YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/16722
KARAR NO : 2009/16795
KARAR TARİHİ : 22.12.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk prim kesintisini takip eden aybaşından 6.7.2009 tarihine kadar tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.04.1995-06.07.2009 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının teslim ettiği ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 19.9.1994 tarihinde yapıldığı, ilk prim kesintisinden sonra 1997 yılında yapılan kesintinin bulunduğu, 1998, 1999, 2000, 2001 yıllarında … üretimi olduğu satış bedelinden kesinti yapılmadığı, ziraat odasına 22.8.2008 tarihinde üye olduğu, tarım kredi kooperatifi kaydının bulunmadığı, Yozgat … Kooperatif kaydının sorulmadığı, 5.4.2004 tarihinde alınan 21,63m² tarlasının olduğu zabıta araştırmasında ve muhtarlık ilmühaberinde … ektiği, … kooperatifi üyesi olduğu, Ziraat Bankasından tarımsal amaçlı 2006, 2007, 2008, 2009 yıllarında DGD aldığı, Belediyeden emlak kaydının sorulmadığı, davacının nüfusta Boğazlıyan İlçesi Yazıkışla Köyü nüfusuna kayıtlı …, Fatma kızı 1965 Yazıkışla köyü doğumlu … olduğu Boğazlıyan Ziraat Odası kaydının, … ve Fatma’dan olma 1965 doğumlu … adına yapıldığı, tarımsal faaliyetiyle ilgili, ilmühaberin Bölören Köyünden verildiği, primin kesintisinin ise Kayseri Şeker Fabrikasından Bölören Köyünden … kızı Ülkü Kaya adına kesildiği, avukata verilen vekaletnamenin Yozgat, Boğazlıyan, Yazıkışla Köyü …-Fatma kızı 1965 Yazıkışla doğumlu … adına düzenlendiği görülmüştür.
Yapılacak iş; öncelikle davacının aile nüfus kaydı, evlenme kaydı getirtilerek Yazıkışla Köyündeki … ile Belören Köyündeki 1965 doğumlu Ülkü Kaya’nın aynı kişiler olup olmadığı belirlenmeli, Boğazlıyan İlçesi, Yazıkışla Köyü hudut itibariyle Yozgat’a bağlı olduğundan … kooperatifi kaydının başlangıç ve bitiş tarihlerinin Yozgat ve Sargun … Kooperatiflerinden sorumalı, tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı Kurumun öteki itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 22.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.