YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/4925
KARAR NO : 2009/8665
KARAR TARİHİ : 21.12.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacılar vekili dava dilekçesiyle, davalı tarafa zorunlu , İhtiyari Mali Sorumluluk ve ferdi kaza koltuk sigortası ile sigortalı olan araçla kaza yapan davacıların muris sürücünün öldüğünü açıklayıp, fazlaya dair haklarını saklı tutarak davacı … için 8.269,93 YTL, … için 3.894,83 YTL, Şehalet için 2.922,48 YTL, …için 2.436,14 YTL ve… için 32.476,60 YTL destekten yoksun kalma tazminatının ve Ferdi kaza sigortasından ise , davacı … için 1 TL, … ve …için 500’er TL, … için 499 TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesiyle, sorumluluklarının kusur oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kabulü ile, davacı … için 8.269,93 TL, … için 3.894,83 TL, Şehalet için 2.922,48 TL, …için 2.436,14 TL ve… için 32.476,60 TL Destekten yoksun kalma tazminatının (40.000 TL sinin ZMSS poliçesinden, geriye kalan kısmın ise İMSS poliçesinden karşılanmak üzere ) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Ferdi kaza sigortasından ise , davacı … için 1 TL, … ve …için 500’er TL, … için 499 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1. ve 2 . maddeleri gereği “ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalması durumunda sigortacı sigortalıyı sigorta müddeti içinde maruz kalacağı kazaların neticelerine karşı temin eder”.Ferdi kaza koltuk sigortası maktu bir sigorta türü olup, davacıların murisinin kullandığı araç davalıya 2.000 TL limitle ferdi kaza koltuk sigortalıdır. Bu nedenle davacıların talebinin ferdi kaza koltuk sigortası kapsamında değerlendirilip ve limitte dikkate alınarak talebin kabulüne karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin bu poliçeye yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı … vekilinin zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortasına yönelik temyiz itirazına gelince;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlurdur”, aynı yasanın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddeside ise, “işleten ve araç işleticisi teşebüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1 maddesinde de, “sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiş, 86. maddesinde ise, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilememiş olmaksızın kazanın bir mücbir
sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur hükmü ile işletenin ve dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenen zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir.
Ayrıca, KTK’nın 100.maddesi ile İMSS Genel Şartlarında, ihtiyari mali sorumluluk sigortasının teminat kapsamı ve teminat kapsamı dışında kalan haller ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
BK.nun 44.maddesi hükmüne göre ise, zarar gören taraf zararın doğmasına veya zararın artmasına sebeb olmuş ise hakim zarar ve ziyan miktarını tenkis yahut zarar ve ziyan hükmünden sarfınazar edebilecektir.
Diğer yandan aynı kanunun 92. Maddesinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a maddesinde “işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, 92/b maddesinde ise işletenin eşinin usul ve fürunun kendisini evlat edinme ilişisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza bu maddeye paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-3 maddesinde teminat kapsamı dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.
Talep edilen destek zararı, ölenin değil 3.kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerde işletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkça düzenlenmemiş olmakla birlikte yansıma yoluyla zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmaları mümkün değildir. BK.nun 44/I maddesi hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz ilkesine dayanmaktadır. Zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişi sonuçlarına kendisine katlanmalıdır. Borçlar Yasası 51/2 maddesi hükmüne görede öncelikle haksız fiil sorumlusuna zararın tümü yüklenmiş bulunmaktadır. Diğer bir deyişle, nasılki desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yoluyla destek görenleride etkilediği kabul ediliyorsa desteğin kusurlu davranışları da aynı şekilde destek görenlere yansır.
Hal böyle olunca borçlar Yasası 44. Madde hükümlerine göre işletenin destek sağlayan kişiye karşı ileri sürebileceği defileri, destekten yoksun kalanlara karşı da
ileri sürebilecek olmasına göre işleten dolayısı ile sigorta zararın oluşumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürebilecektir.
Somut olayda, davacıların murisi sürücü …’in kullandığı araçla yoldaki ineğe çarpıp daha sonrada aracı ile takla attığı dava dışı hayvan tutucusunun %100 kusurlu olduğu kaza sonucu ölümü nedeniyle davacılar destek tazminatı taleplerini BK 56. maddesi gereği hayvan sahibine yöneltebileceğinden, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkere göre, davacıların talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminatından olayda işletene atfedilebilecek işletme kusuru yoksa işletenin sorumluluğunu üstlenmiş zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulması mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 21.12.2009 günü oybirliği ile karar verildi.