalılığının devamı için 5362 sayılı Yasa’nın geçici 3.maddesinin 4.fıkrasında yer alan hükümden yararlanarak dilekçe vererek sigortalılığının devamını sağladığı 25.11.1998 tarihinde başlayan prim ödemesinin 27.5.2009 tarihi itibariyle de düzenli olarak devam ettiği,dolayısıyla 12.11.1998 tarihinde başlayan 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının dava tarihi itibariyle kesintisiz devam ettiği görülmüştür.
Bu durumda mahkemece davacının tarım … sigortalığının 12.11.1998 tarihinde sona erdiğinin kabulü gerekirken 12.06.2006 tarihine kadar devam etiğinin kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır…
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü hüküm fıkrasının 1.bendinin silinerek, yerine
“1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının 18.06.1987-12.11.1998 tarihleri arasında zorunlu SSK’lı süreler dışında 2926 sayılı Yasa uyarınca zorunlu tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, davalı Kurum tarafından davacının 12.11.1998-devam şeklinde 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı kabul edildiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına hükmün değiştirilen ve düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, 15.10.2009. gününde oybirliği ile karar verildi..