YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11877
KARAR NO : 2022/14315
KARAR TARİHİ : 16.11.2022

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
No :

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozmaya uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalı … Tic. Turz. ve San. Ltd. Şti. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Dava, 24.05.2004 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalılar … ve … hak sahiplerine bağlanan gelirler nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerince rücuan tazmini istemine ilişkindir.
Temyize konu davada, mahkemece verilen 29/03/2013 tarihli karar Dairemizin 31/01/2019 tarih 2016/13114 E, 2019/616 K sayılı ilamı ile “Mahkemece, meydana gelen olay ile ilgili kusur raporu aldırılmamış, ceza davasından alınan kusur raporu ile hak sahipleri tarafından açılan Adana 6. İş Mahkemesinin 2017/722 E sayılı dosyasından aldırılan kusur raporu esas alınarak hüküm tesis edilmiş ise de davalılar ve ölen sigortalılar … ve … arasındaki ilişkiler ile işverenlik sıfatları, asıl-alt işverenlik durumları belirlenmemiş ve bu kapsamda da herhangi bir kusur raporu alınmamıştır.
Mahkemece yapılacak işe, davalılar ile ölenler arasındaki alt-üst işverenlik sıfatları belirlenmeli ve bu kapsamda kusur raporu alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. ” gerekçeleri ile sair yönler incelenmeksizin bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. Bozma sonrası alınan kusur raporunda “Trafik kazası olayının, aynı zamanda 506 sayılı yasa çerçevesinde iş kazası olması nedeniyle, araç sahibinin, alt işverenin ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sorumluluklarının, diğer bir ifadeyle hukuki sorumluluklarının, İş Kanunu ilgili Tüzük ve Yönetmelikler kapsamında tartışılması gerektiğinden, İş kazası olayında; sürücü …’ın %50, işveren Davalı …. Turz. San. Ltd. Şti.’nin %20, davalı işveren …’ın %20 ve yolcular …, … ve …’ün %10 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş” mahkemece bu kusur raporu hükme esas alınmış ise de uyulan bozma kararının gereklerine aykırı, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasa, 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar…” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.
Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak özellikle davaya konu kazayla ilgili maddi olgu doğru belirlenerek, olayın oluşu tereddütsüz saptanmalı, … Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşen 2004/245 E., 2004/346 K. sayılı dosyasından alınan ve davalı … 8/8 oranında kusurlu olduğunu bildiren kusur raporundaki tespit ve değerlendirmeler ile yine hak sahipleri tarafından açılan ve kesinleşen Adana 6 iş Mahkemesinin 2017/722 E sayılı dosyasından alınan davalı …’ın %100 kusurlu davalı …. Ltd. Şti.’ nin müşterek müteselsil sorumlu olduğunu bildiren kusur raporundaki tespit ve değerlendirmeler dikkate alınarak, buna göre davalıların kusur oran ve aidiyetlerinin tartışıldığı konuda uzman bilirkişi heyetinden yeniden bilirkişi raporu alınmalı, oluşması halinde çelişki giderilmeli ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacı Kurum vekili ve davalı … Tic. Turz. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı … Tic. Turz. ve San. Ltd. Şti’ne iadesine, 16/11/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.