YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10860
KARAR NO : 2022/13311
KARAR TARİHİ : 27.10.2022
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı (… işyeri numaralı) Keskin … Başkanlığında aralıksız ve kesintisiz 1989 yılı Ocak ayından 1993 Aralık ayına kadar şoför olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II-CEVAP:
Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece “…Dosya kapsamında dinlenen bordro tanıklarının beyanlarından bazı bordro tanıklarının davacıyı tanımadığı, bazılarının çalışmasını hatırlayamadığı, bazı tanıkların ise davacı ile beraber çalıştıklarını beyan ettikleri görülmüştür. Beraber çalıştığını beyan eden tanıklardan …’ın personel amiri, …’nun birlikte çalıştığı anlaşılmıştır. Davacıyı tanımayan ya da çalışma olgusunu hatırlayamayan tanıkların ise söz konusu dönemde Keskin … Başkanlığında çalışan işçi sayısının çok olması nedeniyle işçilerin tamamını tanımalarının mümkün olmadığı yönünde beyanda bulundukları görülmüştür. Ayrıca tanıkların 1993 yılına kadar davacı ile birlikte çalıştıklarını beyan ettikleri, 1993 yılına ilişkin herhangi bir çalışma olgusundan bahsetmedikleri görülmüştür. Davalı … Başkanlığınca dosyaya bazı bordro kayıtları dışında herhangi bir belge sunulamadığından, sunulan bordro kayıtları ve 18/11/2019 tarihli yazılarında davacının Keskin … Başkanlığında çalıştığı dönemlere ilişkin beyanları ile tanık anlatımlarının birbirini doğrular nitelikte olduğu , … Başkanlığının yazılarından da söz konusu belgelere ulaşma imkanının bulunmadığı anlaşıldığından tanık beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulması gerekmiştir…” gerekçesiyle,
“1-Davanın kısmen kabulüne,
Davacının davalı … Başkanlığında 02/01/1989 ile 31/12/1992 tarihleri arasında ( bu tarihler dahil ) sigortalı olarak kesintisiz çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
… Bölge Adliye Mahkemesi, davalı vekilinin ve fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, dair karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Feri müdahil Kurum vekili, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Eldeki davada, mahkemece belediyeye gönderilen müzekkere sonrasında; davalı … 03/07/2018 tarihli ve sonraki cevabı yazılarında, davacıya ait bulunabilen evrakların gönderildiğini (bordro), diğer evrakların 2009 yılı mahalli idareler seçimlerinin ardından mevcut yönetim tarafından denetim yapılacağı beyanı ile … birimlerine ait bütün belge ve defterlerin toplandığını denetim yapacak yetkililere teslim edildiğini, teslim edilen imza defterleri ve belgelere bir daha ulaşılamadığını belirttiği, bunun üzerine mahkemece davacıya ait belgelerin gönderilememesinin fiili imkansızlığa dayandığının değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan hususlara göre mahkemece, … Başkanlığından istenilen belgelerin denetim yapılmak üzere ilgili birime gönderildiği, fiili imkansızlık kabul edilmiş ise de ilgili belediyeden hangi yetkililere teslim edildiği sorulması, belgelerin temini için usulünce araştırma yapılması ve temin edildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk derece Mahkemesine gönderilmesi ile kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.