YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/15246
KARAR NO : 2009/16271
KARAR TARİHİ : 14.12.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacının temyizine gelince; Davacı teslim ettiği ürünlerden yapılan kesintileri nedeniyle 01.07.1996-01.09.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.
Mahkemece istemin kısmen kabulü ile davacının 1.7.1996-31.12.2002 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan ve dava tarihinde yürürlükte olan 2926 sayılı Yasa hükümlerine göre,bu yasa da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetinE aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda, davacının Ziraat Odasına 20.08.2002 tarihinde kaydolduğu Tarım Kredi Kooperatifine kaydının bulunmadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Mayıs-1996 tarihinde yapılıp diğer kesintilerinin ise 1997,1998,1999,2000,2001ve 2002 yıllarında yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece kesinti ve kayıtlara göre 01.07.1996-31.12.2002 tarihleri arasında verilen tesbit kararı yerinde ise de dava tarihinde yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre,davacının ziraat oda kaydının 20.08.2002 tarihinde başlayıp devam ettiği dikkate alınmadan kuruma tescil edildiği 01.09.2008 tarihine kadar yasal sigortalılık koşullarını taşıdığı bu nedenle isteminin tümünün kabulü gerekirken , kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.M.U.K’un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının birinci, ve beşinci bentleri tamamen silinerek, yerine”1-Davanın kabulü ile davacının mayıs-1996 tarihinde yapılan ilk kesintini takip eden aybaşı olan 01.07.1996 tarihinden 01.09.2008 tarihleri arasında kalan sürelerde Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 5-Davacı tarafından yapılan toplam 128.00 TL yargılama giderinin davalı kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, davalı lehine avukatlık ücreti tayinine yönelik 4.bendin de silinerek hükümden çıkartılmasına, ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 67.20 TL temyiz başvuru harcı yatırılmış olduğu anlaşılmakla , aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 14.12.2009 günü oybirliğiyle karar verildi.