YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14511
KARAR NO : 2023/150
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/213 E., 2022/419 K.
DAVALILAR : 1-…
vekili Avukat …
2- …
DAVA TARİHİ : 08.03.2018
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, davacının davalıya ait iş yerinde 14.02.1989 tarihinde işe girip çalıştığını davalı iş veren tarafından kuruma işe giriş bildirgesinin verildiğini belirterek işe giriş bildirgesinde belirtilen tarih itibari ile ilk işe giriş tarihinin 14.02.1989 tarihi olarak tespitini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini, davanın niteliği itibari ile mahkemece resen titizlikle araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı içerisindeki bilgi ve belgeler ile işe giriş bildirgesi ve tanık beyanları birlikte değerlendirildirip Yargıtay bozma ilamı da dikkate alındığında tespiti talep edilen tarih itibariyle fiili çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde açıklığa kavuşturulduğuna kanaat getirildiğinden davalı kurum yönünden usul ve yasaya uygun bir şekilde ispatlanan davanın kabulüne, Yargıtay bozma ilamı uyarınca davalı işverene karşı açılan davanın ise reddine, gerekçesiyle;
Davalı SGK’ ya karşı açılan davanın kabulüne,
Davacının davalı …’ya ait … sicilli iş yerinde 14.02.1989 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile sigortasız çalıştığının ve davacının sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olduğunun tespitine,
Davalı …’ya karşı açılan davanın reddine, karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğinden ve yazılı belge ile ispat gerektiğinden bahisle temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının ilk işe giriş tarihinin 14.02.1989 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesinde, aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.
3.Değerlendirme
1-Yukarıda belirlenen ilgili hukuk kuralları uyarınca somut olaya dönüldüğünde Mahkeme kararları gerekçeli olması gerektiğinden dolayısıyla işverene yönünden ret kararının gerekçesi olmadığı anlaşılmakta olup Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
2-Mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamında davalı …’nun işveren olduğu hususunun sabit olduğu anlaşılmakla; davalı işveren yönünden ret kararı verilemez. Davalı işveren yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
11.01.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
…