YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/18713
KARAR NO : 2009/15306
KARAR TARİHİ : 23.11.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacılar, fark aylıklarının geç ödenmesinden doğan faiz alacaklarının Kurumdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacılara 21.11.1996-16.05.2007 tarihleri arasındaki ödenmesi gereken fark aylıklarının geç ödenmesi nedeniyle birikmiş faiz alacağının faizinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece davacılar… için 2.680,30 YTL ve …için 1.440,35 YTL faiz alacağının davalı Kurumdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir
19.12.1984 gününde yürürlüğe giren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun, Muraba Nizamnamesini yürürlükten kaldırarak bu tarihe kadar % 5 olan kanuni faiz oranını %30 olarak belirlenmiş, ancak Bakanlar Kuruluna bu oranı % 80’ine kadar artırma ve eksiltme yetkisi verilmiş, Bakanlar Kurulunca bu yetkiye dayanılarak 1.1.998 tarihinde kanuni faiz oranı %50’ye çıkartılmış, Anayasa Mahkemesi 15.12.1998 tarihli kararı ile 3095 sayılı Yasa’nın 1 ve 2. maddelerini iptal etmiş, karar 26.11.1999 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 6 ay sonra 26.5.2006 tarihinde yürürlüğe girmeden önce 15.12.1999 tarihli 4489 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile 3095 sayılı Yasa’nın 1. maddesi değiştirilerek Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranını yasal faiz oranı olarak belirlemiştir.
Ancak 1.4.2003 tarihinde itibaren uygulanan 2003 yılı Bütçe Kanununda ilgili Kanunda düzenleme yapılıncaya kadar Genel Bütçeye dahil daireler ile Katma Bütçeli idarelerin ilama bağlı alacakları için 3095 sayılı Yasa’nın 1. maddesindeki kanuni faiz oranı 1.4.2003 tarihinden itibaren aylık %2,5 olarak, 2004 yılı Bütçe Kanununda %1.25 , 2005 yılı Bütçe Kanunu ile 1.1.2005 tarihinden itibaren aylık %1 olarak belirlenmiş, ancak Anayasa Mahkemesince 2003, 2004 ve 2005 yılı Bütçe Kanunlarındaki bu hükümler Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. 5335 sayılı Yasa ile 3095 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile değiştirilmiş yasal faiz oranı 1.5.2005 tarihinden itibaren %12 olarak belirlenmiş, bu oran Bakanlar Kurulu Kararı ile 1.1.2006 tarihinden itibaren % 9’a indirilmiştir. Gerek Dairemizin oturmuş içtihatlarında gerekse Hukuk Genel Kurulu’nun 1.12.2004 tarihli 2004/12-667 Esas 2004/628 Kararında Bütçe Kanunundaki aylık faiz oranının sadece genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin ilama bağlanmış borçlarıyla sınırlı bir düzenleme getirdiği, bu nitelikte olmayan borçların kapsam dışı tutulduğu bildirilmiştir.
T.C. Merkez Bankası Başkanlığınca İskonto oranı 17.5.2002 tarihinde % 55, 14.6.2003 tarihinde % 50, 8.10.2003 tarihinde % 43, 15.6.2004 tarihinde % 38, 13.1.2005 tarihinde % 32 olarak tesbit edilmiştir.
Bu tesbitler karşısında yasal faiz oranlarının 19.12.1984 tarihine kadar %5, 20.12.1984- 31.12.1997 arasında %30, 1.1.998-14.12.1999 arasında %50, 15.12.1999-16.5.2002 arasında 60, 17.5.2002-13.6.2003 arasında %55, 14.6.2003-7.10.2003 arasında %50 8.10.2003-14.6.2004 arasında %43, 15.6.2004-12.1.2005 arasında %38, 13.1.2005 30.4.2005 arasında %32, 1.5.2005-.31.12.2005 arasında %12, 1.1.2006 tarihinden itibaren %9 olarak uygulanması gerekir.Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2009-18-1 E.,2009/62 K. sayılı 11.02.2009 günlü kararında da vurgulanmıştır.
Mahkeme bilirkişi tarafından tanzim olunan raporda uygulanan faiz oranları dönemleri itibari ile 21.11.1996- 31.12.1997 dönemi için % 30, 01.01.1998-31.12.1999 dönemi için % 50, 01.01.2000-30.06.2002 dönemi için %60, 01.07.2002-30.06.2003 dönemi için %55, 01.07.2003-31.12.2003 dönemi için % 50, 01.01.2004-30.06.2004 dönemi için %43, 01.07.2004-30.04.2005 dönemi için % 38, 01.05.2005-31.12.2005 dönemi için % 12, 1.1.2006- 17.5.2007 dönemi için % 9 ‘dur.
Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 11.07.2008 günlü hesap raporunda 17.5.2002- 30.6.2002 tarihleri arasında % 55 olduğu halde % 60, 14.6.2003-30.6.2003 tarihleri arasında % 50 olduğu halde % 55, 8.10.2003- 31.12.2003 tarihleri arasında % 43 olduğu halde % 50, 15.6.2004- 30.6.2004 tarihleri arasında % 38 olduğu halde % 43, 13.1.2005- 30.4.2005 tarihleri arasında % 32 olduğu halde % 38 esas alınarak faiz alacağının fazla hesaplandığı raporun hükme dayanak alınacak nitelikte olmadığı görülmektedir.
Yapılacak iş; faiz alacağı hesabını yukarıda açıklanan dönem için açıklanan oranlar esas alınarak yeniden hesaplatmak ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.