YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/18088
KARAR NO : 2022/9765
KARAR TARİHİ : 23.12.2022
İNCELENEN KARARIN;
Mahkemesi :Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi : Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.06.2019 tarih ve 2017/115 – 2019/306 sayılı kararı
Suçlar :Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmeye
yardım, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini
ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, askeri komutanlıkların gaspı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, silahlı terör
örgütüne üye olma,
Suç Tarihleri : 1 -15.07.2016 (Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu yönünden tüm sanıklar hakkında)
2 –16.07.2016 (Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden sanıklar …, …, …, …,
… ve … hakkında),
3 -25.07.2016 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanıklar …, …,
4 – 08.12.2016 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
5 – 30.01.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
6 -12.06.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
7 – 26.07.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
8 – 12.05.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
9 – 08.09.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanıklar …, .. hakkında),
10 – 11.09.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
11 – 12.09.2017 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu
yönünden sanık … hakkında),
12 – 27.10.2018 (Silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden sanık … hakkında),
13 – Beraat eden sanıklar hakkında; 5271 sayılı Kanunun 232/2-c maddesi gereğince verilen kararın niteliği dikkate alınarak suç tarihleri yazılmamıştır
Hükümler : 1 – Sanıklar hakkında;
a) “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme”, “Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme”, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme”, “silahlı terör örgütüne üye olma” ile “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma”
suçlarından dolayı … vekilinin,b) “Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme”, “askeri komutanlıkların gasbı”, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” ve “silahlı terör örgütüne üye olma” suçlarından dolayı Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı vekilinin,
c) “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme”,
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme”, “askeri komutanlıkların gasbı”, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” ve “silahlı terör örgütüne üye olma” suçlarından dolayı … vekilinin,
d) “kendisine karşı işlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu dışındaki suçlardan dolayı katılan … vekilinin, istinaf taleplerinin 5271 sayılı CMK’nın 279/1-b maddesi uyarınca reddi,
2 – a) Sanık … hakkında; TCK’nın 314/2, 5271 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun ‘’süresinde kanun yoluna başvurulmadığından’’ CMK’nın 279/1-b maddesi uyarınca reddi kararına yönelik temyiz isteminin CMK’nın 296/1 maddesi gereği reddine dair 26.10.2021 tarihli ek kararı,
b) Katılan … vekilinin istinaf taleplerinin 5271 sayılı CMK’nın 279/1-b maddesi uyarınca reddi kararına yönelik temyiz isteminin CMK’nın 296/1 maddesi gereği reddine dair 20.10.2021 tarihli ek kararı,
3 – a) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; 5237 sayılı
TCK’nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, 5237 sayılı TCK’nın 53, 58/9, 63. maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, … ve … hakkında; 5237 sayılı TCK’nın 37/1. maddesi delaletiyle TCK’nın 109/2, 109/3,a,b,c, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 53, 58/9, 63 maddeleri uyarınca ayrı ayrı ikişer kez mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
c) Sanıklar …, … ve … hakkında; 5237 sayılı TCK’nın 37/1. maddesi delaletiyle TCK’nın 109/2, 109/3,a,b,c, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 43/2, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
4 – Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; 5237 sayılı TCK’nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, 5237 sayılı TCK’nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
5 – Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,.., …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … hakkında; 5237 sayılı
TCK’nın 309/1, 3713 sayılı Kanunun 5/1, 5237 sayılı TCK’nın 39/2-c maddesi delaletiyle 39/1, 62, 53, 58/9, 63. maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
6 – a) Sanıklar …, …, …, …, …,
…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,
.., …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/3-d maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına
dair hükümlere yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,
…, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
7 – a) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/3-d maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına dair hükümlere yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,
ve … hakkında; TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63 maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
8 – a) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı
esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, …, …, …, …, Mikail Ibrık, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; TCK’nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63
maddeleri gereğince mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
9 – a) Sanıklar …, …,
Yıldızhan, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,
Karagöz, …, … ve … hakkında; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
10 – a) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-b maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi,
b) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının
ayrı ayrı esastan reddi,
Temyiz Edenler : Sanıklar …, …, …, …, … ve …, Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,…, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … ile sanıklar müdafiileri, Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … müdafiileri, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, Katılanlar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ve … vekilleri,
Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;
Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararların niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi.
Duruşmalı inceleme istemlerinin; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyet hükmü verilen sanıklar açısından ceza süresi yönünden yasal şartları oluşmadığından; anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun bulma suçlarından mahkumiyet hükümleri verilen sanıklar açısından ise silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, ilk derece mahkemesinde savunmaya yeterli süre ve kolaylık sağlanarak bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, istinaf aşaması ve temyiz denetiminde de yazılı savunmanın sınırsız şekilde kullanılabilme olanağının bulunması karşısında, savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,
Sanıklar …, …, …, …, …, … ve … hakkında TCK’nın 317. maddesinde belirtilen ‘’askeri komutanlıkların gaspı’’ suçundan kamu davası açıldığı halde hüküm kurulmadığı görülmüş ise de; dava zamanaşımı süresince her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.
Temyiz istemlerinin reddine dair 22.10.2021 tarih, 2020/595 esas ve 2021/1175 sayılı ek kararın Katılan … vekili tarafından, 28.10.2021 tarih ve 2020/595 esas ve 2021/1175 sayılı ek kararın ise sanık … müdafii tarafından temyiz edilmediği belirlenrek yapılan incelemede;
Bir kısım sanık ve müdafiilerin usule ilişkin olarak: Reddi hakim başvurusunun 04.10.2018 tarihli celsede karara bağlandığı; tutuklama kararı veren hakimin hükme katılmadığı; karar celsesinden bir önceki celse hazır olan sanıklara son sözlerinin sorulmasından sonraki celse ek savunmayı gerektirecek yeni bir delil sunulmadığı; dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2012/3-1391 esas, 2013/407 sayılı ilamında ayrıntıları belirtildiği üzere bazı sanıkların yokluğunda hazır bulunan müdafilerine sanıklar yerine son sözlerinin sorulmamasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı; dairemizin 2021/3760 esas, 2021/10136 sayılı ilamında da ayrıntıları belirtildiği üzere temyiz incelemesine konu dosyanın hacmi, karmaşıklığı, esas hakkında mütalaanın ve esas hakkındaki savunmaların verildiği duruşmaların tarihi ile karar tarihi arasındaki süre dikkate alındığında savunma yapılması için yeterli süre bulunduğu ve dosyada hükmün tefhim edileceğinin bilinmesine rağmen duruşmaya bazı sanık müdafileri gelmeden hükmün tefhim edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; esas hakkında mütalaanın ve esas hakkındaki savunmaların verildiği duruşmaların tarihi ile karar tarihi arasındaki süre dikkate alındığında savunma yapılması için yeterli süre bulunduğu ve müdafisi bulunmayan sanıklara müdafi ataması yapıldığı anlaşılmakla, bu hususlar sonuca etkili görülmemiştir.
