YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/687
KARAR NO : 2023/1222
KARAR TARİHİ : 22.03.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli hırsızlığa teşebbüs, nitelikli yağmaya teşebbüs, kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, beraat, düşme
Sanık …’in, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre 15.12.2020 tarihinde vefat ettiği belirlenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu,
294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
Sanık … müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2020 tarihli ve 2018/552 Esas, 2020/233 Karar sayılı kararıyla;
a) Sanık … hakkında katılan …’e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 81 inci maddesinin birinci fıkrası, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba,
b) Sanık … hakkında katılan …’e karşı nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a-c-h) bendleri, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 9 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba,
c) Sanıklar Semih ve Yiğit hakkında katılan …’e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme ile katılan …’e karşı nitelikli yağmaya teşebbüs suçlarından 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraat kararları verilmiştir.
2. … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.09.2021 tarihli ve 2020/1561 Esas, 2021/2189 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik Cumhuriyet savcısı (aleyhe), katılanlar vekili ve sanık … müdafiinin istinaf başvuruları üzerine 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasıyla;
a) Sanık … hakkında katılan …’e karşı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 18 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba,
b) Sanık … hakkında katılan …’e karşı nitelikli hırsızlığa teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 142 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba,
c) Sanık … hakkında katılan …’e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme ile katılan …’e karşı nitelikli yağmaya teşebbüs suçlarından 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraatine,
d) Sanık … hakkında katılan …’e karşı kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme ile katılan …’e karşı nitelikli yağmaya teşebbüs suçlarından; sanığın karar tarihinden sonra 15.12.2020 tarihinde vefat etmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri; sanık … hakkında 5237 sayılı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin uygulanması ve yine hırsızlık suçundan değil yağma suçundan hüküm kurulması gerektiğinden bahisle suç vasıflarına, üst sınırdan ceza tayin edilmesi gerektiğine, sanık … hakkında da atılı suçlardan mahkumiyet kararları verilmesi gerektiğine ilişkindir.
B. Sanık … Müdafiinin Temyiz Sebepleri; eksik incelemeye, atılı suçlardan beraat kararları verilmesi gerektiğine, öldürme kastı bulunmadığından bahisle suç vasfına ilişkindir.
C. Sanık … Müdafiinin Temyiz Sebepleri; sanık ölmüş olsa da atılı suçlardan aklanması için düşme kararı değil beraat kararları verilmesi gerektiğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
1. Olay günü gündüz vakti saat 11:45 sıralarında sanık …’un inşaat malzemesi çalmak amacıyla plakası tespit edilemeyen, beyaz renkli, Ford transit marka araçla, katılan …’ın yetkilisi olduğu Sur İnşaat firmasına ait Çankaya ilçesi, Beytepe Mahallesi, Kanuni Sultan Bulvarında bulunan inşaat şantiyesine geldiği, inşaat şantiyesinde usta başı olarak çalışmakta olan katılan …’ın gelen aracı fark ettiği, olaydan kısa süre önce de benzer bir araçla bahsi geçen inşaat şantiyesinden hırsızlığa teşebbüs edildiği için, katılan … tarafından araçtakilerin hırsızlık amacı ile geldiğinin anlaşıldığı, katılan …’in, inşaat şantiyesine ait konteynırda dinlenmeye çekilmiş olan gece bekçisi tanık Adem’i telefonla arayarak; “Hırsız var!” diyerek haber verdiği, katılan …’ın hırsızlığa engel olmak isteyerek bağırması üzerine, sanık …’un yanında getirdiği pompalı av tüfeğiyle etkili mesafeden katılan …’e iki kez ateş ettiği, katılan …’in vücudunun çeşitli yerlerine isabet eden çok sayıda saçma tanesi nedeniyle yaşamını tehlike sokacak şekilde yaralandığı ve sonrasında acil ameliyata alınarak kurtarıldığı, silah sesleri üzerine etraftakilerin sesi duyarak olay yerine geleceğini öngören sanık …’ın şantiye alanındaki inşaat malzemelerini alamadan araçla birlikte hızlıca uzaklaştığı, olay yerinde ele geçirilen iki adet av tüfeği kartuşunun, sanık …’ın ikametinde yapılan aramada ele geçirilen av tüfeği ile atıldıklarının tespit edildiği anlaşılmış, sanık …’ın olay yerine gelerek, hırsızlık yapmaya çalıştığı, inşaat şantiyesine girmek suretiyle icra hareketlerine başladığı ancak katılan …’in bağırması ve tepki göstermesi üzerine tamamlayamadığı dolayısıyla yağmaya teşebbüs, katılan …’in hayatî bölgelerine, öldürmeye elverişli araç olan av tüfeği ile iki kez ateş etmek suretiyle katılanı hayatî tehlike geçirecek biçimde yaralandığı anlaşılmakla sanığın ayrıca kasten öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, diğer sanıklar ….., ve …..,’in de olay günü sanık … ile birlikte hareket ettikleri iddiası ile dava açılmış ise de; tüm dosya kapsamı nazara alınarak atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığı anlaşıldığından beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.
