YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13331
KARAR NO : 2023/540
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine ve şikayetçi borçlunun ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayet eden borçlu vekili dilekçesinde; kıymet takdir raporunun ilgililere tebliğ edilmediğini, taşınmazın önemli özelliklerinin ilan edilmediğini, tanımadığı bazı kişilerce ihaleye katılımının engellendiğini, esas icra dosyasından müvekkiline ve ilgililere usulsüz tebligat gönderildiğini, takip talebi ve icra emrinin hukuka aykırı olduğunu, artırma tutanaklarında hangi taşınmazın hangi fiyata gittiğinin anlaşılmadığını ileri sürerek 14.06.2021 tarihli ihalelerin feshini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı/ihale alıcısı … vekili dilekçesinde; kıymet takdir raporu ve satış ilanının usulüne uygun tebliğ edildiğini, ihalenin kanuna uygun yapıldığını beyan ederek talebin reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlu şirkete gönderilen tebligatların usulüne uygun tebliğ edildiğin ihaleye fesat karıştırıldığı iddiasının soyut beyana dayandığı, icra müdürülüğünce gerçekleştirilen işlemlerde usulsüzlük, eksiklik bulunmadığından şikayetin reddine, şikayet edenin ihale bedelleri üzerinden %10 para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayet dilekçesindeki sebeplere ilave olarak kıymet takdir raporunun süresinin dolduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçluya satış ilanının usulüne uygun tebliğ edildiği, satışa hazırlık işlemlerine ilişkin süresinde mahkemeye başvuruda bulunulmadığı, diğer ilgililere tebligatın usulsüz yapıldığı iddiasının şikayetçi tarafından ileri sürülemeyeceği, şikayetçinin ihale günü tehdit edildiği iddiasının soyut beyana dayandığı, ihale tutanaklarının hukuka uygun düzenlendiği ve resen yapılan değerlendirmede hukuka aykırılık bulunmadığından şikayetçi borçlu vekilinin başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayet dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İcra İflas Kanunun 134. maddesi
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirseihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
“134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olanihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olanihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
Şikayetçi borçlunun temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1-a bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 1. Kat 1 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 271.000,00 TL’nin %10’u oranında 27.100,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 1. Kat 1 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 271.000,00 TL’nin %5’i oranında 13.550,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmasına, 1-b bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 1. Kat 2 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 295.000,00 TL’nin % 10’u oranında 29.500,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 1. Kat 2 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 295.000,00 TL’nin %5’i oranında 14.750,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmasına, 1-c bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 2. Kat 3 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 350.000,00 TL’nin % 10’u oranında 35.000,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına yerine, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 2. Kat 3 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 350.000,00 TL’nin %5’i oranında 17.500,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmasına, 1-d bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 2. Kat 4 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 330.000,00 TL’nin %10’u oranında 33.000,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 2. Kat 4 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 330.000,00 TL’nin %5’i oranında 16.500,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmasına, 1-e bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 3. Kat 5 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 463.000,00 TL’nin %10’u oranında 46.300,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 3. Kat 5 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 463.000,00 TL’nin %5’i oranında 23.150,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmasına, 1-f bendinde yer alan, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 3. Kat 6 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 555.000,00 TL’nin %10’u oranında 55.500,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, kısmının hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine, İİK 134/2 maddesi uyarınca davacının … ili, … ilçesi, … Mah. 45769 ada 11 parsel, 3. Kat 6 nolu bağımsız bölümün ihale bedeli olan 555.000,00 TL’nin %5’i oranında 27.750,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.