I) Sanık … Baştuhan hakkında bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz talebinin incelenmesinde;
Sanık hakkında bölge adliye mahkemesinin 28.09.2021 tarih ve 2020/595 esas, 2021/1175 sayılı kararı ile tefrik kararı verilerek ayrı bir esasa kaydedildiği anlaşılmakla; sanık hakkında temyiz incelemesine konu bir istinaf kararı bulunmadığından dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,
II) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında katılan … vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;
Sanıklar hakkında askeri komutanlıkların gaspı suçundan açılmış bir dava veya verilen bir hüküm bulunmadığı anlaşılmakla; sanıklar hakkında askeri komutanlıkların gaspı suçundan temyiz incelemesine konu bir istinaf kararı bulunmadığından dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE,
III) Sanıklar …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat kararlarına yönelik sanıklar müdafiilerinin temyiz taleplerinin incelemesinde;
Ankara bölge adliye mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 28.09.2021 tarih 2020/595 esas ve 2021/1175 sayılı kararına karşı sanıklar müdafilerinin yasal süresi içerisinde temyiz başvurusunda bulunduğu, ancak sanık …’nın 24.11.2021 tarihli ve sanık müdafinin 25.10.2021 tarihli dilekçeleri ile, sanıklar … ve … müdafiinin ise 02.11.2021 tarihli dilekçeleri ile temyiz talebinden feragat ettiklerini bildirdikleri anlaşılmakla; sanık … ve sanıklar müdafiilerince verilen dilekçelerin temyizden vazgeçme iradesini taşıdığı kabul edildiğinden, 5271 sayılı CMK’nın 266/1. maddesi uyarınca vazgeçme nedeniyle dosyanın inceleme yapılmaksızın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,
IV) Sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına ve silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraatine yönelik kararlara yönelik sanık müdafiinin temyiz talebinin incelemesinde;
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinin 28.09.2021 tarih 2020/595 esas ve 2021/1175 sayılı kararının sanık müdafiine usulüne uygun olarak 10.10.2021 tarihinde tebliğ edildiği, sanık müdafiinin CMK’nın 291/1. maddesinde öngörülen 15 günlük süreden sonra, 20.11.2021 tarihinde temyiz başvurusu yaptığı anlaşılmakla, yasal süresinden sonra yapılan temyiz isteminin 5271 sayılı CMK’nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,
V) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında verilen kararlara yönelik bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz taleplerinin incelenmesinde;
Adı geçen sanıklar hakkında ilk derece mahkemesince verilen hükümlere yönelik ilk derece Cumhuriyet savcısı tarafından aleyhe istinaf başvurusunda bulunulmadığının anlaşılması karşısında; bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının sanıklarla ilgili verilen mahkumiyet, beraat ve ceza verilmesine yer olmadığına dair bölge adliye mahkemesince verilen esastan reddine dair kararlara yönelik temyiz yoluna başvuru hakkı olmadığından temyiz taleplerinin REDDİNE,
VI) Katılanlar … ve … vekillerinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;
a) … vekilinin, (anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu hariç) Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, askeri komutanlıkların gasbı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından; … vekilinin (askeri komutanlıkların gasbı suçu hariç) Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından sanıklar hakkında verilen bölge adliye mahkemesi kararlarına yönelik temyiz talepleriyle ilgili olarak,
Katılanlar … ve …’nın nitelikleri itibarıyla suçtan doğrudan zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına imkan bulunmadığından CMK’nın 279/1-b maddesi uyarınca verdiği istinaf başvurusunun reddine dair karar, anılan maddenin son cümlesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün olmadığından, temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE,
b) Türkiye Büyük Millet Meclisi vekilinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan davaya katılma ve hükmü temyiz hakkı bulunduğundan, temyiz talebinin reddine ilişkin 20.10.2021 tarihli 2020/595 esas ve 2021/1175 sayılı bölge adliye mahkemesinin temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının KALDIRILMASINA,
VII) …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar yönünden katılan … vekilinin, sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlar yönünden sanıklar müdafilerinin ve katılan … vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;
Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçuna ilişkin olarak İlk Derece Mahkemesince verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlara yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının CMK’nın 286/2-h maddesi gereğince temyiz edilemez nitelikte olduğundan anılan suçlar yönünden temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK’nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE,
Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;
VIII) Sanık … müdafiinin, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine ilişkin karara karşı istinaf başvurusunun reddi kararına karşı temyiz taleplerinin reddi ile ilgili ek karar yönünden temyiz taleplerinin incelenmesinde;
Sanık müdafiinin yasal süreden sonra istinaf başvurusunda bulunduğundan istinaf isteminin reddine dair verilen kararın CMK’nın 279/1-b maddesine göre itiraz yoluna tabi olduğu, bu konuda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi’nin 20.10.2021 tarihli ve 2021/469 Değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği belirtilerek temyiz talebinin reddine dair 26.10.2021 tarih ve 2020/595 Esas ve 2021/1175 Karar sayılı ek kararda hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca REDDİNE, redde ilişkin bölge adliye mahkemesi ek kararının ONANMASINA,
IX) Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve müdafiilerinin; sanıklar …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve müdafiilerinin; sanıklar …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin; sanıklar …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin; sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden sanık ve katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve müdafiileri ile katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, Mehmet …, …, …, … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiileri ile katılan … vekilinin; sanıklar …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve müdafiileri ile Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı ve katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, Mehmet Erkenekli ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiileri, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı ve katılan … vekilinin; sanıklar …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar ve müdafiileri ile katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiileri ve katılan … vekilinin; sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat hükümleri yönünden sanık müdafiilerinin; sanık … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden sanık ve müdafiinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin; sanıklar … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden katılan … vekilinin; sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükmü yönünden katılan … vekilinin; sanık … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden sanık ve müdafiinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükmü yönünden katılan … vekilinin; sanıklar … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden sanıklar müdafiileri ve katılan … vekilinin; sanıklar …, , …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden katılan … vekilinin; sanıklar … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat hükümleri yönünden sanıklar müdafiilerinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden sanıklar müdafiileri ile katılan … vekilinin; sanık … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat hükmü yönünden sanık müdafiinin, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükmü yönünden katılan … vekilinin; sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükmü yönünden Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı ve katılan … vekilinin; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden katılan … vekilinin temyiz taleplerinin incelenmesinde;
Ayrıntıları Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 22.03.2019 tarih 2018/7103 esas, 2019/1953 sayılı kararında açıklandığı üzere:
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçunun maddi unsuru/tipik eylem, cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye elverişli vasıtalarla teşebbüs etmektir.
Suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de, bu husus suçun unsuru değildir.
Suç, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmak, bu düzen yerine başka bir düzen getirmek veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemek amacına matuf doğrudan genel kast ile işlenebilen bir suçtur.
Suç tanımında belirtilen amaçları gerçekleştirmeye yönelik bir fiil işlenmesi hususunda iştirak iradeleri bulunan sanıklar hakkında Türk Ceza Kanununun 309. maddesinde düzenlenen Anayasayı ihlal suçu yönünden iştirakin her şeklinin uygulanması mümkündür.
Suça iştirakten söz edebilmek için amaca yönelik bir fiil işleme hususunda iştirak iradelerini ortaya koyan kişilerin hepsinin bu amaçla kurulmuş bir örgütün üyesi olması da gerekmez.
15 Temmuz 2016 günü, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasal düzeninin değiştirilmesi amacıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerine sızmış FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu olan ve/veya bu örgütsel faaliyeti destekleyen 8.000’in üzerinde askeri personel tarafından savaş uçakları dâhil 35 uçağın, 3 geminin, 37 helikopterin, 74’ü tank olmak üzere 246 zırhlı aracın ve 4.000’e yakın hafif silahın kullanılarak; Cumhurbaşkanına suikasta teşebbüs edilmiş, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi başta olmak üzere birçok stratejik … bombalanmış, Başbakanın konvoyuna silahlı saldırı gerçekleştirilmiş, kalkışmaya karşı koyan güvenlik görevlileri ile sokaklara çıkan sivillere devletin silahlı kuvvetlerine ait bu uçak, helikopter, tank ve silahlarla saldırılarak 4’ü asker, 63’ü polis ve 183’ü sivil olmak üzere toplam 250’den fazla kişi şehit edilmiş, 23’ü asker, 154’ü polis ve 2.558’i sivil olmak üzere toplam 2.735 kişi de yaralanmıştır.
Somut darbe teşebbüsü, TCK’nın 309. maddesinde sayılan amaçlara matuf zarar tehlikesi doğuran vahim eylemler vasfını aşarak, anayasal düzeni doğrudan ortadan kaldırma neticesine yönelmiş, örgütün ülke genelindeki organik bütünlüğünden ve etkinliğinden istifade edilerek planlanıp uygulanmış, neticesi ve başarısı eş zamanlı, senkronize hareketlere bağlı hukuki anlamda tek bir fiil olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle örgütsel koordinasyon veya iştirak iradesi gereğince ve iş bölümü doğrultusunda bulundukları mahal ve konumlarına uygun, amaca hizmet eden ve katkı sunan icrai harekette bulunanların, icra aşamasına geçerek amaç suç yönünden somutlaştığında ve elverişliliğinde tartışma bulunmayan bu fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurdukları gözetilerek TCK’nın 37. maddesi kapsamında “doğrudan fail” olduklarının kabulünde zorunluluk vardır.
Mensup olduğu örgütle kurduğu bağ nedeniyle örgütsel faaliyet kapsamında işlenen anayasayı ihlal suçuna ilişkin planlama, hazırlık ve icra organizasyonundan haberdar olmak suretiyle darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini gerçekleştirenlerin ya da görev paylaşımı bağlamında henüz sırası gelmemiş icra hareketleri için gerekli hazırlıkları yapanların bu suç yönünden müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerekmektedir.
Doğrudan kanuni tanımda öngörülen cebir ve şiddet içeren icrai hareket niteliğinde olmayan, somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan ancak suçun icrasına başlanmasından sonra katılma iradesini açıkça ortaya koyan, zaman, nitelik ve yakın zarar tehlikesine yaptığı katkı itibariyle bütün olarak darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelen hareketleri gerçekleştiren sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasayı ihlale teşebbüs suçuna yardım etmek suçunu oluşturacağı gözetilmeli, hukuki durumları buna göre tespit edilmelidir.
TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen suç bir somut tehlike suçu olduğundan suçun oluşması için ayrıca bir neticenin gerçekleşmesi aranmamaktadır. Bu itibarla sanığın amaca matuf eylemi ve/veya işlediği elverişli araç suç ile suçun konusu üzerinde meydana gelen somut tehlike arasında illiyet bağının bulunması gerekli ve yeterlidir. Suça teşebbüsün kabulü için aranan elverişli vasıtalarla cebri eylemlere başlanıp başlanmadığı araştırılırken ve vasıtanın elverişliliği takdir edilirken tek tek yapılan eylemlerle amaçlanan hedefler arasında doğrudan doğruya bağ kurmak yoluna gidilemez. Ancak her halükarda ülke genelinde gerçekleştirilmek istenen amaca matuf cebri/icrai fiilin, sanığın bulunduğu mahalde/sorumluluk sahasında da doğrudan doğruya ya da araç suçlar yönünden icrasına başlanması aranmalıdır. Sanığın bu icrai fiile yine icrai bir hareketle katılması mümkün olduğu gibi garantörlük yükümlülüğünü ihmal etmek suretiyle de iştirak edebileceği görülmektedir.
Bu kalkışmaya iştirak edenlerin eylemlerinin, 5237 sayılı TCK’nın 309, 311 ve 312. maddelerinde düzenlenen suçları oluşturacağında kuşku yok ise de, aynı hukuki değerleri koruyan ve kapsamı itibariyle eylemlerin haksızlık muhtevasını tamamen ortadan kaldıran Anayasayı ihlal suçunun (TCK’nın 309. md.) tüm unsurlarıyla gerçekleştiği somut olayda sanıkların ayrıca, Türk Ceza Kanununun 311. ve 312. maddelerinde düzenlenen suçlardan cezalandırılmaları imkânı bulunmamaktadır.
Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur (1982 Anayasasının 137/2, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/3. maddesi). Askeri hizmete müteallik hususlarda verilen emir bir suç teşkil ederse bu suçun işlenmesinden emri veren mesuldür. Ancak amirin emrinin adli ve askeri bir suç maksadını ihtiva eden bir fiile müteallik olduğu kendisince malum ise, maduna da faili müşterek cezası verilir (1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B). Fakat Anayasasının 137/3, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 24/4 ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 41/3-B maddeleri, TCK’nın 30. maddesi bağlamında birlikte değerlendirildiğinde, askeri bir hizmete ilişkin olmak kaydıyla mutlak itaat kuralı gereğince konusu suç teşkil eden emrin yerine getirilmesi halinde de hukuka uygunluk nedenlerinin maddi şartlarında hata kurumunun olaysal olarak değerlendirilmesi ve şartları oluştuğunda uygulanması mümkündür.
Bölge Adliye ve İlk Derece Mahkemelerince Sübutu Kabul Edilen Somut Olay;
15 Temmuz 2016 günü itibariyle Ankara Kara Harp Okulu K.lığı (KHO) sorumluluğunda ve koordinesinde 28.06.2016 tarihinde başlayan Kara Harp Okulu ve Astsubay Meslek Yüksek Okulları için sivil kaynaktan öğrenci alımlarına devam edildiği, dekanlık personelinin çoğunun bu faaliyetlerde görevli olduğu, Alım Kurullarında toplam 401 (163’ü diğer birliklerden görevlendirilen) personelin görevli olduğu ve günlük 2000-2500 arasında adayın KHO içerisinde sağlık, spor, mülakat gibi testlere tabi tutulduğu, Kara Harp Okulu Komutanı bu faaliyetlere de nezaret ettiği aynı zamanda Kesin Karar Kuruluna Başkanlık yaptığı, Okul Komutanının Kurul’dan ayrıldığı saatlerde yönerge gereği KHO Dekanı Tuğgeneral …’ın Kesin Karar Kurulu’na başkanlık ettiği, KHO/ANKARA’da Alay Komutanlığına vekalet eden P.Alb. … ise Alay Komutanı yerine Kesin Karar Kurulunun üyesi olduğu, başka birliğe tayin olan KHO Kurmay Başkanı Kur.Alb. …, Kurmay Başkanlığına yeni atanan Kur.Yb. Sait Tosun ile; 2’nci Tb.K.lığı görevini devreden Kur.Yb. Ümit Gençer’de Tb.K.lığına yeni atanan Kur.Bnb. … ile devir teslim işlemlerine devam ettikleri ve öğrenci alımlarında aktif bir görevleri bulunmadığı,
Öğrenci Alay Komutanlığının yaz dönemi faaliyetlerinin ‘’Öğr.A.K.lığı 1’inci Anafartalar Taburunda 1’inci sınıftan 2’nci sınıfa geçen 101’i Misafir Askeri Öğrenci (MAP) olmak üzere toplam 836 Harbiyeli öğrenim görmektedir. Taburda öğrenim gören Harbiyeliler yaz tatilindedir. 2’nci Malazgirt Taburunda mezun olacak 39’u MAP toplam 692 Harbiyeli öğrenim görmektedir. Ayrıca 51 hazırlık sınıfı MAP öğrencisi de bu taburda öğrenim görmektedir. Mezun olacak 4’üncü sınıf Harbiyeliler yaz tatilindedir. 3’üncü Sakarya Taburunda 2’nci sınıftan 3’üncü sınıfa geçen 76’sı MAP toplam 831 Harbiyeli öğrenim görmektedir. Sakarya Taburu, Tb.K.Kur.Yb. Akif Açıkgöz’ün emir komutasında 11.07.2016 – 12.08.2016 tarihleri arasında planlanan yaz dönemi tatbiki eğitim için Menteş/İzmir’dedir. İzmir’de aynı zamanda 78 KATAR Harp Okulu öğrencisinin bulunduğu 98 kişilik bir birlik de buradaki eğitime iştirak etmektedir. Alay Komutanı Kur.Alb…. eğitimlere komuta, kontrol ve nezaret etmek için Menteş/İZMİR’de bulunmaktadır. Taburun 16, 17 ve 18’inci Öğrenci Bölükleri üç … süreli Harp Tarihi Tatbikatı için 15 Temmuz 2016 sabahı Tb.Hrk.Eğt.Ks.A. P.Yzb. Mehmet Akif Ceyhan’ın emir komutasında Çanakkale’ye hareket etmiştir. Bu bölüklerin dönüşünü müteakip geri kalan 13, 14 ve 15’inci Öğrenci Bölüklerinin de 22-24 Temmuz 2016 tarihleri arasında aynı tatbikatı yapmaları planlanmıştır. 4’üncü Dumlupınar Taburunda 3’üncü sınıftan 4’üncü sınıfa geçen 48’i MAP toplam 742 Harbiyeli öğrenim görmektedir. 4’üncü Dumlupınar Taburu Hrk.Eğt.Ks.A. P.Bnb. Gökhan Açıkgöz’ün emir komutasında (Yeni Tabur Komutanı henüz KHO’na katılmadığından Tabur Komutanlığına vekalet etmektedir.) 13.06.2016 – 12.08.2016 tarihleri arasında planlanan komando temel ve mukavemet kazandırma eğitimi için Eğirdir’de bulunmaktadır. 5’inci Akdeniz Kurs Taburunda, üniversite mezunları ile astsubaylardan alınan sözleşmeli/muvazzaf subay adayı 14’ü MAP toplam 401 kursiyer KHO/ANKARA’daki akademik eğitimlerine devam etmektedirler. Kurs (5’inci Akdeniz) Taburuna yeni atanan P.Bnb…. görevi devralmıştır. Bu Taburda eğitim-öğretim gören 401 subay adayı yıllık eğitim programına uygun olarak 16-17 Temmuz 2016 tarihlerinde Afyon-Kocatepe Harp Tarihi Tatbikatını icra edecektir. Bu Taburda ayrıca üniversitelerde eğitim gören 9 öğrenci iaşe ve ibate edilmektedir. Olay günü itibariyle 28’i Misafir Askeri Personel olmak üzere toplam 97 Harbiyeli bütünleme sınavları için KHO/ANKARA’da bulunmaktadırlar. Bunlardan ayrı olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığının talebi üzerine ilk kez yapılacak temel paraşüt eğitimine katılacak öğrencilerden ilk kafile olarak 2 subay, 143 Hava Harp Okulu öğrencisi 11-23 Temmuz 2016 tarihleri arasında KHO’da iaşe ve ibate edilmektedir.‘’ şeklinde olduğu
