YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/11930
KARAR NO : 2009/12799
KARAR TARİHİ : 13.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı,30.6.1985-24.5.2006 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine,yaşlılık aylığı bağlanmasına,aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere,hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz edenin sıfatına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine
2-Dava,davacının 30.6.1985-24.5.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalısı olduğunun yaşılılık aylığına hak kazandığının tespiti birikmiş aylıkların davalı Kurumdan faiziyle tahsili istemine ilişkindir.
Mahkeme davacının 1.4.1985-24.5.2006 tarihleri arasında 1.7.1985-22.8.1995 tarihleri arasında 42 günlük SSK’ya tabi çalışma dışında tarım … sigortalısı olduğunun ve davacının 1.6.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine, birikmiş aylıkların hakediş tarihlerinden yasal faizleriyle davalı Kurumdan tahsiline karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının Tarım … sigortalısı olarak 1.1.1985 tarihinde kayıt ve tescil edildiği ilk prim tevkifatının ise 15.8.1998 tarihinde yapıldığı tapuda 1978 ve 1982 yıllarında alınmış 6 adet tarlasının,1986 yılından beri devam eden Ziraat Odası,29.7.1982 tarihinden itibaren devam eden Tarım Kredi Kooperatif kaydının olduğu muhtar beyanı ile zabıta araştırmasında geçimini çiftçilikten sağladığı,davalı Kurum’un davacının 10.7.1985-21.8.1985 tarihleri arasında 42 gün kısa süreleri 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığı bulunması nedeniyle Tarım … sigortalılığının 9.7.1985 tarihinden itibaren durdurulduğu, yapılandırma ile 23.5.2006 tarihinde davacının toplu prim ödediği,24.5.2006 tarihli yaşlılık aylığı tahsisi talebinin 15 yıl prim ödemesi olmadığından red edildiği görülmektedir.
Mahkemece davacının 9.7.1985-24.5.2006 tarihleri arasında kısa süreli SSK’na tabi çalışmaları hariç tarım … sigortalısı olduğuna ve 1.6.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile birikmiş aylıkların hakediş tarihlerinden yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi yerinde ise de taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan ve tespitinde hukuki yarar bulunmayan 1.4.1985-9.7.1985 tarihleri arasındaki dönem yönünden tespit kararı verilmiş olması ve 15 yıllık prim ödemesi nedeniyle bağlanan aylığın kısmi yaşlılık aylığı olduğu belirtilmeksizin sadece yaşlılık aylığı bağlanması şeklinde tespit kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Hüküm fıkrasının tümden silinerek yerine;
1-Davacının 9.7.1985-24.5.2006 tarihleri arasında 506 sayılı kanun kapsamındaki 1.7.1985-22.8.1985 tarihleri arasında 42 günlük zorunlu SSK’na tabi çalışması dışında 2926 sayılı Kanuna tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine
2-Davacının 1.6.2006 tarihinden itibaren kısmi yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine birikmiş aylıkların hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faizleriyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
3-Davalı Kurum harçtan bağışık olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 575,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya, kısmen kabul nedeniyle 575,00 TL avukatlık ücretininde davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan 313,00 TL yargılama giderinden red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 300,00 TL’sının bağlanan aylığın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına “rakam ve sözcüklerin yazılmasına hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA,13.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.