YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3960
KARAR NO : 2023/586
KARAR TARİHİ : 15.02.2023
MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; … 1. Noterliğinde mal sahipleri … ve … ile yüklenici arasında düzenlenen 07.03.2006 tarih ve 07717 yevmiye no.lu kat karşılığı inşaat ve satış sözleşmesi ile … ilçesi, … … mevkiinde kain imarın 203 Ada, 5 Parselde kayıtlı arsa üzerinde bina yapımı hususunda anlaştıklarını, müvekkili ile müteahhit arasında … Noterliğinde 23.10.2008 tarih ve 2883 yevmiye no.lu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşme ile … … Mevkiinde kain imarın ve tapunun 203 Ada, 5 Parselinde kayıtlı arsa üzerinde inşa edilen binanın yükleniciye isabet eden 7 no.lu dairesinin müvekkiline yüklenici tarafından 50.000,00TL’ye satıldığını, bu yerin zilyetliğini de teslim edildiğini, müvekkilinin bu yerde 2 yıldan beri ikamet etmekte olduğunu, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, taşınmaz tapusunun 31.11.2008 tarihine kadar müvekkiline verilmesi gerekirken bugüne kadar verilmediğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki binanın tamamlandığını, davalılar adına kayıtlı bulunan dava konusu 7 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı arsa sahipleri vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazlarının olduğunu, davacı ile müvekkilleri ve miras bırakanları arasında imzalanmış bir sözleşme veya belge bulunmadığını, müvekkillerinin davacıya karşı yerine getirilmesi gerekli herhangi bir edimlerinin bulunmadığını, müvekkillerine karşı husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, arsa payı devri karşılığı inşaat ve satış sözleşmesinin tarafı olan yüklenicinin edimlerini tam olarak yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hak sebebiyle arsa payı veya bağımsız bölümün tapusunun devrini isteyebileceğini, dava konusu binanın tamamlanmadığını, yüklenicinin edimlerini tam olarak yerine getirmediğini, müteahhit tarafından Mayıs 2007 tarihinden bu yana da inşaatla ilgili hiçbir imalat yapılmadığını, binanın iskan ruhsatı bulunmadığı halde dairelerde oturulmasının da hukuk kurallarına aykırı olduğunu, binanın ortak alanlardaki inşaat ve imalat eksikliklerinin tutarının 29.750,00 TL olduğunun belirlendiğini, 4 ve 9 no.lu dairelerin imalat eksiklikleri olduğunu, bu nedenlerle haksız davanın reddini talep etmiştir.
2. Davalı … duruşmadaki beyanında özetle; dava konusu konutu davacıya sattığını, bedelinin tamamını aldığını, konutu toplam 65.000,00.TL karşılığında 2006 yılı içinde davacıya sattığını, bu nedenle davayı kabul ettiğini, halen dava konusu binada bir dükkan ile iki dairesinin olduğunu, dükkan ile dairelerin satılmak suretiyle inşaattaki eksikliklerin tamamlanacağını, ancak buna razı iken davalı arsa sahiplerinin bu konuya rıza göstermediklerini belirtmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2015 tarihli ve 2012/1512 Esas, 2015/1592 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi kurulundan rapor aldırıldığı, bilirkişi raporunda belirtilen ve davacı tarafından depo edilmesi gerekli olan 45.302,00-TL’nin depo edilmesi için verilen sürede davacının bu bedeli 05.05.2015 tarih ve 12428 sıra nolu makbuzla mahkemeler veznesine depo ettiği, bu nedenle davanın kabulüne, 7 nolu bağımsız bölümün davalı … adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar vermiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2015 tarihli ve 2012/1512 Esas, 2015/1592 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı arsa sahipleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 08.03.2016 tarih ve 2015/16764 Esas, 2016/2961 Karar sayılı ilamında; davacı vekili ile davalı arsa malikleri vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, yüklenici ile arsa malikleri arasındaki sözleşme edimlerinin yerine getirilip getirilmediğinin saptanması gerektiği, sözleşmenin 4. sayfasındaki “Hukuki Şartlar” başlıklı bölümünün birinci paragrafında “İnşaata 634 sayılı kat mülkiyetinin uygulanması, cins tashihi ve kat irtifakının kurulması liste ve diğer işlemleri kayıt ve tescilleri müteahhit tarafından yapılacaktır. İnşaatın başlangıcından bitimine kadar gerek plan ve projenin çizimi ve tasdiki, harçları, kullanılacak her nevi malzeme ve SSK primleri ve ödentileri işçilik ücretleri tamamen müteahhite ait olacak, arsa sahibinden hiç bir nam altında para talep edemeyecektir. …İnşaatın başlamasından bitimine kadar her türlü vergi harç ve ödentilerle ilgili giderler müteahhit tarafından ödenecektir. Mal sahibinden hiçbir şekilde ve nam altında para talep edilmeyecektir”. “…Binanın iskan aşamasında, mal sahibine ait bağımsız bölümlerin vergi ilişikleri mal sahipleri adına düzenlettirilecek ve vergileri kendilerine ait olacaktır. Keza ileride