Kara Harp Okulunda darbe girişiminden önce darbeye ilişkin organizasyonlar yapıldığı, bu kapsamda; Kara Harp Okulunda yapılacak atışlar için mühimmatın, atış günü alınıp atış sonrası artan mühimmatın aynı … Kara Kuvvetleri Komutanlığındaki depoya ilgilisi tarafından teslim edildiği halde, Kur. Yb. Ümit Gençer’in (başka dosyada sanık olan ve olay gecesi TRT binasına gittiği belirtilen kişi) yeni tabur komutanı sanık …’e taburu devretmesine rağmen, taburdaki subaylara 18 Temmuz 2016 günü atış yaptırma bahanesiyle 15 Temmuz 2016 günü 2.250 adet 5,56 mm. fişek aldırarak çalışma odasında muhafaza ettiği, yine 2006 yılından itibaren yapılan Afyon-Polatlı Harp Tarihi Tatbikatı gezisinin bu kez 16 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilmesinin planlandığı, kursiyer öğrencilerin eğitim gördüğü taburun üç bölükten, her bölüğün üç takımdan oluştuğu, taburda 402 kursiyer öğrencinin bulunduğu, gezide her bölükten 9 kişi olmak üzere toplam 27 kişinin muhafız olarak görevlendirilmesinin kararlaştırıldığı ve muhafızlara dağıtılmak üzere 4.500 adet 5.56 mm fişek temin edildiği, kursiyer öğrencilere rutin uygulama dışında olmak üzere sabah erken çıkılacağı için eve gitmemelerinin gece okulda kalmalarının ve 21.30’da içtima alınacağının bildirildiği, 15 Temmuz günü daha önceden yapılan planlamada sanık … ın okul nöbetçi amiri olmadığı, bir kaç … öncesinde nöbet değişimi yapılarak olay günü sanık … ın nöbetçi amir konumuna getirildiği, Kurmay Yrb Ümit Gençer’ in olaydan bir … önce (14.07.2016 günü) Malazgirt Taburu whatsapp grubundan Üstteğmen …’a izinde olanları sorduğu, akabinde özellikle Cuma akşamı izinde olanların sayısını ve eğitim elbiselerinin durumunu öğrenmek istediği, firari olması sebebiyle dosyadan tefrikine karar verilen Kurmay Başkanı Kurmay Albay …’ın ülke genelinde darbeye yönelik eylem ve açıklamalar olmadan katılanları derdest ederek darbe açıklaması yaptığı, …’ın eşi …’ın hazırlık aşamasında müdafili alınan beyanında, 15 Temmuz 2016 günü öğle saatlerinde eve tanımadığı iki kişinin geldiğini, görüşme sonrası eşinin heyecanlı ve tedirgin olduğunu, 16 Temmuz 2016 günü sabah saatlerinde eşini gördüğünde ‘’kendisini affetmesini, emrin büyük yerden olduğunu, …’in emir verdiğini, ya teslim olacağını, ya da kendileriyle ilgili başka bir karar verileceğini’’ söylediği,
Kara Harp Okulunda darbeye karşı olduğu ve darbe faaliyetlerini engelleyeceğini düşündükleri Kara Harp Okulu Komutanı katılan Tümgeneral … ve emir astsubayı katılan …’ın etkisiz hale getirilmeleri amacıyla faaliyetler yürütüldüğü, bu kapsamda; 15 Temmuz 2016 günü 2’nci Tabur Komutanı olan sanık …’in saat 17.30 sıralarında mesaiden ayrıldığı, saat 19.35 sıralarında Kurmay Başkanı Kurmay Albay …tarafından lojmandan aranması üzerine saat 19.47 sıralarında tabur binasına geldiği ve … ile askeri hattan bir kaç kez telefon görüşmesi yaptığı, sanık …’in saat 21.12’de tüm bölük ve takım komutanlarını mesaiye çağırdığı, yine bütünleme sınavları için okulda kalan harbiyelilerin ivedi olarak içtimaya alınması ve silahların bulunduğu malzemeliğin açılmasını emrettiği, sanık …’in Tabur iç bahçesinde toplanan Harbiyeliler arasından seçtiği 20′ sine silah ve Kur.Yb. Ümit Gençer tarafından temin ve muhafaza edilen mermilerden bir kısmının dağıtımını yaptığı, Harbiyeli grupla birlikte Okul Karargah binasının kuzey doğu girişi olan A-21 kapısının yakınındaki alana gittiği, çağrı üzerine okula gelen bölük komutanları firari olmaları nedeniyle dosyadan tefrikine karar verilen sanıklar Yzb. Abdullah Beyaztürk ve Yzb. Güven Günindi’n de sanık …’in bulunduğu yere geldikleri ve bir süre görüştükten sonra yanlarına sanık Ütğm. …’ı da alarak A-21 kapısına (A-21 kapısından okul karargahına girişteki sağdaki iki oda Ani Müdahale Kuvvetinin kullandığı, okul komutanı ve emir astsubayının derdest edilerek tutuldukları yer) doğru hareket ettikleri,
Olay gecesi saat 20.30 sıralarında …, yeni atanan Kurmay Başkanı Kurmay Yarbay (firari olması nedeniyle dosyadan tefrikine karar verilen sanık) Sait Tosun ve (okuldaki görev süresi biten ve 14 Temmuz 2016 günü ilişiği kesilen, darbe günü Türk Telekomun ele geçirilmesi olayı nedeniyle başka dosya firari sanığı) Yarbay …’un Okul Karargah Binasının zemin katında bulunan Ani Müdahale Kuvvetinin bulunduğu koridora geldikleri, …’ın emriyle Ani Müdahale Kuvvetine durum verilerek önce 4 nolu nizamiyeye gönderildiği, ardından olay tarihinde Okl.Nöb.A. Per.Ş.Md.P.Yb. sanık …’ın da Kur.Bşk.nın bulunduğu AMK bölgesine geldiği, Ani Müdahale Kuvvetinin 15-20 dakika sonra Karargah binasına dönmesi sonrasında yeni durum verilerek 1 Nolu nizamiye bölgesine sevk edildiği,
