YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7287
KARAR NO : 2022/13772
KARAR TARİHİ : 07.11.2022

Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Üye …’ın muhalefetine karşı, Başkan … ve Üyeler …, … ve …’nın oyları ve oy çokluğuyla, 07/11/2022 tarihinde karar verildi.
(M)

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık, davalı …’na ait … belirli süreli iş sözleşmeleri ile sabit aylık ve ayrıca grup içi ilave ücret kararlaştırılarak ana sınıfı eğitmeni olarak çalışan, ancak ilk derece ve Bölge Adliye Mahkemesince davacının çalışmasının 657 sayılı kanunun 89. Maddesi kapsamında usta öğretici kabul edilerek bu çalışmasının kısmi süreli olup olmadığı ve buna göre hizmet süresinin tespiti gerekip gerekmediği” noktasında toplanmaktadır.
2. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;
“Dava konusu uyuşmazlıkta davacının …’na bağlı …. ……. … Merkezinde “ana sınıfı eğitmeni” olarak … tarafından sözleşme imzalanmak suretiyle eğitmen olarak çalıştırıldığı, … tarafından davacının ilan yapılmadan 4734 sayılı K.İ.K’nun 22.maddesinin (b)bendine göre doğrudan temin yoluyla işe alındığı, anlaşılmıştır. Davacı 4/1-a(SSK)sigortalısı olup … Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait hizmet birimlerinde yaptığı ücretli öğretmenlik özel kanunlar ile düzenlenmiştir.Eldeki somut uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 1739 sayılı … Kanunu’nun 47. maddesidir.
… Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre; örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticiler de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir. Öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkileri, yönetmeliklerle tespit edilir. Bu yasal düzenleme uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 5. maddesine göre; uzman ve usta öğreticiler aşağıdaki şekillerde görevlendirilirler.
1-Geçici personel olarak: Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 15.05.1975 gün ve 1897 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile değiştirilen 4. maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.
2-Ek ders görevi verilmek yoluyla: 4. maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca 02.12.1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan … Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebilir. Aynı Yönetmeliğin 8. maddesi, “ geçici sözleşmeli olarak görevlendirilen uzman ve usta öğreticilerin haftalık çalışma süresi 40 saattir ”; aynı yönetmeliğin 9. maddesi ise; “uzman ve usta öğreticilerin günlük çalışma süresi en fazla 8 saattir. Kurum müdürü, cumartesi, pazar günleri de dahil olmak üzere, uzman ve usta öğreticilere günün 08.00-23.00 saatleri arasında görev verebilir.” hükümlerini içermektedir. Davacının çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesinde yer alan “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde; çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, usta öğreticilerin öngörülen ve önceden belirlenen süre dahilinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıklarını göstermektedir. Bu mevzuat ve emsal içtihatlar bağlamında davacının ders saati 7,5 saat 1 gün olmak üzere hesaplanarak hizmet süresi tespit edilmelidir. Yargıtay 10 Hukuk Dairesi’nin 2014/21554Esas 2014/25523Karar, Yargıtay 21.H.D.si 03.12.2015 tarih E.2015/19461 K.2015/21766 sayılı ilamları ile de part-time çalışma durumunda sigortalının ilgili aydaki toplam çalışma saatinin 7,5 saat günlük çalışma süresine bölünmesiyle o aydaki prim ödeme gün sayısının bulunması gerektiği belirtilmiş olup davacının işe girdiği tarihten itibaren aylık ders saati toplamı her ay itibariyle 7,5 saate bölünerek hesaplanan hizmetlerinin kurum kayıtlarına intikal ettirildiği davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü iş yerinin bir kamu kuruluşuna ait oluşu, kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu da dikkate alındığında davacının eksik bildirilen hizmet süresinin bulunmadığı” gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin “Kamu kurumu tarafından gönderilen resmi belge niteliğine haiz evrak kapsamı göz önünde bulundurulduğunda davacının saat esaslı çalıştığı, 7,5 saatin 1 gün kabulü ile Kuruma bildiriminin yapıldığı görülmekle daha fazla çalıştığının tespitine dair iddianın ispat edilemediğine dair ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediği” gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
3. Kararın davacı tarafından temyizi üzerine, çoğunluk görüşü ile davacının kısmi süreli çalıştığı” gerekçesi ile onanmasına karar verilmiştir.
4. Belirtmek gerekir ki davacı dosya içeriğine göre birden fazla yenilen sözleşmeler ile aylık ve grup kadar ilave ücret karşılığında ile çalıştırılmış olup, her ne kadar sözleşme iş akdi olmayıp hizmet alım sözleşmesi olarak kabul edilmiş ise de hukuki nitelendirme hakime ait olduğundan ve bu nitelendirme sonucu davacının iş ilişkisi kapsamında çalışması karşısında usta öğretici olarak statü hukukuna tabi olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89 ve 1739 sayılı … Kanununun 47. Maddesikapsamında çalıştırıldığı kabul edilerek sonuca gidilmesi ve bu açıdan değerlendirme yapılarak karar verilmesi isabetli değildir.
5. Dosya içeriğine göre davacı ile davalı arasına 01.10.2009 tarihinden başlamak üzere 9 adet 31.12.2013 tarihine kadar Ana sınıfı eğitmeni olarak “iş akdi niteliğinde olmadığı” belirtilerek eğitmen olarak çalışması için hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacının bu tarihten sonrada aynı işte bu kez dava dışı … … Belediyesi A.Ş arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığı, buna ilişkin hizmet alım sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır. Gerek davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmede ve gerekse daha sonra hizmet alımlarında davacının usta öğretici olarak ders saati karşılığı çalışacağına, başka bir anlatımla kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Kaldı ki sözleşme aylık ücret içerdiği, kursa devam zorunluluğunun hükme bağlandığı, kısaca tüm mesaisini davalı işverene verdiği anlaşılmaktadır.

6. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 13. Maddesi kapsamında İş Kanunlarına İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 6. Maddesindeki ;”İşyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır” şeklindeki düzenleme ile emsal tam zamanlı işçi çalışma süresi olan haftalık 45 saatin üçte ikisine denk gelen haftalık 30 saat ve altında kalan çalışmalar kısmi süreli çalışmanın olarak kabul edileceği açıktır.
7. Davacı tüm mesaisini kurs merkezinde geçirdiği bazı günlergünde ara dinlenme hariç 6 saat derse girdiği sabittir. Ders saatleri arası çalışmadan sayılan ara dinlenmeler ve tatil günleri de çalışma da sayılması gerektiğinden, davacının tüm mesaisini davalıya ait işyerinde geçirdiği, haftalık 30 saat üzerinde çalışmasının olduğu ve kısmi çalışmadan sözedilemeyeceğindentam çalıştığının kabulü gerekir. Kaldı ki tanıklar da açıkça davacının tıpkı kendileri gibi tam zamanlı çalıştığını, davacının pozisyonunda çalışanların ve davacının tüm mesailerini bu işe harcadıklarını, başka bir işe zaman ayırmadıklarını beyan etmiştir.
8. Sonuç olarak davacının tam süreli olarak çalıştığının kabulü dosya içeriğine uygun olduğundan, davacının davasının kabulü gerekir. Kararın bu gerekçelerle bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun onama gerekçesine katılınmamıştır.