YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/16435
KARAR NO : 2023/257
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. … … Cumhuriyet Başsavcılığının 13.02.2014 tarihli ve 2014/422 nolu iddianamesi ile sanıklardan … yönünden TCK’nın 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi yollamasıyla olmak üzere sanıklar hakkında;
a) Nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 53 üncü maddesi,
b) Resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun’un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi,
Uyarınca … … Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır.
2. … … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/02/2015 Tarihli ve 2014/68 Esas, 2015/59 Karar sayılı kararı ile;
a) Sanık … hakkında;
Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat,
b) Sanık … hakkında;
i) Nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraate,
ii) Resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 … hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına,
Karar verilmiştir.
3. Tebliğnamede, sanık … hakkındaki resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyet hükmünün onanması, adı geçen sanığın nitelikli dolandırıcılık suçundan ve sanık …’un nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından beraat kararlarının bozularak mahkumiyet hükmü kurulması yönünde görüş serdedilmiştir .
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılan …… Şirketi vekillinin temyizi
1. Sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan beraat hükümleri yönünden;
sanıkların iştirak halinde suça konu sahteleştirilmiş çeki kullanarak menfaat temin etmeleri karşısında nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri … olmasına rağmen beraat kararları verildiğine,
2. Sanık … hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan beraat hükmü yönünden ise; sanığın, diğer sanık …’a çek karnesini vererek kullanmasını sağlamak suretiyle fikir ve eylem birliği içerisinde resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği halde mahkumiyeti yerine beraatine hükmedilmesine,
İlişkindir.
B. Sanık …’ın temyizi,
Resmi belgede sahtecilik suçundan hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik olup, eylemin kendisi tarafından gerçekleştirildiğine dair her türlü şüpheden uzak, somut ve yeterli delil bulunmaması nedeniyle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.
III. OLAY VE …
1. Sanıklar … ile …’nin resmi evli bulundukları, …’nin akrabası olan … … aracılığıyla … isimli kişiyle tanıştıkları, …’in Atabeyler Kağıt Temizlik İnşaat ……. Limited Şirketi ve Berjay… Limited Şirketi’ni başka kişiler adına kurmasına rağmen fiilen kendisinin yönettiği, sanıkların …’e ait Atabeyler… Şirketi’nin ürettiği temizlik malzemelerinin satışı için … Bölgesi Bayiliğini yapmak üzere … Grup Toptan Gıda ve Temizlik Malzemeleri isimli şahıs firmasını … adına kurdukları, Bankasya ve … Bankalarından çek karneleri aldıkları, firmayı …’un temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2. … adına alınan çek karnelerinden sahte çekler keşide edildiği, keşide edilen çeklerden dolayı soruşturma, kovuşturma evresinde olan, ayrıca Bölge Adliye Mahkemelerinden ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen dosyaların bulunduğu, sanıklar … ve …’nin farklı yargılama dosyalarından nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından, ayrıca …’in de sözü edilen çekler nedeniyle aynı suçlardan bazen birlikte bazen de ayrı ayrı yargılandıkları, bu şekilde on bir ayrı dosyanın bulunduğu irtibatlı dosyaların incelenmesiyle belirlenmiştir.
3. … adına alınan çek karnelerinden sahte olarak keşide edilen çeklerden dolayı yürütülmekte olan soruşturma ve yargılama dosyalarının tetkikinden; söz konusu çeklerin …’nin eşi … tarafından keşide edilmek suretiyle …’e verildiği, …’in de bu şekilde sahteleştirilmiş çekleri kimi zaman borcuna karşılık kimi zaman da ticari alışveriş sırasında kullandığı, ayrıca karı … olan sanıkların bizzat sahteleştirdikleri bir kısım çekleri de kendi ticari
ilişkilerinde kullanarak menfaat sağladıkları anlaşılmıştır.
4. … adına alınan çek karnelerinden sahte olarak keşide edilen çeklerin muhataplarınca bankaya ibrazında keşideci imzasının …’ye ait olmadığından bahisle bankaca ödeme yapılmadığı, muhataplarının icra takibine başvurması üzerine de …’nin imzaya itiraz ettiği ve icra takiplerinin bu sanık yönünden iptaline karar verildiği, suça konu çeklerin genelde tahsil edilemedikleri belirlenmiştir.
