YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/15107
KARAR NO : 2022/17079
KARAR TARİHİ : 19.12.2022

BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : … 7. Hukuk Dairesi
DAHİLİ DAVALI : … VEKİLİ … …
DAVA TÜRÜ : TESPİT
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 3. … Mahkemesi

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene bağlı … Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Acil Bölümünde 03.03.1990 tarihinden itibaren hasta bakıcı olarak çalıştığını, davalı işyerinde … müfettişi tarafından 23.07.2009-04.08.2009 tarihleri arasında yapılan inceleme sonucu düzenlenen 07.08.2009 tarih ve MO/61 sayılı kesinleşmiş raporda davacı … diğer işçilerin işyerinde muvazaalı olarak çalıştığının tespit edildiğini, bu tarihten sonra işyerinde işçilerin aynı şekilde çalıştırılmaya devam edildiğini, işyerinde 2009 yılının Ağustos ayından itibaren hizmet satın alınması yöntemiyle yapılan işlerin muvazaalı olduğunun tespit edilmesi amacıyla yapılan başvuru sonucunda ise dava konusu raporun hazırlandığını, söz konusu raporda … Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesinde Bölge Çalışma Müdürlüğü … Müfettişi tarafından 23.07.2009-04.08.2009 tarihleri arasında muvazaa ile ilgili olarak yapılan incelemeden sonra konunun işçiler tarafından …, … Sağlık İşçileri Sendikası Genel Başkanlığı tarafından da … mahkemesinde dava açılmak suretiyle yargıya intikal ettirilmesi nedeniyle yeniden bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmediğinin belirtildiğini, … … Teftiş Kurulunun 16.02.2016 tarih ile 25.04.2016 düzeltme tarihli ve 7199-İNC 7 sayılı raporunun iptali sureti ile davalı işyerinde geçen hizmet süreleri boyunca muvazalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterilen davacının, davalı … üzerinden tescilinin yapılarak sosyal hak ve alacaklarının davalı Rektörlüğün kadrolu elemanları ile eşdeğer olması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … vekili cevap dilekçesinde; hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmelerle yüklenici aracılığıyla çalıştırılanların, kurum, kuruluşlar ve ortaklıklara ait kadro veya pozisyonlara atanmaya her türlü mali haklar ve sosyal yardımlardan yararlanmaya hak kazanamayacaklarını, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirtilen şartlara davacının herhangi bir sınava girmeden bu statüde bulunanlar ile aynı haklara sahip olmayı talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
2. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; … müfettiş raporu düzenlenirken gerek davacının ifadeleri gerekse davalı Kurumun tüm kayıtları dikkate alınarak denetleme ve teftiş işlemlerinin yerine getirildiğini, davacının iddialarını hiçbir somut belge ve delile dayandırmadan … sürdüğünü, müfettişlerce hazırlanan inceleme raporunun hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“…… … Teftiş Kurulunun 08.08.2009 tarihli 61/MO sayılı raporunun incelenmesinde ;… yerinde yemek hazırlama ve dağıtım işi dışındaki hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğu ve … yerinde çalıştırılan işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri olduğunun belirlendiği görülmüştür.
… … Teftiş Kurulunun 15/02/2016 tarih ile 25/04/2016 düzeltme tarihli ve 7199-İNC 7 sayılı Raporunun incelenmesinde; 08.08.2009 tarihli raporun hazırlanmasından sonra işçilerin … ve … Sağlık İşçileri Sendikası Genel Başkanlığı tarafından … Mahkemesinde dava açılmak suretiyle konunun yargıya intikal ettirilmesi nedeniyle yeniden bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmediği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davacı tarafça her ne kadar … … Teftiş Kurulunun 16/02/2016 tarih ile 25/04/2016 düzeltme tarihli ve 7199-İNC 7 sayılı Raporunun iptali sureti ile davalı işyerinde geçen hizmet süreleri boyunca muvazalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterilen davacının, davalı … üzerinden tescillerinin yapılarak Sosyal hak ve alacaklarının davalı rektörlük kadrolu elemanları ile eşdeğer olması gerektiğinin tespiti talep edilmişse de Mahkememizin 2011/734E-2012/1068K sayılı kesinleşmiş kararında ”…Davacının davalı işyerinde hasta bakıcı olarak çalıştığı, baştan beri davalı idarenin asıl işçisi olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacının yaptığı işin hastanenin yaptığı … bakımından yardımcı işlerden olmayıp asıl … kapsamında olduğu, bu nedenle hasta bakıcı olan davacı açısından davalı idare ile dava dışı şirket arasındaki muvaza ilişkisinin varlığı kabul edilmelidir.” şeklinde hüküm kurulduğu, buna göre davacının muvazaa iddiasının açmış olduğu … (alacak) davasında değerlendirilerek kabul edildiği ve buna dayalı taleplerinin karara bağlandığı görülmüştür.
6100 sayılı HMK’nın 106. Maddesinin tespit davasına ilişkin esaslarını düzenleyen ” (1) Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. (2) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.(3) Maddi vakıalar, … başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz.” şeklindeki hükmüne göre somut olayımızda davacının açmış olduğu işbu tespit davasında tespitini talep ettiği hususların Mahkememizin 2011/734E-2012/1068K sayılı dosyasında tespit edilerek … davasına konu edildiği , … davası ile talep edilebilecek hususların tespit davasına konu edilmesinde hukuki yararın olmayacağı kabul edilerek…” gerekçesiyle davanın dava şartı olan hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ile karar verildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği kısmi … davası açılabilen hâllerde tespit davası da açılabileceğinden hukuki yararın varlığının kabul edilmesi gerektiğini, dosya kapsamı itibarıyla davacının muvazaaya dayalı tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunduğunu, muvazaanın açık olması nedeniyle davacının işyeri tescillerinin … üzerinden yapılarak sosyal hak ve alacaklarının davalı Üniversitenin kadrolu elemanları ile eş değer olduğunun tespiti gerektiğini … sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle davacının muvazaa tespitine dayalı talebinde hukuki yararı bulunmadığından, davanın usulden reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde … sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 16/02/2016 tarihli ve 7199-İNC(7) nolu teftiş raporunun iptali, çalışma süresi boyunca muvazaalı olarak alt işveren işçisi olarak gösterilmesi nedeni ile işyeri tescillerinin başından bu yana davalı Rektörülük üzerinden yapılması, sosyal hak ve alacaklarının davalının kadrolu elamanları ile eş değer olması gerektiğinin tespiti isteminde hukuki yararı bulunup bulunmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun’un 106 ncı maddesi ile 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı … Kanunu’nun ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde … sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.