YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/434
KARAR NO : 2023/430
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2205 E., 2021/2503 K.
DAVA TARİHİ : 01.02.2018
HÜKÜM : Esasdan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/512 E., 2021/235 K.
Taraflar arasındaki tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı idare arasındaki sözleşmeye göre müvekkilinin davalı idareye ait bir kısım binaların çevre düzenleme işini üstlendiğini, müvekkilinin iş artışı ile birlikte sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, ancak müvekkilinin kararlaştırılandan daha fazla iş yaptığını, kesin hakediş raporunun ihtirazi kayıtla imzalandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, iddialarına yönelik hesaba dayalı bir metraj sunamadığını, kesin hesap hakedişinin ekindeki metraj hesaplarına davacının hiçbir itirazı bulunmadığını, iş artışı kapsamında yapılan imalatların bedelinin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fazladan yaptığını iddia ettiği imalatların dava dışı üçüncü kişilerce yapıldığının tespit edildiğini, 10 no.lu son ve kesin hakediş ekindeki kesin metraj cetveli, ataşmanlar, yapılan işler listesi, revize birim fiyatlar, fiyat farkı hesabı ve yeşil defter icmalinin davacı yüklenici ve davalı idare tarafından müşterek olarak imzalandığını, herhangi birine de şerh düşülmediğini, sonuç olarak davacı yüklenici firmanın davalı idareden bu iş kapsamında herhangi bir alacağının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; Yerel mahkemece verilmiş olan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, huzurdaki dava davacı müvekkili tarafından idare lehine, fazla yapılan işlerin bedelinin talebi olduğunu, fen bilirkişisinin 25.06.2019 havale tarihli raporunda bizzat yerinde ölçüm yaparak ayrıntılı olarak tespit ettiği üzere müvekkilinin ihale kapsamı dışında kalan idare tarafından müvekkiline yaptırılan fazla işlerin hesap edilerek tahsili istemi olduğunu, davacı tarafından ihale dosyasındaki işlerin yapımı devam ederken idare tarafından iş artışı kapsamında; …okulu, … Turizm Okulu, Kavak Meslek Yüksek Okulu, Kitam- Lab. Binası çevre düzenleme işlerinin yapımının istenildiğini, ihale edilen çevre düzenleme işlerinin toplam alanın 24.522 m² olduğunu, müvekkilinin bu 24.522 m² işi yaptıktan sonra fazladan 26.618 m² alanın daha çevre düzenlemesini yaptığını, yani müvekkilinin toplam 51.140 m² alanın çevre düzenlemesini yaptığını, ancak idare tarafından ödenen miktarın sadece 24.522 m² alana ait bedel olduğunu, işlerin bitiminden ve geçici kabulün yapılmasından sonra tanzim edilen 22.12.2014 tarih ve 10 no.lu kesin hakediş raporunda; bedeli eksik ödenen ve bedeli hiç ödenmeyen imalatlar olduğu için davacının kesin hakediş raporunu ihtirazi kayıtla imzaladığını, bunun ihale dosyasında mevcut olduğunu, fakat bilirkişi raporunun aksine değerlendirmelerinin denetlenmediğini ve raporun olduğu şekliyle hükme esas alındığını, bilirkişi raporunun geçici hakediş raporlarındaki ödemeler üzerine hazırlandığını, kararda davacı yüklenici ve davalı idare tarafından müşterek olarak imzalandığını ve herhangi birine de şerh düşülmediği belirtilmiş olsa da dosya içerisindeki geçici kabul tutanağının müvekkili tarafından imzalanmadığını, yine dosya kapsamındaki kesin hakediş raporu da müvekkili tarafından itirazi kayıtla imzalanıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki davacının tüm ödemeleri aldığı ve itiraz etmeden kabul ettiğine ilişkin tespitlerin bu nedenle yersiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, dosyada delilleri arasında uzman bilirkişi raporunun mevcut olduğunu, yargılama aşamasında delilinin değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda her ne kadar müvekkilinin iş artışı kapsamında yapmış olduğu işleri ‘başka işlerde yapılmış olan imalatlar’ olarak nitelendirse de davalının cevap dilekçesinde buna ilişkin aksi iddiada bulunmadığı gibi buna ilişkin herhangi bir delil de ortaya koymadığını, artış kapsamında 4 adet fakülte binası çevre düzenlemesinin yapıldığını, hesaplamaların ihale dosyası ve fiilen yapılan işlere göre yapılması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 10 no.lu son ve kesin hakedişe davacının itirazı olmadığı belirtilmiş ise de 10 no.lu bu hakedişe davacının sözleşmenin eki niteliğinde olan yapı işleri yapım şartname gereği gerekli itirazların yapıldığı, ayrıca sözleşme dışı fazla işe ilişkin taleplerde itiraz kaydı olmasının aranmadığı, davacının yaptığını iddia ettiği işlerin başka hakedişe konu olup başka ihale ve yükleniciler ile yapıldığı dikkate alındığında davacının fazla iş yaptığını ispatlayamadığı, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; temyiz dilekçesinde; müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen miktardan daha fazla çevre düzenleme işi yaptığını, müvekkilince fazla yapıldığı iddia edilen kısımların başka ihale ve yükleniciler tarafından yapıldığına ilişkin iddiaya yönelik dosya kapsamında bir delil sunulmadığını, hükme esas alınan raporların denetime el verişli olmadığını, kesin hakedişin müvekkilince ihtirazi kayıtla imzalandığını, dosya kapsamına sunulan uzman görüşünün dikkate alınmadığını, davalının cevap dilekçesinde yer vermediği hususları savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına aykırı olarak sonradan dosyaya sunduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesi kapsamında belirtilen miktardan daha fazla iş yapıldığı iddiasından kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığı hususundadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK’nın 470-486. maddeleri
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Davalı idare vekilinin 03/11/2020 havale tarihli dilekçesi ekinde sunduğu belgelere göre, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen kısımların dava dışı … Müh.Mim.Proje İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Muhammet … tarafından imal edildiği, söz konusu işlerin bedellerinin ödendiği belirtilmiştir. Sunulan belgelerin değerlendirildiği denetime el verişli 29/04/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının kendisi tarafından fazladan yapıldığı iddia edilen işlerin dava dışı yüklenicilerce yapılan kısımlar olduğu, dava dışı yüklenicilere ödemelerinin yapılmış olduğu, davacının alacak iddiasını ispatlayamadığı, bir alacağının bulunmadığı anlaşılmıştır.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 gününde oy birliği ile karar verildi.