YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7764
KARAR NO : 2023/218
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/104 E. 2022/675 K.
DAVA TARİHİ : 10.09.2021
HÜKÜM/KARAR : Kabul / Kaldırma
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/1227 E. 2021/1597 K.
Alacaklı tarafından başlatılan çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde, borçlunun itfa nedeniyle borca itirazı üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince borca itirazın süre aşımından reddine karar verilmiştir.
Kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince resen yapılan inceleme sonucunda, İİK.nın 58/3. maddesine aykırı olarak takip talebinde alacağın harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmediği gerekçesi ile borçlu vekilinin istinaf isteminin HMK’nun 353/1-b.2. maddesi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, borçlu hakkında başlatılan takibin iptaline karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı vekili ve katılma yolu ile borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı borçlu dava dilekçesinde; çek bedelinin ödenmesi için tevdi mahalli tayin talep edildiğini ve Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/544 Esas sayılı dosyasından açtırılan TR52 0001 5001 5804 8019 7310 54 IBAN numaralı dolar hesabına çek bedelinin 05.08.2021 tarihinde yatırıldığını, dolayısı ile çekin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin anılan çek sebebi ile borcu bulunmadığını, haksız icra takibi ile iki kez ödeme yapma riski ile karşı karşıya bırakıldığını, davalı – alacaklının bedelsiz kalan çek ile icra tehdidi ile tahsilat yapmak istediğini, tevdi mahalli tayini istenilen dosyada davalı – alacaklının da taraf olduğunu, buna rağmen icra takibi yaparak ticari itibarı olan müvekkilinden haksız tahsilat yapılmak istenildiğini, dava konusu çekin istirdatı için çek lehtarı tarafından Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/544 Esas sayılı dosyasından açılan davanın devam ettiğini, dava sonucu beklenmeden işlem yapılmasının da haksız ve kötü niyet göstergesi olduğunu, müvekkiline ödeme emri tebliğ edilmeden, takip kesinleştirilmeden haciz işlemleri yapılmasının da usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek takibin iptalini, hacizlerin fekkini, %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı vekili cevap dilekçesinde;Müvekkilinin belirtilen çekin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, çeki faturadan kaynaklı para alacağına karşılık çekin arkasında cirosu olan, Simerra … Malz. Elk.Metal San. Ve Tic.Ltd Şti’ den ciroyla aldığını, ticari defterlerine de çekin işlendiğini, davacının, müvekkilini suçlayıcı ifadelerini kabul etmediklerini, iddiaların doğru olmadığını, dava konusu çekin, Ankara 12. İcra Dairesi’nin 2021/8894 E. sayılı dosyası ile 16.07.2021 tarihinde icraya konulduğunu ve davacı – borçluya, e-tebligat ile usulüne uygun olarak yapıldığını, davacının davayı 5 günlük itiraz süresi içinde açmadığını, davanın bu nedenle reddi gerektiğini, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/544 E. sayılı dosyasından, davacının tevdii mahalli tayini talepli müdahale dilekçesi ve mahkemenin ara kararının taraflarına, icra takibi yapıldıktan sonra 26.07.2021 tarihinde tebliğ olunduğunu, davacının, çek bedelini 06.08.2021 tarihinde yani icra takibinden sonra Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/544 E. sayılı feri müdahil olduğu dosyaya yatırdığını, mahkemenin tevdi mahalli kararının üzerinden 1 ay geçtikten ve çek icraya konulduktan 22 gün sonra çek bedelini icra dosyası sonuçsuz kalması ve dava dışı … İplik ve Teks. Fab. San. A.Ş. ile menfaat birlikteliği içinde yatırıldığını, dolayısı ile davacı-borçlu çek keşidecisinin, çekin bedelsiz kaldığı iddiası ile takibin iptali talebinin reddedilmesi gerektiğini, çek bedelini icra takibinden sonra mahkemeye yatırmış olması takibin iptal edilmesini sağlamayacağını, çek bedelininin mahkemeden alınıp icra dosyasına yatırması gerektiğini, ileri sürerek açılan davanın süre yönünden reddine, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçluya ödeme emrinin usulüne uygun biçimde 25.08.