YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/4400
KARAR NO : 2022/8157
KARAR TARİHİ : 22.11.2022

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada …6. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 21.06.2019 tarih ve 2014/158 E- 2019/345 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair …Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nce verilen 04.03.2021 tarih ve 2020/191 E- 2021/404 K. sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin …Minibüsçüler Odası’na bağlı M plakalı minibüsü işletirken, M plakalı araçların UKOME Genel Kurulu Kararı sonucu …, …,…, …plakalı araçları kardeşi … ile birlikte alarak işletmeye devam ettiklerini, bu karardan sonra … nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcıları Koop.üyesi olan … tarafından söz konusu kararın İdare Mahkemesi kararı ile iptalinin talep edildiğini, dava devam ederken …Minibüsçüler Odası ile davayı açan kişinin bağlı bulunduğu … nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Koop. Arasında 24/02/2011 ve 25/02/2011 tarihlerinde …’in hakemliğinde protokoller imzalandığını, bu protokoller ile tarafların bir havuz sistemi oluşturacaklarını, aynı çatı altında çalışacaklarını ve karşılıklı olarak açılmış olan tüm davalardan feragat edeceklerini, bunun karşılığında 575 adet nama yazılı senetin 21 nolu özel halk otobüsleri koop.ne 28/08/2011 tarihli tutanak ile verildiğini, daha sonra 28/09/2012 tarihli protokol ile daha önce imzalanan protokoller ile anlaşılan esaslar dahilinde tek çatı altında toplanmak amacıyla 510 minibüs esnafının 38.100-TL ödediğini ve bu amaçla tanzim edilmiş bonolarını ödeme sonucunda geri aldıklarının imza altına alındığını, bu arada …2 İdare Mahkemesi’nde … tarafından açılan 2011/342 esas sayılı dosyasının Danıştay tarafından onararak 02/11/2011 tarihinde kesinleştiğini, …’ın ise davasından 28/11/2011 tarihinde feragat ettiğini, söz konusu feragatın kesinleşme tarihinden sonra yapıldığını, minibüsçüler odası ve üyelerinin sanki protokol şartları yerine getiriliyormuş gibi aldatıklarını, bu esnada senet tahsilatları yapılmaya devam edildiğini, müvekkilinin de kendisine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, davalı lehine 20/06/2011 ödeme tarihli 4 adet 38.100-TL meblağlı senedi düzenleyerek verdiklerini, müvekkilinin 152.400-TL ödemek zorunda bırakıldığını, bu nedenlerle davacı ile davalının üyesi bulundukları …Minibüsçüler Esnaf ve Sanatkarlar Odası ve … Nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifi arasında akdedilen tüm anlaşma, sözleşme ve protokollerin geçersizliğinin tespitini, geçersiz sözleşmeler uyarınca davacı müvekkili tarafından ödenen 152.400-TL’nin iadesini, hüküm altına alınacak bedele ilk dava tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak faizin uygulanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu senedi iki oda yöneticisi tarafından düzenlendiğini ve onlar tarafından tahsil edildiğini, söz konusu senedin hiç bir zaman müvekkiline teslim edilmediğini ve müvekkili tarafından tahsil edilmediğini, bu durumu davacının bildiğini, söz konusu senetlerin protokollere göre düzenlendiğini, protokollerde müvekkilinin imzasının olmadığını, bu nedenlerle …4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/110 esas sayılı dosyasında Belediye görevlileri ve oda yöneticileri hakkında dava açıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesi, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından verilen bonoların davacının kullandığı 14+1 kapasiteli minibüslerin 18+1 kapasiteli AB plakalı otobüslere değiştirilmesine ilişkin olarak verildiği, davalı tarafça davacıdan herhangi bir senet ve bedel alınmadığı savunuluyor ise de, dava konusu senetlerin davacının elinde olmasının senetlerin ödendiğine ilişkin karine teşkil ettiği, bu haliyle davalının senet veya bedelin alınmadığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, davacının davaya konu bonoları serbest iradesiyle davalının oluştuğunu kabul ettiği maddi zararını gidermek amacıyla verdiği, dosya kapsamında gelen yazı cevaplarına göre davacının aracının araçlarının minibüs statüsünden otobüs statüsüne geçerek, otobüs statüsüyle kapasitesini arttırarak çalışmaya devam ettiği, bu haliyle fiili durumun halen devam etmekte olduğu, davacının araçlarının kapasite artışıyla çalışmaya devam ediyor olması nedeniyle davacının ödemiş olduğu 152.400,00 TL bedelli bonolara ilişkin bonoların düzenlenme sebebinin ortadan kalktığı ve bu haliyle davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasının yerinde olmadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının üyesi olduğu …Minibüsçüler Odası ile davalının üyesi olduğu … Nolu …Özel Halk Otobüsü Kooperatifi ve Büyükşehir Belediyesi arasında ön protokol ve protokoller düzenlendiği, 24/02/2011 tarihli ön protokolde tarafların havuz sistemine aktarma sistemi çalışma koşullarını belirleyerek devreye alınacakları, 01/03/2011 tarihli protokolde ise, minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sebebiyle özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün özel halk otobüslerine verileceğinin kararlaştırıldığı, 05/05/2011 tarihli protokolde ise, minibüsçüler odasına kayıtlı 662 üyenin kişi başına 38.100,00 TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, 28/05/2011 tarihli tutanakla, 575 adet senedin halk otobüsleri kooperatif başkanı Nadir Karatoy’ a teslim edildiği, 29/09/2011 tarihli protokolde ise toplam 520 ruhsat sahibinin senet bedellerini ödediği, ödeme yapmayanlar hakkında tahsil için işlem yapılmasına karar verildiği, …UKOME tarafından verilen cevapta ise, minibüsçüler odası ile halk otobüsleri kooperatifinin birleşmesinin tamamlanamadığı, bu nedenle ön protokolün feshedildiği ve geçersiz olduğunun bildirildiği, yine UKOME tarafından 26/10/2007 tarihli genel kurulda alınan kararın İdare Mahkemesince iptal edildiği, UKOME’ nin 02/04/2015 tarihli genel kurul kararıyla koltuk artış bedelinin ödenmesi ve diğer şartların yerine getirilmesi kaydıyla AB plaka serisinin iptal edilerek belirlenecek yeni bir plaka serisi ile 18+1 koltuk kapasitesinin dönüştürülmesinin uygun olduğuna karar verildiği, davacı tarafından bonoların UKOME’nin 26/10/2007 tarihli davacının kullandığı 14+1 kapasiteli minibüslerin 18+1 kapasiteli AB plakalı otobüslere değiştirilmesine ilişkin olarak bu şekilde kapasite artışı ile aynı sektördeki otobüs esnafı aleyhine olması sebebiyle otobüs esnafının zararının karşılanması için verilmiş olduğu, bu durumda, UKOME’nin 26/10/2007 tarih 2007/10 – 170 sayılı kararı idare mahkemesince iptal edilse dahi, davacının 18+1 yolcu kapasiteli AB plaka ile çalışmaya başladığı ve halen de bu kapasiteyle çalışmaya devam ettiği, davacının, dava konusu 38.100,00 TL bedelli 4 adet bononun bedelsiz kaldığı, bonoların düzenlenme sebebinin ortadan kalktığı, davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasının yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK’nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK’nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK’nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 22/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.