YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/9425
KARAR NO : 2009/857
KARAR TARİHİ : 19.02.2009
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında 102 ada 33, 34, 35, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88 ve 90 parsel sayılı 109996.85, 80471.11, 19353.79, 46.43, 1825, 31.16, 25.38, 13.66, 102.05, 335.77, 52.78, 48.75, 39.04, 36.70, 92.67, 102.87, 187.63 ve 329.24 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malikhaneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar … … ve arkadaşları tarafından davalılar … … ve arkadaşları aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan paya yönelik elatmanın önlenmesi davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro mahkemesinde süren yargılama sırasında Hazine vekili çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, kayalık ve çalılık niteliğindeki yerlerden olup, kişiler yararına edinme koşullarının oluşmadığı iddiaları ile; … … ve diğerleri ise çekişmeli 102 ada 33, 34 ve 35 parsel sayılı taşınmazların … … mirasçıları adına tescili gerektiği iddiası ile ayrı ayrı davaya katılmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda:1- Davacı Hazine’nin ve … … … ve … … mirasçılarının davalarının kısmen kabul, kısmen reddine; diğer davacıların davalarının reddine; dava konusu … Merkez mahallesi …. mevkiinde kain 102 ada 33, 34, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tapuya tesciline ve bu parsellerin 34 nolu parsel dışında kalanların 1. derece sit alanı içerisinde kaldığının 34 nolu parselin kadastro fen memuru … …’nun 05.11.2002 havale tarihli rapor ve krokisinde Yeşil renkle taralı olarak gösterilen bölümünün 1. derece sit alanı Kahverengi taralı olan bölümünün ise 3. derece sit alanı olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine, dava konusu 35 sayılı parselden ayrılan, teknik bilirkişi … …’nun 05.11.2002 havale tarihli rapor ve krokisinde (B) ve (C) harfi ile gösterilen bölümlerin Hazine adına tapuya tesciline, dava konusu 90 nolu parselin tamamı ve 35 nolu parselden ayrılan, aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen bölümün toplam 360 pay kabul olunarak; 90 payının … … … kızı 1926 doğumlu Şerife … adına; 90 payının … … … kızı 1926 doğumlu … … adına geriye kalan 180 payın dosya içerisinde bulunan Karaman Sulh Hukuk Mahkemesinin 1993/63 karar sayılı veraset ilamında gösterildiği şekilde; muris … … mirasçıları olan çocukları …ve müşterekleri vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1-Davacılar … …, … …, … … ve … …’e gerekçeli kararın vekilleri imzasıyla tebliğ edildiği 23/24.03.2005 tarihleri ile 09.03.2007 temyiz tarihi arasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432/1. maddesinde öngörülen temyiz süresinin geçtiği anlaşılmaktadır. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 01.06.1990 tarih ve 1989/3 esas 1990/4 karar sayılı kararı ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432/4. maddesi gereğince davacıların temyiz inceleme istemlerinin süre yönünden REDDİNE,
2- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre hükmü temyiz eden müdaliller ve davalıların bütün temyiz itirazlarının reddiyle müdahil Hazine adına tescillerine karar verilen 102 ada 33, 34, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87 ve 88 parsel sayılı taşınmazlar ile 102 ada 35 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan uzman fen bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümleri hakkındaki hükmün ONANMASINA,
3- 102 ada 89 parsel sayılı taşınmaz bu dava dosyasında dava konusu olmadığı, bu dosyada çekişmeli taşınmazlara sınır bulunmadığı, halen mahkemenin 2002/3 esas sayılı dosyasında derdest davaya konu olduğu halde, gerekçeli kararda bu davanın konusu imiş gibi hakkında tescil hükmü kurulması isabetsiz, müdahil Hazinenin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile 102 ada 89 parsel sayılı taşınmazla ilgili hükmün BOZULMASINA,
4- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, mahallinde yapılan keşif, uygulama ve keşif sonrası dosyaya sunulan uzman bilirkişilerin raporlarına göre 102 ada 35 parsel sayılı taşınmazın hükme esas olan uzman fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün tarım arazisi niteliğinde bulunup zilyetleri yararına edinme koşullarının oluştuğu anlaşılmakla müdahil Hazine vekilinin bu bölüme yönelik temyiz itirazları yerinde değildir. … … ve … oğlu … … mirasçıları … … … ve müştereklerinin aynı bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece çekişmeli taşınmazın öncesinin dayanak vergi kaydı malikleri … … … ve … …’a ait iken ölümleri ile mirasçılarına intikal ettiği ve 1/2 hisselerle mirasçıları adlarına tescili gerektiği kabul edilmiş ise de; … … … payına düşen (180/360) payın yalnızca … … … mirasçısı … … ve … adına tesciline karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır. Dosya içinde bulunan nüfus kayıtlarına göre … … … ve eşi … …’ün, … … ve … dışında başka mirasçılarının da bulunduğu, kurulan hükümde bu mirasçılara yasal miras paylarının verilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle müdahil Hazinenin çekişmeli 102 ada 35 parsel sayılı taşınmazın uzman fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, aynı bölüme yönelik … oğlu … … … ve müştereklerinin temyiz itirazlarının kabulü ile bu bölümün 1/2 payının … … … ve eşi … …’ün tüm mirasçıları adına miras hisseleri oranında tesciline karar verilmesi için hükmün BOZULMASINA,
5-Çekişmeli 102 ada 90 parsel sayılı taşınmaz “harabe” niteliği ile tespit edilmiş ve dosyaya sunulan uzman bilirkişiler raporlarında bu taşınmazın “ören yeri” olduğu bildirilmiştir. Mahkemece bu taşınmazın 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı sınırları
dışında kaldığı ilgilileri yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Çekişmeli bu taşınmazın 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı sınırları dışında kaldığı dosyaya sunulan uzman bilirkişi raporları ile belirlenmiştir. Ancak gerek dosyaya sunulan uzman bilirkişiler raporları ve gerek tespit niteliği itibariyle 102 ada 90 parsel sayılı taşınmazın zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığı hususunda yapılan araştırma hüküm vermeye yeterli olmadığı gibi, çekişmeli taşınmazın 1/2 payının maliki olduğu bildirilen … …’ün ve … … …’ün mirasçıları olarak, ölü … … mirasçıları ketmedilmek suretiyle yalnızca … ile … …’e pay verilmesinde de isabet bulunmamaktadır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Başkanlığına yazı yazılarak çekişmeli 102 ada 90 parsel sayılı taşınmaz hakkında arkeolojik sit alanı sınırları içine alma veya kültür veya tabiat varlığı olarak tescili yönünden bir çalışma yapılıp yapılmadığı ve çekişmeli taşınmaz üzerinde 2863 sayılı Yasa’nın 11. maddesinde düzenlenen nitelikte, zilyetlikle edinmeye engel olabilecek bir yapı olup olmadığı sorulup saptandıktan, varsa ilgili belgeler dosya içine getirtildikten sonra mahallinde uzman arkeolog, ziraatçı ve fen bilirkişileri hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazın ne durumda bulunduğu, üzerinde herhangi bir yapı bulunup bulunmadığı, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığı, ilgilileri yararına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı gibi hususlar yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, uzman fen, arkeolog ve ziraatçı bilirkişilerden durumu açıklar raporları alınmalı; gerektiğinde taşınmazın fotoğrafları çektirilerek keşfe katılacak hakim tarafından çekişmeli taşınmaza aidiyeti onaylanmalı ve bu fotoğraflar üzerinde uzman fen bilirkişi tarafından çekişmeli taşınmazın kadastro sınırları işaretlenmelidir. Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek; ilgilileri yararına edinme koşullarının oluştuğu sonucuna varılması halinde dosyadaki nüfus kaydına göre … … … ve eşi … …’ün tüm mirasçıları adına tescili gereken 1/2 pay yönünden tüm mirasçıları adına miras payları oranında tescile karar verilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır. Bu nedenlerle müdahil Hazine ile … … ve … oğlu … … mirasçılarının temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabülü ile 102 ada 90 parsel sayılı taşınmazla ilgili hükmün BOZULMASINA, 19.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.