KHO K. Emir Astsubayı Topçu Asb.Kd.Bçvş. Katılan …’ın saat 21.00 sularında komutan habercisinin “dışarıdan silah sesleri geliyor” demesi üzerine KONMER’i arayarak olay tarihinde Okl.Nöb.Sb. Ütğm. Sanık …’e 1 No.lu Nizamiye istikametinden birkaç el silah sesinin geldiği ve ne olup bittiğini sorduğu, Okl.Nöb.Sb.’nın ‘’KHO K.nın da KONMER’i arayarak konuyu sorduğunu ve kendilerinin de araştırdıklarını’’ ifade ettiği, Saat 21.00 sıralarında emir astsubayı Ast. Bçvş. katılan …’ın neler olduğunu araştırmak amacıyla A-21 kapısına doğru giderken …’ın yönlendirmesiyle kameralara bakmak amacıyla Ani Müdahale Kuvvetinin kullandığı odaya girdiğinde firari olmaları nedeniyle dosyadan tefrik edilen sanıklar Albay …, Yarbay Sait Tosun, Yarbay Atakan Adaşoğlu ile sanıklar Yüzbaşı … ve sanık Yarbay … tarafından derdest edilerek ellerinin ve ağzının bağlandığı, saat 21.30 sıralarında …ve sanık …’ın A-21 kapısının yakınında misafirini uğurlayan Okul Komutanı katılan …’ün yanına giderek “komutanım olaylar var, gelseniz iyi olur” demeleri üzerine birlikte Ani Müdahale Kuvvetinin bulunduğu odaya girmelerini müteakip daha önceden burada gizlenen personelle birlikte katılana saldırıldığı ve rehin alındığı, Albay … tarafından “siz siyasilerle iş birliği yapıyorsunuz, biz Atatürkçü subaylarız, yönetime el koyduk, işte şimdi uçaklar havada” dediği, katılanların aynı odada iki silahlı nöbetçi oda içerisinde birisi dışarıda kapı önünde olacak şekilde 16 Temmuz 2016 günü saat 10.30’a kadar alıkonuldukları,
Okul komutanı ve emir astsubayının etkisiz hale getirilmesi sonrası firari sanıklar ve sanıkların darbe faaliyetini başlattıkları, bu kapsamda; atama görmesi nedeniyle 14 Temmuz 2016 günü ilişiği kesilen Yarbay …’un hiçbir emir ve komuta yetkisi olmadığı halde 15 Temmuz 2016 günü saat 21.05 sularında olay günkü Kurs Tb.Nöb.Sb.P.Ütğm. sanık …’a Harp Tarihi Tatbikatı öncesi emniyet tedbirlerini denemek amacıyla bizzat kendisi tarafından tatbikat yaptırılacağı, taburdan muhafız olarak seçilen subay adaylarının silah ve mühimmatlarını alarak derhal içtima ettirilmesi emredilmiş, 27 kursiyer alelacele içtima ettirilmiş, P.Kur.Yb. …’un talimatıyla Topçu Ütğm. sanık … tarafından şarjörlere mühimmat doldurtulmuş ve vekili olduğu 2’nci Bl.K.lığı silah deposu açılarak silah ve fişek dolu şarjörler dağıtılmış, akabinde muhafızların Ulaştırma Bölüğü Nöb.Asb.Asb. …’a Yb…. tarafından bir kursiyer astsubay gönderilerek araç istenmiş, ancak KHO Nöbetçi Amirinin emri olmadan garajdan araç çıkarılamayacağını, araç çıkarma yetkisinin Okl.Nöb.A.nde bulunduğu, onun müsaadesi olmadan araç verilmeyeceğinin iletilmesi üzerine, Okul Nöbetçi Amiri P.Yb. Tolga Sıçrar telefonla arayarak aracın çıkartılmasını sağlamış bu şekilde kursiyerler bir araca bindirilerek Türk Telekom binasına götürüldüğü, bu olaya ilişkin yargılamanın halen başka bir dava dosyasında görülmekte olduğu,
Okl.Nöb.A.P.Yb. sanık …’ın öğrenci alımlarında görevli personeli evlerine götürmek bahanesiyle, saat 21.00 sularında toplam 12 servis aracını şoförleri ve muhafızlarıyla birlikte Bozpark bölgesinde hazır edilmesini Ulş.Bl.K.Yzb. …’na ilettiği, ancak Ulş.Bl.K.nın bu görevin plan dışı olduğu, şoförlerin sabah saat 04.00’de göreve çıkacağından dolayı talebin karşılanmasının uygun olmadığını, ısrar edilmesi halinde tutanak düzenlenerek araçların göreve sevk edilebileceklerini bildirmesi üzerine, Okl.Nöb.A.P.Yb. sanık …’ın 21.50 civarlarında bu kez Nöb.Asb. …’ı arayarak araçların görevlendirilmesinin Kur.Bşk.Alb. İ.Polat’ın bilgisi dahilinde yapıldığını, araçların derhal Bozpark’ta hazır edilmesi emrini verdiği, araçlar, sabah 05.00 sularına kadar Bozpark bölgesinde hazır bekletildiği ayrıca saat 24.00 sularında Dekanın Emir Astsubayı Asb.Bçvş. sanık …’un, araç sevk amirliğine gelerek, Dekanın emri ile kışla nizamiyelerinin emniyetini artırmak maksadıyla, büyük araç ve kamyonları (toplam 5 araç) aldığı ve bizzat kendisi tarafından 2 ve 4 No.lu nizamiyelerin girişini engelleyecek şekilde yerleştirildiği,
5’inci Akdeniz Kurs Tb. K.lığının dört bölük komutanı bulunduğu, 1’inci Bl.K. Mu.Yzb. sanık …, 2’nci Bl.K.Vek. Topçu Ütğm. Sanık …, 3’ncü Bl.K. J.Ütğm sanık …, 4’üncü Bl.K. (FYO) P.Yzb. Muhammed Vedat Şuvak olduğu, bölük komutanlarından Mu.Yzb. sanık …, Topçu Ütğm. sanık … ve J. Ütğm sanık …’nun ertesi … 05.30 başlayacak Harp Tarihi Tatbikatı intikal hazırlıkları kapsamında kumanya alınması, mühimmatın şarjörlere dizilmesi ve sırt çantalarının hazırlanması maksadıyla tanık Tabur Komutanı Bnb. …’ın emri doğrultusunda 22.00 sularında tabura geldikleri, P.Yzb. Muhammed Vedat Şuvak’ın izinde olduğundan dolayı o … birliğe gelmediği,
Saat 22.00 sıralarında uçakların alçak uçuşlara başlamalarına paralel olay tarihinde Kur.Bşk.Kur.Alb. olan firari sanık …tarafından subay adayı kursiyerlerin eğitim elbiseli, teçhizatlı ve silahlı olarak Bozpark bölgesinde toplanması sağlanmış, ardından bu gruba okulda bütünleme sınavı için kalan Harbiyelilerin de katıldığı, Bozpark bölgesinde toplanan subay adayı kursiyerlere öncelikle astsubay kursiyerler olmak üzere Yb. Ümit Gençer’in temin ettiği, Afyon Harp Tarihi Tatbikat için alınan mühimmattan muhafızlara verilenden geriye kalanı ile K.K.Kh.ndaki depodan beyaz bir Minibüsle getirilen mühimmatın dağıtımının yapıldığı,
