YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/10500
KARAR NO : 2009/12069
KARAR TARİHİ : 05.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, … adına yapılan tevfikatın kendi adına yapıldığının tespiti ile aynı kişi olduğuna karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının, isminin “…” olduğu halde 1996 yılında yapılan pirim kesinti belgesinde “…” olarak yazıldığını, … adına yapılan tevkifatın kendisine ait olduğunu Kurum tarafından tescilinin yapılmadığını ileri sürerek … adına yapılan tevkifatların … adına yapıldığının ve … ile …’in aynı kişi olduğunun tesbitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile, 30.04.1997 tarihinde … adına yapılan kesintinin davacıya aidiyetinin kabulü ile, davacının 01.05.1997-30.08.2001 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden … olarak ilk prim kesintisinin 30.04.1997 tarihinde yapıldığı, … adına başkaca tevkifatın bulunmadığı, yapılan araştırma sonucu davacının 08.03.1947 doğumlu … isimli kardeşinin 1960 yılında öldüğü, başkaca … isimli yaşayan bir kimsenin bulunmadığı davacının da “…” ismi ile tanındığı, … adına ilk tevkifatın 2001 yılında yapıldığı takip eden yıllarda 2002 ve 2006 yıllarında da tevkifatın yapıldığı, 27.12.1987-11.05.1992 tarihleri ile 30.03.2001 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, 09.04.2001 tarihinden beri kooperatife kayıtlı olduğu ve tarım arazisinin bulunduğu 01.09.2001 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olarak tescilinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıyla ilgili olarak ilk … prim tevkifatı yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.05.1997 tarihinden itibaren 31.12.1997 tarihine kadar olan sürede tespit kararı verilmesi gerekirken, mahkemece tevkifat ile Oda ve Kooperatif kaydı bulunmayan 01.01.1996-30.08.2001 tarihleri arasındaki sürede tarım … sigortalısı olduğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinin tümüyle silinerek, yerine,
“1-Davanın kabulü ile, 30.04.1997 tarihinde Mehmet oğlu … adına yapılan kesintinin Mehmet oğlu 01.09.1949 Yıldızeli Doğumlu …’e aidiyetinin kabulü ile, davacının 01.05.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 28,00 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 35,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yetkisizlik ile ilgili ve sair yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 05.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.