5. Bu yargılama dosyasında katılan olarak gösterilen …’in başka dosyalarda sanık olduğu tespit edilmiştir.
6. Ölen …’in benzer nitelikteki sahte çekler nedeniyle sanık olduğu Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 2019/11476 ve 2021/21976 Esas numaralı derdest dosyalarında alınan bilirkişi raporlarına göre suça konu çeklerdeki yazıların bu dosyada katılan sıfatıyla yer alan …’in , keşideci imzalarının ise sanık …’un eli ürünü olduğu anlaşılmıştır.
7. Yargılamaya konu 03/08/2011 keşide tarihli, keşide yeri Yalova, keşidecisi … lehtarı Atabeyler… Şirketi olan 17.000,00 TL tutarlı, yasal unsurları haiz çekin … adına keşide edilerek …’e, … tarafından da ciro edilmek suretiyle katılan ……. Şirketi’ne verilerek malzeme alındığı, bu dosyamızda yargılamaya konu edilen çekte keşideciye atfen atılan imzanın keşidecinin eli ürünü olmadığı, Mahkemece çek üzerinde gözlem yapıldığı ve aldatma niteliğinin bulunduğu belirlenmiştir.
8. Sanıklar … ve …’nin suça konu çeki …’e ne şekilde verdikleri hususunda sürekli çelişkili beyanda bulundukları, şöyle ki; sanık …’ın ilk beyanında çeki keşide etmeye yetkisinin olmadığını, eşinin çek keşide etmeye yetkili olduğunu …’in bayilik vereceği vaadiyle suça konu bu çeki ve başka çekleri de alarak piyasada kullandığını, ikinci beyanında ise eşi …’nin Erzuruma gittiği bir zaman diliminde çek karnesini ihtiyaç olursa kullanması için … yerinin çekmecesine koyduğunu, …’in ekonomik sıkıntıda olduğunu belirterek kendisinden çek istediğini, …’e çekler verdiğini, ayrıca …’in … yerindeki çekmeceden 40 kadar çeki aldığını ve bu çeklerden bir kısmını keşideci sıfatıyla kendisinin, bir kısmını da …’in imzaladığını ve yazdığını belirttiği, yazılı beyanında ise firmaları ile …’e ait Atabeyler…. Şirketi arasında ticari ilişki bulunduğunu bu ticari ilişki sebebiyle muhtelif tarihlerde çek vererek sonradan bedelini de ödedikleri halde çeklerin iade edilmediğini ifade etmiştir.
9. Sanıklardan … ise; 2011 yılının Şubat ayında abisinin vefatı nedeniyle …’da bulunduğu sırada çeklerin firmasından çalındığını, 35 farklı çekle ilgili ifade verdiğini suça konu çekteki ve diğer çeklerdeki keşideci imzasının kendisine ait olmadığını, eşi …’a da çek keşide etmesi için yazılı ya da sözlü talimat vermediğini savunmuştur.
10. Ölen … ise; sanıkların işlettiği Aksoylar firmasının kendisine ait şirketin bölge bayiliğini yaptığını, bu süreçte yaklaşık 40 çek aldığını, çekleri Aksoylar firmasına sattığı 1.000.000,00 TL’lik temizlik malzemesi karşılığında ticari ilişki sebebiyle aldığını, bu çeklerin bir kısmını borçlarını ödemede, bir kısmını da ticari ilişki sırasında kullandığını beyan etmiştir.
11. Katılan … …. Şirketi’nin yetkililerinin suça konu çeki sattıkları ürün karşılığında …’den aldıklarını ifade ettikleri, bu konuda da ticari belge ve kayıt sundukları görülmüştür.
