YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/13856
KARAR NO : 2008/14910
KARAR TARİHİ : 27.11.2008

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 19.03.2008 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davalılar … ve … yönünden davanın reddine, davalı … yönünden davanın kabulüne dair verilen 17.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı … tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, davacının Hazine’den kiraladığı 342 parsel sayılı taşınmazın ana yola bağlantısı bulunmadığını belirterek davalılara ait taşınmazlardan geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalılar … ve … yönünden davanın reddine, davalı … yönünden davanın kabulü ile davalı … …’e ait 353 parsel sayılı taşınmaz üzerinden … Bilirkişisinin raporunda “C” harfi ile gösterilen yerden 342 parsel lehine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.
Hükmü, davalı … temyiz etmiştir.
Davada; davacı, mülkiyeti Hazineye ait 342 parsel sayılı taşınmazı Hazine’den kiraladığını, ana yola bağlantısı olmadığını belirterek geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.
Bir davada davacı olma sıfatı, dava konusu edilen hakkın sahibine ait olduğuna göre, geçit hakkı istemini içeren davalarda davacı olma sıfatı, ihtiyaç sahibi taşınmazın malikine aittir. Türk Medeni Kanununun 747. maddesi (eski Medeni Kanunun 671.maddesi) genel yola çıkmak için yeterli yolu bulunmayan taşınmaz sahibine bu hakkı tanımıştır.
11.02.1959 tarih 1958/14 Esas, 1959/13 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında bir taşınmaza sahip olmanın ancak tapu kaydıyla mümkün olacağı belirtilerek, zorunlu geçit isteminde davacı olma sıfatının ihtiyaç sahibi taşınmazın tapudaki maliki olacağı açıklanmıştır. Yani, yola ihtiyacı olan taşınmazın tapudaki maliki olan gerçek veya tüzel kişiler davacı sıfatıyla bu davayı açabilir.
Eldeki davada davacı …, yola ihtiyacı olduğunu ileri sürdüğü 342 parsel sayılı taşınmazın maliki olmayıp kiracısıdır. Taşınmaz Hazine adına tapuda kayıtlıdır. Kiracının kiraladığı taşınmaz lehine geçit hakkı istenmesi mümkün değildir. Zira kendisi şahsi hak sahibidir. Dava ehliyeti, dava şartlarından olduğundan mahkemece re’sen göz önüne alınması gerekir. Mahkemece, davacı …’ün davada davacı olma sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 27.11.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.