oluşacak kat mülkiyeti masrafları ve iskan harçları, deprem sigorta masrafları ve sorumlulukları kendilerine ait olacaktır” düzenlemeleri yer aldığı, bu düzenlemelerde tarafların edimlerinin neler olduğunun açıklandığı, yüklenicinin arsa malikine karşı edimlerinin tamımını ifa etmediği, bu nedenle davalılar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicinin mali yükümlülüklerinin neler olduğu ve eserde varolan eksik ve kusurlu işler bedelinin saptanması gerektiği, bunun için de … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/514 Esas, 2009/451 Karar ve … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/112 Esas, 2013/99 Karar sayılı ilamları ile tespit edilen yükümlülüklerin mükerrer tahsilata neden olmayacak biçimde belirlenmesi gerektiği, tespit edilecek bu bedelin 618 sayılı TBK’nın 81. maddesi uyarınca birlikte ifa kuralı gereği davacı tarafından depo edilip edilmeyeceğinin sorulması, depo etmesi halinde şimdiki gibi davanın kabulüne aksi halde davacının edimini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; sözleşme gereğince dava konusu konutun yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü olduğu, davacının dava konusu taşınmazı … Noterliğinin 23/10/2008 tarih 2883 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile 50.000,00 TL bedelle davalı yüklenici …’dan satın aldığı, davacının sözleşme edimlerini yerine getirip satış bedelini ödemesine rağmen dava tarihi itibariyle taşınmazın tapu tescilinin davacı adına yapılmadığı, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere yüklenici tarafından bir kısım eksiklerin giderildiği ve 6.000,00 TL. ortak alanlardaki eksik ve hatalı iş bedelinin bulunduğu, … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/514 Esas, 2009/451 Karar ve … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/112 Esas, 2013/99 Karar sayılı ilamları ile tespit edilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği, yüklenicinin ve onun halefi olan davacı tarafın bakiye 31.762,81 TL yükümlülüğünün bulunduğu, davacı tarafça 45.302,00 TL bedelin depo edildiği, davanın kabulü ile dava konusu … ili, … ilçesi, …-… Mahallesi, … mevkii, 203 Ada, 5 Parselde bulunan 7 no.lu bağımsız bölümün davalı … adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı … mirasçıları adına veraset ilamındaki hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, hüküm özetinin … Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine, davacı tarafından depo edilen 45.302,00 TL’den; 16.473,00 TL ve 1.900,00 TL kira kaybı bedelinin arsa maliki davalı …’a, 12.105,00 TL kira kaybı bedelinin arsa maliki davalı … mirasçılarına, 1.724,81 TL kira kaybının işlemiş faizinin ve 3.050,00 TL, 4 ve 9 no.lu dairelerin eksik iş bedelinin arsa maliki davalı …’a ait olmak üzere ve tüm davalılara hisseleri oranında ait olan 16.000,00 TL, yol katılım bedeli, 19.510,00 TL yapı denetim hizmeti bedeli, 6.000,00 TL ortak alanlardaki eksik ve hatalı iş bedelinden 45.000,00 TL 13 no.lu dükkanın değeri mahsup edilerek 31.762,81 TL’nin karar kesinleştiğinde davalı arsa sahipleri … ve … mirasçılarına payları oranında ödenmesine, bakiye 13.539,19 TL depo bedelinin davacıya iadesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı arsa sahipleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı arsa sahipleri vekili temyiz dilekçesinde;
1.Yargılama giderlerinden arsa sahiplerinin sorumlu olmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini,
2.Ayrıca davanın açılmasına arsa sahipleri sebebiyet vermediğinden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,
3.Bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini,
4. … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/112 sayılı dosyasında hükmedilen alacağın ferilerinin hesaplamaya dahil edilmediğini,
5. … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/514 Esas sayılı dosyasında lehe 1.900,00 TL kira kaybı alacağına ve 7.626,00 TL eksik işler bedeline ayrıca fer’ilerine hükmedildiğini, bu dosyadan kaynaklanan alacaklarından kira kaybı haricindeki alacaklarına ilişkin ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirme yapılmadığını, belirtilen nedenlerle hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca temliken tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı TBK 125,470-486 maddeleri, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1987/2 Esas – 1988/2 Karar ve 30.9.1988 Tarihli Kararı,
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı arsa sahipleri vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı arsa sahipleri vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı arsa sahiplerine yükletilmesine,
Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,
15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.