12. Mahkemece sanık …’ın çek keşide etmeye yetkili olmadığı halde suça konu çeki keşide ederek …’e verdiği gerekçesiyle bu sanığın resmi belgede sahtecilik suçundan oy birliğiyle mahkumiyetine, nitelikli dolandırıcılık suçundan ise önceden … borç nedeniyle suça konu çekin verildiği ve suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle oy çokluğuyla beraatine, ayrıca sanıklardan …’nin resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak ettiğine dair delil bulunmadığı gerekçesiyle oy çokluğuyla beraatine hükmedilmiştir.
13. Muhalif üye ise ; sanıkla katılan arasında peyder pey mal verilip çek alınarak süreklilik arzeden bir alışveriş bulunması nedeniyle çekin ticari alışveriş karşılığı verildiği ve önceden doğmuş borç ödemesinin söz konusu olmadığı gibi sanık …’nin adına aldığı çek karnelerini eşine vererek keşide etmesini sağladığı ve piyasaya sürülen çekleri ödemeyerek keşideci imzasını inkar ederek takiplerin karşılıksız kalmasını sağladığı, sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işledikleri yönünde görüş bildirmişdir.
IV. GEREKÇE
A. Tebliğname Yönünden
Her ne kadar tebliğnamede sanıklardan … hakkında resmi belgede sahtecilik suçu yönünden verilen mahkumiyet hükmünün onanması şeklinde görüş bildirilmiş ise de; … Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemeye göre, sanık hakkında aynı çek karnesinden verilen başka sahte çekler nedeniyle kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bulunduğu gibi, derdest dosyaların da Yalova 1. Ağır Ceza Mahkemesinde birleştirildiği anlaşıldığından, bu dosyadaki resmi belgede sahtecilik suçundan verilen mahkumiyet kararına mahsup veya zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi için bozulması gerektiği anlaşıldığından tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.
B. Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden
1. Sanıklardan …’un Beraati Yönünden
Sanık …’nin fiilen yetkilisi olduğu firma adına çek karneleri alarak eşi …’a teslim etmek suretiyle kendi adına kullanmasını sağladığı, aleyhine yapılan icra takiplerinde keşideci imzasının
kendisine ait olmadığından bahisle itirazda bulunarak çeki elinde bulunduran mağdurların tahsil imkanını da ortadan kaldırdığı, benzer yöntemle bu sanık adına eşi …’un çok sayıda çek keşide ettiğinin … olduğu, sanığın çeklerinin çalındığı yönünde savunmada bulunmasına karşın, zamanında bu yönde hiç bir müracaatının bulunmadığı, sanık adına farklı zamanlarda benzer yöntemle sahteleştirilmiş çeklerden dolayı açılmış davalar bulunduğu, bu dava dosyaları bir bütün olarak değerlendirildiğinde sanığın suç işleme kastıyla hareket ettiği sübut bulmasına rağmen, mahkumiyeti yerine beraatine karar verilmesine ilişkin katılan …… Şirketi vekilinin temyizi yerinde görülerek açıklanan nedenlerle hukuka aykırı bulunmuştur.