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacı borçlu tarafça tebligat usulsüzlüğüne ilişkin açık bir şikayette bulunulmadığı, ödeme emri 25.08.2021 tarihinde tebliğ edildiğinden en geç 30.08.2021 tarihine kadar şikayet ve itirazlar ileri sürülebileceği halde 10.09.2021 tarihinde borca itiraz edildiği gerekçesi ile borçlunun itfa itirazlarının süre aşımından reddine, şartları oluşmadığından itiraz eden aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığını karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1-Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; itfa nedeniyle borca itirazını tekrarla, müvekkiline ödeme emri tebliğ edilmediğini, takip kesinleştirilmeden haciz işlemleri yapılmasının da usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kamu düzeni yönünden yapılan incelemede, takip talebinde ve ödeme emrinde 25.000,00 USD asıl alacak, 2.500,00 USD çek tazminatı ve 75,00 USD komisyon bedelinin tahsilinin talep edildiği, ancak İİK.nın 58/3. maddesine aykırı olarak takip talebinde alacağın harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının gösterilmediği, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle resen nazara alınarak mahkemece başka bir inceleme yapılmaksızın takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesinin usul ve yasaya uygun bulunmadığı gerekçesi ile sonuca etkili görülmeyen diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin davacı borçlu vekilinin istinaf isteminin HMK’nun 353/1-b.2. maddesi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, borçlu hakkında başlatılan takibin iptaline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili ve katılma yolu ile borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1-Davalı alacaklı vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini, takip talebine icra dosyası açılmadan önce alacağın harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığının eklemesinin mümkün olmadığını, yabancı para alacağı olan icra takiplerinde, harca esas Türk Lirası karşılığının Uyap sistemince otomatik olarak hesaplandığını ve bu rakamın banka hesabından ödendiğini, yani yabancı para alacağının TL karşılığının Uyap sisteminde bulunduğunu, Ankara 12. İcra Dairesi Müdür Yardımcısı Mehmet Harun Karapınar’ın 27.07.2021 tarihli karar tensip tutanağında, “takibe konu alacak döviz alacağı olduğundan, harca esas değerin TL bazında belirtilmediği görülmekle takip talebinin alacaklı tarafça güncellenmesi ve talep halinde ödeme emrinin gönderilmesine ve takibe konu senet aslının müdürlüğümüze teslimine” şeklinde karar verildiğini, bunun üzerine, takibe konu çek aslı icra dairesine sunulmuş ve Uyap sistemi haricinde bir takip talebi hazırlanmış ve 28.07.2021 tarihli talep ekinde yabancı para alacağının TL karşılığı görünen takip talebinin sunulmuş olduğunu, yani icra takibine esas takip talebinde asıl alacak, çek tazminatı, ve komisyon bedelinin harca esas değerinin Türk Lirası karşılığı gösterilmiş olduğunu, Uyapta icra dosyası içinde 09.08.2021 tarihli icra ödeme emri gönderilmesi talebi adı altında kayıtlı olan 28.07.2021 tarihli talep ekinde harca esas Türk Lirası değeri görünen takip talebine göre ödeme emrinin hazırlanarak tebliğe çıkartılmasını talep ettiğini, fakat ödeme emrini hazırlayan icra memurunca sehven dikkate alınmamasına karar verilen eski takip talebine göre ödeme emrinin hazırlandığını ve davacı-borçluya e-tebliğ olarak 20.08.2021 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğini, ödeme emrini sehven hatalı hazırlayanın Ankara 12. İcra Dairesi icra memuru olduğunu, icra dairesi tarafından hazırlanan sadece ödeme emrinde yapılan bu hata nedeniyle takibin iptal edilmesinin
hatalı olduğunu, hatalı gönderilen ödeme emrinin iptal edilebileceğini, dosya borcunun davacı-borçlu tarafından icra dairesine ödendiğini ve dosyanın infazen 04.10.2021 tarihinde kapandığını, davanın konusuz kaldığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2-Davacı borçlu vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde; itfa nedeniyle borca itirazını tekrarla, kaldırma kararının onanmasını, kararının gerekçesinin itfa nedeniyle borca itirazı dikkate alınarak düzeltilmesini, %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde, takip öncesi döneme ilişkin itfa nedeni ile takibin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
HMK’nın 355 .maddesi, İİK.nın 58/3. 60/1. maddeleri
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup tarafların temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90′ ar TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.