YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/3247
KARAR NO : 2007/7179
KARAR TARİHİ : 14.11.2007
Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle acentaya karşı doğrudan doğruya dava açılamayacağına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, İİK’nın 67.maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, icra takibine takip borçlusu davalının vaki itirazının iptâli istemine ilişkindir.
İstanbul 3.İcra Müdürlüğü’nün 2003/15508 takip sayılı dosyası kapsamından; … Connection GMBH ve … Tekstil Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında adi takip yoluyla başlatmış olduğu icra takibinde; 22.450.172.836 TL. asıl alacak ve 7.185.000.000 TL. işlemiş temerrüt faizinin tahsilini istediği ve … Tekstil Şti. vekilince diğer şirkete izafeten ve … Tekstil şirketine asaleten icra takibine itirazda bulunduğu anlaşıldığı gibi; itirazın iptâli davasının da bir yıllık hakdüşürücü niteliğindeki süresi içinde açılmış olduğu saptanmış bulunmaktadır.
Mahkemece, davalılardan … Tekstil Konfeksiyon ve Tic.A.Ş’nin diğer davalının acentası olmadığı ve ticari ilişkide tellâllık yaptığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve verilen davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu’nun 100.maddesi hükmü, ticari işlerde tellâllığı tanımlamış olup; taraflardan hiçbirine ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem yahut acenta gibi bir sıfatla daimi bir suretle bağlı olmaksızın, ücret karşılığında ticari işlere ilişkin sözleşmenin yapılması hususunda taraflar arasında aracılık yapmayı meslek edinen kimseye tellâl denir.
Mahkemenin kabulü aksine, dosya kapsamındaki belgeler incelenip değerlendirildiğinde; yabancı uyruklu davalı şirketin ayrıca acentası sıfatıyla … Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş’nin hareket ettiği ve işlemler yaptığı sonucuna varılmaktadır. TTK’nın 117/b-3.md. gereğince Türkiye Cumhuriyet içinde merkez veya şubesi bulunmayan yabancı işletme adına, geçici de olsa ülke içinde işlem yapanlar hakkında, acentelik hükümleri uygulanacağından temsilci aleyhine açılan davada, asıl sözleşmede taraf olan yabancı şirket hakkında karar verilebilir. Türk Ticaret Kanunu’nun 119.maddesi hükmü uyarınca da acentanın aracılıkta bulunduğu veya akdettiği sözleşmelerle ilgili her türlü hakkı koruyucu bildirimleri müvekkili namına yapmaya ve müvekkiline gönderilen bildirimleri de kabule yetkilidir. Bu gibi sözleşmelerden çıkacak uyuşmazlıklardan dolayı acenta müvekkili namına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Somut olayda da, davalı gösterilen yabancı şirketin acentası sıfatıyla … Tekstil Konfeksiyon San.ve Tic.A.Ş. hakkında diğer davalı şirkete izafeten dava açılabileceği kuşkusuzdur.
Az yukarıda da açıklandığı üzere; hakkında icra takibi yapılan yabancı şirket ile davada davalı gösterilen yabancı şirketin aynı “tüzel kişi” olup olmadıklarına dair dosya kapsamında yeterli bilgi ve belge bulunmamaktadır. Mahkemece bu hususun soruşturulup tespiti zorunludur. Hakkında icra takibi yapılan yabancı şirket ile davalı gösterilen davalı şirket ayrı ayrı tüzel kişiliğe sahip şirketler ise, davalı gösterilen yabancı şirket hakkında icra takibi yapılmadığından hakkında açılan itirazın iptâli davasının reddi gerekecektir. Aksi halde ise; acenta olan diğer davalının huzuruyla esas davalı şirket hakkındaki davanın esasına girilerek, tarafların delilleri toplanıp değerlendirilerek varılacak sonuca göre mahkemece bir karar verilmesi gerekmektedir.
Eksik araştırma ve soruşturma sonucu hüküm verilemez. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda 1.bentte belirtilen nedenle davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine; 2.bentte açıklanan sebeple davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 14.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.