YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/16385
KARAR NO : 2009/16418
KARAR TARİHİ : 15.12.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.6.1994-30.12.1999 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillerle,hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;
2-Dava,davacının 1.6.1994-30.12.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağInı oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. …./….
Yapılan incelemede davacının ziraat odası kaydının 2.9.2002-30.7.2006 tarihleri arasında olduğu,teslim ettiği ürün bedellerinden Mayıs 1994,Ocak 1995,Ocak 1996 ,Ocak 1997,Ocak 1998,Ocak 1999 yıllarında …’a prim kesintisinin yapıldığı,506 sayılı Yasa’ya tabi 20.4.1998-13.5.1998 tarihleri arasında 21 gün 1999/3.dönemde 8.10.1999-30.12.1999 tarihleri arasında 82 gün zorunlu sigortalılığının bulunduğu görülmektedir.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.6.1994-30.12.1999 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de bu süreler arasında çakışan 506 sayılı kanuna tabi 1998/1.ve 2.dönemde toplam 21 gün 1999/3.dönemde 82 gün kısa süreli zorunlu çalışmaları dışlanmaksızın çifte sigortalılık oluşturacak şekilde tespit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki,bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin 2.cümlesindeki “tarihleri arasında”sözcüklerinin yanına “506 sayılı Yasa’ya tabi 1998/1.dönemde 10 gün 2.dönemde 11 gün,1999/3.dönemde 82 gün kısa süreli zorunlu sigortalı olduğu süre dışında”rakam ve sözcüklerinin eklenmesine hüküm bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA,15.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.