YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/18635
KARAR NO : 2008/2841
KARAR TARİHİ : 25.02.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesintisi tarihinden itibaren tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.06.1998’den itibaren, tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
Dosya içeriğinden davacının Ziraat Odası kaydının bulunmadığı , Tarım Kredi Kooperatifi ortağı olmadığı, … Ekicileri Kooperatifine 14.11.2002 tarihinden itibaren kayıtlı olup, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.5.1998 tarihinde yapılıp ikinci ve son kesintisinin ise 20.05.2003 yılında yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.06.1998-31.12.1998 ve 2003 yılında ürün teslimi prim kesintisinin bulunması nedeni ile 01.01.2003-31.12.2003 tarihleri arası SSK’lı 99 günlük hizmeti dışında kalan süreler yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı ,14.11.2002-31.12.2002 tarihleri arasındaki arada kalan sürenin salt kooperatif kaydına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.M.U.K’un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün birinci fıkrası tamamen silinerek, yerine; “davanın kısmen kabulu ile davacının 1.06.1998 – 31.12.1998 ve 2003 yılı ürün teslimi prim kesintisi nedeniyle 01.01.2003 tarihinden SSK’lı blok çalışması nedeniyle 31.12.2003 tarihleri arasında çakışan kısa süreli SSK sigortalılığı dışında kalan sürelerde Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine” yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 25.02.2008 günü oybirliğiyle karar verildi.