Kara Harp Okulu Dekanı Tuğgeneral sanık …’ın, …tarafından saat 22.47 sıralarında aranarak “komutanım TSK yönetime el koydu, okula gelmeniz gerekiyor, verilen emre göre hareket edeceğiz” denilerek okula çağrıldığı, sanık …’ın saat 23.00 sıralarında okula geldiği, makamında eğitim elbisesi giyerek Okul Karargah Binasında bulunan …’ın yanına gittiği, darbeci personelce hazırlanan Sıkıyönetim Direktifinin saat 23.04’te Kara Harp Okulu Kontrol Merkezine ulaştığı, sanık …’ın bu listede Kara Harp Okul Komutanı olarak gösterildiği,
…ve sanık …’ın saat 23.00- 23.30 sıralarında Bozpark Bölgesinde geçerek toplanan birliğe “hükümetin bölücü terör örgütü ile anlaştığı için TSK’nın yönetime el koyduğu, sıkıyönetim ilan edildiği ve emre uymayanların şiddetli şekilde cezalandırılacağı” şeklinde konuşmalar yaptıkları, sonrasında Kur.Bşk.Alb. …’ın emriyle subay adayı kursiyerlerin 10’arlı gruplara ayırılarak kursiyerlere mühimmat dolu birer şarjör verildiği, …’ın emriyle gruplara ayrılan bir kısım harbiyeli ve kursiyerlerin rütbeli subaylar nezaretinde nizamiyelere gönderilerek Kara Harp Okulunun giriş ve çıkışları darbe faaliyetlerinin yürütülmesinin engellenmemesi için kontrol altına alındığı, geri kalan kursiyerlerin sınıflara ve yemekhaneye gönderildiği, nizamiyelerde görevlendirilen subaylara açıkta kimsenin bulunmaması, izinsiz kimsenin okula alınmaması, nizamiyelere kimsenin yaklaştırılmaması, toplu gösteri ve taşkınlıklarda ateş açılması yönünde gece boyunca emirler verildiği, nizamiye önüne gelen emniyet zırhlı aracına helikopterden ateş açılması nedeniyle olay yerinden ayrılmak zorunda kaldığı,
Kara Harp Okulundaki görevine yakın zamanda başlayan Tabur Komutanı …’ın saat 20.00 civarında mesaiyi terk ettiği, olayların başlaması üzerine 23.30 sularında okula gelmek için teşebbüste bulunduğu ancak Nizamiyede görevli Ütğm. …’in Kur.Bşk.nın emri olmadan içeri kimseyi alamayacağını ilettiğini, bunun üzerine A.K.Yrdc. Alb. sanık … ile görüşmesine rağmen Kur.Bşk.Kur.Alb. Firari sanık …tarafından kışlaya girmesine müsaade edilmediği, sanık …’e ne yapması gerektiğini sorduğunda ise “geri dön, yapacak bir şey yok” cevabını alması üzerine evine döndüğü,
Saat 22.50 sıralarında …’ın emriyle tüm Savunma Bilimleri Enstitüsü (Savben) personeline okula gelmeleri yönünde yazılı mesaj gönderildiği, Dekanlık İdari Şube Müdürü Öğ.Bnb. …’un, daha sonra …’ın emri üzerine whatsapp üzerinden 23.07 de bölüm başkanları ve şube müdürlerine okula gelmeleri talimatını ilettiği, Kara Harp Okulu bünyesinde 6 as birliğin mevcut olduğu, bu as birliklerden Lojistik Destek Komutanlığınca okulun emniyetinin sağlandığı, Lojistik Destek Komutanlığı dahil diğer as birliklerde görevli hiçbir personelin okula çağrılmadığı, Savben Müdürü sanık …’ın, …ve sanık …’la yaptığı görüşmeler neticesi, sıkıyönetim ilan edildiği, değişen durumlara karşı personelin hazır olması, birlik emniyeti için oluşturulan hazır kıtaya takviye gerekebileceği, personelin odalarında beklemesi yönünde talimat aldığı, …’ın emriyle saat 03.00-04.00 sıralarında Savben ve Dekanlık personeline mühimmatsız silah ve boş hucum yeleği dağıtımının yapıldığı,
Saat 23.30 sıralarında sivil giyimli iki askeri personelin beyaz bir minibüsle 2 nolu nizamiyeden …’ın izni ile okula giriş yaptığı, Bozpark Bölgesine geçen aracın getirdiği mühimmatları burada teslim ettikten sonra okuldan ayrıldığı, sonradan bu mühimmatın Kara Kuvvetleri Komutanlığında bulunan deponun kapısı kırılarak alındığının tespit edildiği,
İzmir/Menteş’te geçici görevde bulunan (başka dosya sanığı) Kara Harp Okulu Öğrenci Alay Komutanı Albay Enver Topal’ın emri ile izinde bulunan 1576 Harbiyelinin en seri vasıta ile Kara Harp Okuluna dönmeleri yönünde saat 00.47’de toplu SMS gönderildiği, yine İzmir/Menteş, Isparta/Eğirdir ve Çanakkale’de eğitim ve tatbikat amacıyla bulunan yaklaşık 1500 Harbiyelinin Ankara’ya dönmek amacıyla harekete geçirildikleri ancak kolluk güçlerince alınan tedbirler sayesinde engellendikleri,
Kara Harp Okulunda temel paraşüt eğitimi amacıyla bulunan 142 Hava Harp Okulu öğrencisinin saat 02.30 sıralarında İstanbul’a intikal edecekleri gerekçesiyle … İçtima alanında toplandığı, 91 öğrencinin alana inen helikopterlerle Etimesgut 11. Hava Ulaştırma Komutanlığına götürüldüğü, geri kalan 51 öğrencinin ise helikopter gelmediği/gelemediği için götürülemediği,
Başka dosya sanığı Siirt 3’üncü Komando Tugay Komutanlığı Kurmay Başkanı Albay …’un saat 01.30 sıralarında sivil aracı ile Kara Harp Okuluna geldiği, daha sonra helikopterle Genelkurmay Başkanlığı’na intikal ettiği, Saat 02.00 sıralarında …’ın emriyle … İçtima alanında toplanan 155 subay adayı kursiyerin 16’şarlı gruplara ayrıldığı, her grubun başında bir rütbeli olacak şekilde silahlı, teçhizatlı ve kamuflajlı şekilde önceden kararlaştırılan planlama dahilinde temin edilen helikopterlerle yoğun çatışmaların yaşandığı darbeciler tarafından ele geçirilmeye çalışılan Genelkurmay Başkanlığı’na götürüldüğü, karargah içerisinde çeşitli yer ve bölgelerde darbe teşebbüsüne karşı koyan sivil halkın karargaha girmelerini önlemek amacıyla konuşlandıkları,