2. Sanıklardan … …’un Mahkumiyeti Yönünden
Sanığın suça konu çeki 2011 yılının Şubat veya Mart aylarında sahteleştirerek katılan … …’a verdiği iddia ve kabul edilen olayda; dosya arasına alınan benzer türden dosyalarda verilen kararlar ve UYAP üzerinden yapılan incelemeye göre; sanığın resmi belgede sahtecilik suçundan birden çok derdest dosyasının Yalova 1. Ağır Ceza Mahkemesinde birleştirildiği gibi aynı suç sebebiyle verilen kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının da bulunduğu, sanık hakkındaki kesinleşen ve derdest dosyaların incelenerek Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun (YCGK) 22.04.2014 tarihli ve 2013/11-397 Esas, 2014/202 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, 765 sayılı … Ceza Kanunu ile 5237 sayılı Kanun’un “Kamu güvenine karşı suçlar” bölümünde düzenlenen ve belgenin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi ile kamu güveninin sarsıldığı kabul edilerek suç sayılıp yaptırıma bağlanan “resmi belgede sahtecilik” suçlarında korunan hukuki yararın kamu güveni olduğu, suçun işlenmesi ile kamu güveninin sarsılması dışında, bir veya birden fazla kişi de haksızlığa uğrayıp, suçtan zarar görmesi halinde dahi, suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamının, diğer bir ifadeyle kamunun olduğuna dair kabulünün etkilenmeyeceği, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerekeceği ve 5237 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi uyarınca, “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla ya da aynı suçun birden fazla kişiye karşı … bir fiille işlenmesi” durumunda zincirleme suç hükümlerinin uygulanması, aynı anda verilen çekler yönünden ise TCK’nın 61 inci maddesi uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmesi gerektiği de gözetilerek; sanığın aynı suç işleme kararının icrası kapsamında başkaca sahtecilik eylemlerinin de tespit edilerek bağlantılı dava dosyalarının araştırılıp, mümkün olması halinde davaların birleştirilmesi, aksi halde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu dosyayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosya içine alınması, iddianame ve suç tarihlerine göre hukuki kesinti olup olmadığının belirlenmesi, eksiklikler tamamlandıktan sonra eylemlerinin zincirleme şekilde işlenmiş resmi belgede
sahtecilik suçunu oluşturup oluşturmadığının hüküm yerinde tartışılması, kesinleşmiş hükümlerin zincirleme suç kapsamında kaldığının anlaşılması halinde de YCGK’ nın 15.03.2016 tarihli ve 2014/847 Esas, 2016/128 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, tayin olunacak cezadan kesinleşmiş önceki cezaların mahsup edilmesi gerektiği gözetilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile mahkumiyet hükmü kurulmasından dolayı sanığın temyizi yerinde görüldüğünden, açıklanan nedenlerle hüküm hukuka aykırı bulunmuştur.
C. Sanıklar Hakkında Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Beraat Hükümleri Yönünden;
Mahkemece suça konu çekin önceden … borç sebebiyle ölen …’e verildiği gerekçesiyle suçun unsurlarının oluşmadığı belirtilerek beraat kararı verilmiş ise de; sanıkların suça konu çeki …’e ne suretle verdikleri hususunda Olay ve … Bölümünün 7 nci ve 8 inci paragraflarında izah edildiği şekilde çelişkili anlatımda bulundukları, aynı Bölümün 9 uncu paragrafında anlatıldığı üzere …’in suça konu çeki ticari ilişki nedeniyle aldığını beyan ettiği, sanıklardan … adına keşide edilen çekler sebebiyle yürütülmekte olan soruşturma ve kovuşturma dosyaları ile kesinleşen hükümlere ait dosyalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde; sanıklardan … adına alınan kimi çeklerde keşideci imzasının sanık …’a çekin ön yüzündeki yazıların ölen …’e ait olduğunun belirlendiği, nitekim Olay ve … Bölümünün 6 ncı paragrafında belirtilen ve Yargıtay incelemesinde bulunan derdest dosyalardaki diğer çeklerin heyetçe yapılan incelemesinde de suça konu 17.000,00 TL ‘lik çekteki yazılarla benzerlik gösterdiğinin gözlemlendiği , sanıkların benzer yöntemle çok sayıda çeki sahteleştirerek bazen doğrudan kendilerinin ticari alışverişlerinde kullandıkları, bazen de ölen … vasıtasıyla piyasaya sürerek iştirak halinde menfaat sağladıklarının anlaşılması karşısında, bu dosyada katılan sıfatıyla bulunan …’in sanıklarla iştirak halinde atılı suçu işlediği kanaati hasıl olmasına rağmen ölmesi nedeniyle … hakkında suç duyurusunda bulunularak kamu davası açılmasının mümkün olmadığı ancak sanıklar … ve …’nin nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkumiyetleri yerine beraatlerine karar verilmesi hususundaki katılan …… Şirketi vekilinin temyizi yerinde görüldüğünden açıklanan nedenlerle hükümler hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle … … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.02.2015 tarihli ve 2014/68 Esas, 2015/59 Karar sayılı kararına yönelik katılan ……
Şirketi vekilinin ve sanık …’un temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun ve kısmen aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmadığından sanık …’un kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
23.01.2023 tarihinde karar verildi.