YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/2612
KARAR NO : 2009/4016
KARAR TARİHİ : 13.04.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
1-2942 sayılı Yasanın (4650 sayılı Yasayla değişik) 11.maddesinin (f) bendi uyarınca arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir.
Tarım arazisi niteliğindeki 5580m2 yüzölçümlü dava konusu taşınmaz üzerinde tamamına kapama bahçe niteliği verecek yaş ve sayıda incir ve zeytin ağaçlarının bulunup bulunmadığı açıkça belirtilmeden taşınmazın tamamının kapama karışık incir ve zeytin bahçesi bahçesi olarak değerlendirerek buna göre değer belirleyen bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması,
Kabule göre de;
2-Kamulaştırma Yasasının 11.maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre taşınmazın mahkemeye başvuru tarihindeki değerinin saptanmasında arazinin sulanabilir nitelikte olup olmaması münavebeye alınacak ürünlerin cinsi, verimliliği, kalitesi yönünden önem taşır.
Ayrıca Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında, iklim şartları, topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan, Ülkemizin değişik yörelerindeki (değeri önemli şekilde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir faktör bulunması hali hariç) sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 olarak alınmaktadır.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda “taşınmazın sulu veya kuru nitelendirilmesi yapılmaksızın kuru arazilerde kabul edilen %6 kapitalizasyon faizi üzerinden değerlendirme yapılmış olması,
3-Dava konusu 5580 m2 yüzölçümlü taşınmazın 1659,84m2’lik kısmından boru hattı geçirilmek suretiyle bu kısma daimi irtifak hakkı kurulmasına ilişkin kamulaştırma kararında irtifakın geçtiği alan üzerine “ağaç dikmemek, sabit bina yapmamak” koşulu getirilmiştir. Bu durum karşısında irtifaklı alanın içerisinde kaldığı tespit edilen ağaçların boru hattının geçirilmesi çalışmaları nedeniyle kesilip kaldırılacağı ve yerine yeniden ağaç dikilemeyeceği gözetilerek Yargıtay uygulamalarında benimsenen kaim değer yöntemine göre irtifak hakkının kurulduğu alanın İlçe Tarım Müdürlüğünün standartlarına ve verim çağındaki ağaç sayısına göre kapama karışık incir ve zeytin bahçesi niteliğindeki bölümünün, irtifak hakkının kurulduğu alanın tamamını kapsayacak sayıda incir ve zeytin ağacı varsa bu bölümün tamamının önce kapama karışık incir ve zeytin bahçesi olarak değerlendirilmesi sonra açık tarım arazisi olarak çevrede ekilmesi mutat olan ürünlere göre değerinin saptanması, bu iki değer (kapama karışık incir ve zeytin bahçesi değeri ile açık tarım arazisi değeri) arasındaki farkın bulunarak bunun ağaçların kaim değeri olarak tespit edilmesi ve enkaz bedeli de düşüldükten sonra kalan ağaç değerinin kamulaştırma bedeline eklenmesi gerekirken, bilirkişi kurulunca bu yolda herhangi bir değerlendirme yapılmadığından mahkemece bu rapora itibarla salt zeminin irtifak kamulaştırma bedeline hükmedilmesi ile yetinilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.