2. Sanıkların inkar içeren savunmaları, katılanların ve tanıkların beyanları, teşhis tutanağı, olay yeri inceleme raporu ve krokisi, uzmanlık raporları, HTS kayıtları, görüntü inceleme ve olay tutanakları, bilirkişi raporları, nüfus ve adlî sicil kayıtları, tutanaklar, yazı cevapları ve diğer tüm deliller dava dosyasında mevcuttur.
3. Katılan … hakkında … Adlî Tıp Şube Müdürlüğünce düzenlenen 01.03.2018 tarihli adlî muayene raporuna göre; katılanın yaşamını tehlikeye sokan bir duruma neden olacak şekilde yaralandığı tespit edilmiştir.
4. Sanık …’in, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre 15.12.2020 tarihinde vefat ettiği belirlenmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde, maddi olayın gelişim süreci aynı kabul edilmiş ise de; sanık …’ın üzerine atılı suçların vasıflandırılması ile sanıklar Semih ve Yiğit hakkındaki beraat kararları yönünden ilk derece mahkemesince gerekçe gösterilmemesi nedeniyle delillerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden duruşmalı inceleme yapılmasına karar verilerek;
Sanık …’ın üzerine atılı suçlar yönünden yapılan değerlendirmede;
Sanığın adet gereği açıkta bırakılan eşya niteliğinde olan inşaat malzemelerini çalmak amacıyla hırsızlık yapmaya çalıştığı, inşaat şantiyesine girmek suretiyle icra hareketlerine başladığı, ancak katılan …’in bağırması ve tepki göstermesi üzerine eylemini tamamlayamadığı, hırsızlık suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı, katılanın kendisini görüp yanına gelmesi nedeniyle yakalanacağından korkarak katılan …’in hayatî bölgelerine, öldürmeye elverişli araç olan av tüfeği ile etkili mesafeden iki kez ateş etmek suretiyle katılanı öldürmeye teşebbüs ettiği, av tüfeği ile katılana ateş ettikten sonra ise herhangi bir malzeme alma girişiminde bulunmadığı, hemen olay yerini terk ettiği, dolayısıyla eylemin yağma boyutuna ulaşmadığı, sanığın silah kullanmaktaki amacının katılanı malı teslime zorlamak olmadığı, hırsızlık suçundan dolayı yakalanmamak için katılana ateş ettiği ve akabinde inşaat malzemesi götürmeye çalışmadan derhal kaçtığı anlaşılmakla sanığın eylemlerine uyan 5237 sayılı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ve 35 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs ve aynı Kanun’un 142 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 35 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nitelikli hırsızlığa teşebbüs suçlarından cezalandırılması gerektiği, ilk derece mahkemesince suçların nitelendirmesinde hataya düşüldüğü anlaşılmakla hükümlerin kaldırılmasına ve anılan suçlardan sanık hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verildiği,
Sanık …’in üzerine atılı suçlar yönünden yapılan değerlendirmede;
Sanığın diğer sanık …’ın işlediği suçlara yardım ettiği iddiası ile hakkında dava açılmış, sanık … suçu işlemediğini savunmuş, yargılama aşamasında alınan HTS kayıtları, bilirkişi raporları ve toplanan delillere göre sanık …’in olay tarihinde sanık …’la birlikte hareket ettiğine ve suç mahalline gittiğine dair bir bulgu elde edilememiş, sanığın suça yardım ettiği her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararının isabetli olduğu, ancak beraat kararına yönelik olarak yasal ve yeterli gerekçe gösterilmediğinden duruşma açılarak delillerin tartışılması suretiyle bu eksiklik giderilmiş ve adı geçen sanığın yüklenen suçlardan beraatine karar verilerek yeniden hükümler kurulmuş,
Sanık …’in üzerine atılı suçlar yönünden yapılan değerlendirmede;
Sanığın karar tarihinden sonra 15.12.2020 tarihinde vefat etmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE
1. Katılanlar vekilinin; sanık … hakkında 5237 sayılı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin uygulanması ve yine hırsızlık suçundan değil yağma suçundan hüküm kurulması gerektiğinden bahisle suç vasıflarına, üst sınırdan ceza tayin edilmesi gerektiğine, sanık … hakkında da atılı suçlardan mahkumiyet kararları verilmesi gerektiğine; sanık … müdafiinin; eksik incelemeye, atılı suçlardan beraat kararları verilmesi gerektiğine, öldürme kastı bulunmadığından bahisle suç vasfına, sanık … müdafiinin; sanık ölmüş olsa da atılı suçlardan aklanması için düşme kararı değil beraat kararları verilmesi gerektiğine yönelen temyiz sebepleri yönünden;
İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, dosya kapsamında eksik incelemenin söz konusu olmadığı, olay yerinden ele geçirilen kovanların sanık …’ın evinden ele geçirilen tüfekle atıldığının tespit edildiğine dair uzmanlık raporu, sanık …’ın savunmasının aksine olay gün ve saatinde olay yerinde bulunduğuna dair HTS kayıtları karşısında eylemlerin sanık … tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, tayin edilen cezaların sanığın eylemleri ile orantılı olduğu, öldürmeye elverişli araç olan av tüfeği ile etkili mesafeden iki kez ateş etmek suretiyle katılanı öldürmeye teşebbüs ettiği, av tüfeği ile katılana ateş ettikten sonra ise herhangi bir malzeme alma girişiminde bulunmadığı, hemen olay yerini terk ettiği, dolayısıyla eylemin yağma boyutuna ulaşmadığı, sanığın silah kullanmaktaki amacının katılanı malı teslime zorlamak olmadığı, hırsızlık suçundan dolayı yakalanmamak için katılana ateş ettiği ve akabinde inşaat malzemesi götürmeye çalışmadan derhal kaçtığı anlaşılmakla sanığın eylemlerine uyan 5237 sayılı Kanun’un 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ve 35 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs suçu ile aynı Kanun’un 142 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 35 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nitelikli hırsızlığa teşebbüs suçlarından cezalandırılmasına karar verilerek suç vasıflarının doğru şekilde belirlendiği, sanık …’in aşamalarda üzerine atılı suçları inkar ettiği, HTS kayıtlarına göre de olay gün ve saatinde olay yerinde bulunmadığının tespit edilmesi karşısında üzerine atılı suçlardan beraat kararı verilmesinde ve yine sanık …’in de yargılamanın devamı sırasında vefat etmesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, hükümlerde bu yönlerden hukuka aykırılık bulunmamıştır.
2. Sanık …’in üzerine atılı suçlardan kurulan beraat hükümleri yönünden; karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 14/4. maddesi uyarınca beraat eden ve kendisini vekille temsil ettiren sanık yararına, hazine aleyhine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin mümkün olduğu ancak; sanığın kendisini vekâletnameli bir vekille temsil ettirmediği, 5271 sayılı Kanun’un 150 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Baro’dan zorunlu müdafii atandığı, bu nedenle vekâlet ücretine hak kazanamayacağı gözetilmeden, sanık lehine hazine aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
3. Sanık …’ın üzerine atılı suçlardan kurulan mahkumiyet hükümleri yönünden; sanığın adlî sicil kaydında yer alan … 22. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.11.2013 tarihli, 2012/935 Esas, 2013/596 Karar sayılı kararı ile iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan verilen “10 ay” hapis cezasının, tekerrüre esas alınan suçtan daha ağır ceza içerdiği gözetilmeden, aynı ilamla verilen ve daha az cezayı içeren suçun tekerrüre esas alınması, hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
A. Sanık …’in Üzerine Atılı Suçlardan Verilen Düşme Kararları Yönünden
Gerekçe bölümünde (1) numaralı paragrafta açıklanan nedenlerle … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.09.2021 tarihli ve 2020/1561 Esas, 2021/2189 Karar sayılı kararında sanık … müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,
B. Sanık …’in Üzerine Atılı Suçlardan Verilen Beraat Kararları Yönünden
Gerekçe bölümünde yer alan (2) numaralı paragrafta açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.09.2021 tarihli ve 2020/1561 Esas, 2021/2189 Karar sayılı kararının vekâlet ücreti yönünden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereğince, hükümden “Beraat eden sanık … kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemizdeki bir duruşma için 2.040 TL maktu vekâlet ücretinin hazineden alınıp sanık …’e verilmesine,” fıkrasının çıkartılması suretiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
C. Sanık …’ın Üzerine Atılı Suçlardan Verilen Mahkumiyet Kararları Yönünden
Gerekçe bölümünde yer alan (3) numaralı paragrafta açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 09.09.2021 tarihli ve 2020/1561 Esas, 2021/2189 Karar sayılı kararının tekerrür hükümleri yönünden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulandığı fıkralardan “mala zarar verme suçundan 3 ay 10 gün hapis” ibaresi çıkartılarak yerlerine “iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan 10 ay hapis” ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçirilen süre dikkate alınarak sanık … müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
22.03.2023 tarihinde karar verildi.