YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/6562
KARAR NO : 2023/118
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 09.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında cebir veya tehdit kullanılarak eğitim ve öğretime engel olma, terör örgütü propagandası yapma, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan gözaltına alındığını, hakkında defalarca dinleme kararı alındığını, beraat etmesi
neticesinde 1.000,00 TL maddi, 99.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 21.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli ve yetkili mahkemede ve süresinde açılmadığını, gözaltı işlemine idarenin sebep vermediği, faiz talebinin yersiz olduğu, reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekalet ücreti ödenmesi gerektiği şeklinde beyanda bulunmuştur.
3. … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.03.2018 tarihli ve 2018/107 Esas, 2018/224 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 14.09.2018 tarihli ve 2018/2346 Esas, 2018/2430 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun maddi tazminat açısından kurulan hükme yönelik 5271 sayılı Kanun’un 279 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istinaf başvurusunun usulden reddine, manevi tazminat açısından kurulan hükme yönelik 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
5. … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 14.09.2018 tarihli ve 2018/2346 Esas, 2018/2430 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat açısından kurulan hükme yönelik 5271 sayılı Kanun’un 279 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istinaf başvurusunun usulden reddi kararına karşı davacı vekilinin itirazı üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 06.12.2018 tarihli ve 2018/112 Değişik … sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun’un 271 inci maddesi uyarınca itiraz başvurusunun reddine, 5271 sayılı Kanun’un 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.
6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 02.10.2021 tarihli, temyiz taleplerinin tamamının esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri;
Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,
ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Dosyada toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının cebir veya tehdit kullanarak eğitim ve öğretime engel olma, terör örgütü propagandası yapma, silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 07.04.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 08.04.2016 tarihinde serbest bırakıldığı, bir gün gözaltında tutulduğu, kovuşturma sonucunda … 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2017 tarih 2017/135 Esas, 2017/566 Karar sayılı ilâmı ile atılı suçlardan beraat kararı verildiği, kararın davacı yönünden 15.12.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltında geçirilen sürelerin mahsuba konu edilmediği, davanın yetkili mahkemede süresinde açıldığı, anlaşılmıştır. Tazminat istemine ilişkin 5271 sayılı Kanun’un 141 inci maddesi ve yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alındığında, suç soruşturması ve kovuşturması sırasında gerçekleşen koruma tedbirlerindeki hukuka aykırılıklar yönünden bu kanun hükümlerine göre tazminat istenebileceğinin belirtildiği anlaşılmakla, davacının gözaltına alındığı dönemde öğretmen olduğu, bu kapsamda maaşından kaynaklı maddi zararları var ise ödenmesi hususunda idari mercilere başvurması gerektiği dikkate alınarak, maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacının üzerine atılı suçların niteliği, sosyo-kültürel durumu, gözaltı süresi gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde zenginleşmeye sebep olmayacak şekilde manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 200,00 TL manevi tazminatın 07.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Maddi Tazminata ilişkin hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; 6100 sayılı HMK’nın İstinaf Yoluna Başvurulabilen Kararlar başlıklı 341. maddesinin 2. ve 4. fıkraları gereğince mahkemece reddedilen tazminat miktarının davacı açısından 6100 sayılı HMK’nın 341/2. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşıldığından 5271 sayılı Kanunun 279/1-b maddesi uyarınca davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine,
Manevi Tazminata ilişkin hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan incelenmesinde;
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına ilişkin yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonucuna uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre manevi tazminat talebinin kısmen kabul ve kısmen reddine ilişkin kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine,
Karar verilerek İlk Derece Mahkemesince manevi tazminat ile ilgili olarak verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesince isabetsizlik görülmemiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/135 Esas –2017/566 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının cebir veya tehdit kullanılarak eğitim ve öğretime engel olma, terör örgütü propagandası yapma, silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 07.04.2016 – 08.04.2016 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 15.12.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 014.09.2018 tarihli ve 2018/2346 Esas, 2018/2430 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
16.01.2023 tarihinde karar verildi.