Başka dosya firari sanığı …’un Türk Telekom Binasından tekrar okula geldiği, saat 03.00 sıralarında KONMER’de bulunan kamera ve görüntü kayıt cihazlarını sökerek imha etmeye çalıştığı, devam eden aramalar sonucunda görüntü kayıt cihazlarının 18 Temmuz 2016 günü saat 14.00’de ağaçlık alanda bir çukura atılmış vaziyette bulunduğu,
Kara Harp Okulunda darbe faaliyetinin sabah saatlerine kadar devam ettiği, sabah saat 08.00 sıralarında …’ın nizamiyelerdeki personelin istirahate çekilebileceği, alınan tüm ilave emniyet tedbirlerinin kaldırılması emrini verdiği, …’ın 15-16 Temmuz 2016 günlerinde Genelkurmay Başkanlığı, Akıncılar Üssü, Ulus-Telekom ve İzmir/Menteş’te bulunun ve darbe faaliyetine katılan askeri personelle yoğun telefon irtibatının bulunduğunun tespit edildiği, saat 09.00 sıralarında firari olmaları nedeniyle dosyadan tefrik edilen sanıklar …, , başka dosya sanığı … ile sanıklar … ve …’ın …’ın odasında toplandıkları, sanıklar … ve … dışındaki diğer kişilerin sivil kıyafetlerini giyerek okuldan ayrıldıkları, anlaşılmıştır.
Hukuki Açıklamalar ve Somut Olay Çerçevesinde Hükümlerin İncelenmesi;
Sanıklara müsnet suçların unsurları ve özel görünüm şekilleri, savunmalarında ileri sürülen hukuki kurumlar ile ilgili olarak yapılan açıklamalar, 15 Temmuz 2016 günü ülke genelinde yaşanan olaylar, bölge adliye ve ilk derece mahkemelerince sübutu kabul edilen somut olay çerçevesinde sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesine gelince;
Darbe girişiminden önce darbeye yönelik hazırlıkların yapıldığı, darbe bildirisi yayınlanmadan önce okul komutanı derdest edilerek ele geçirilen Kara Harp Okulunda, olay günü rutin uygulama dışında tüm askerlerin okula çağrılarak teçhizatlı içtima edilmeye başlanması, içtima edilen askerlere darbe girişimine yönelik duyuru yapılması, silah ve mühimmat dağıtılması, darbe faaliyetinin yürütülmesinin engellenmemesi amacıyla nizamiyelerde önlemler alınması ve nizamiye önüne gelen emniyet zırhlı aracına helikopterden ateş açılması, Türk Telekom binasına, Genelkurmay Başkanlığına ve İstanbul iline intikal amacıyla sevkiyatların helikopter ve araçlarla Kara Harp Okulundan yapıldığının anlaşılması karşısında; olay gecesi çağrı üzerine veya kendiliğinden Kara Harp Okuluna gelen ya da başka bir nedenle okulda bulunan muvazzaf askerlerin olay gecesi 03.00 sıralarında silah alma emrine uyarak silah alması ve verilecek emirleri beklemesi şeklindeki eylemlerinin TCK’nın 309. maddesinde düzenlenen anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunda fiil üzerinde ortak hakimiyeti olmamakla beraber işlenmekte olan amaç suç yönünden TCK’nın 39. maddesi kapsamında yardım niteliğinde kalacağında tartışma bulunmamakla birlikte icra hareketlerinden önce örgütsel organizasyon içinde yer alarak darbe girişiminden haberdar oldukları ve suç işleme kararı ile iradesine katıldıkları kanıtlanamayıp darbe girişimine yönelik eylemleri hazırlık hareketi kapsamında kalıp teşebbüs aşamasına ulaşan bir eylemi bulunmayan kişiler açısından ise işlenmekte olan amaç suç yönünden hazırlık hareketini suç sayarak yaptırıma bağlayan TCK’nın 314/2. maddesinde düzenlenen terör örgütüne üye olmak suçundan cezalandırılmaları gerektiği gözetilerek;
A) Sanıklar …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen mahkumiyet hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …,, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan verilen mahkumiyet hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, , … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen beraat hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri ile anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, , …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri; sanıklar …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarından verilen beraat hükümleri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükümleri yönünden yapılan incelemede;
Sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, Mehmet …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinde TCK’nın 62. maddesi uygulanırken uygulama maddesinin doğru olarak gösterildiği ve sonuç cezanın doğru şekilde belirlendiği anlaşılmakla; hüküm metnindeki ‘’sanıklara verilen cezanın takdiren 1/6 indirilerek’’ şeklindeki maddi hata niteliğindeki ibare mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.
Gerekçeli karar içeriğinde bir kısım sanıklar hakkında ‘’takdiri indirimi gerekirir bir neden bulunmadığından TCK’nın 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına’’ şeklinde ibarelere yer verilmiş ise de, hüküm kısmında sanklar hakkında gerekçesi belirtilmek suretiyle TCK’nın 62. maddesinin uygulandığı anlaşılmakla; sonuca etkili olmayan maddi hata niteliğindeki ibareler mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.
Sanıklar …, …, …, …, …, …, ve … yönünden; oluş, dosya kapsamı ve mahkeme kabulü nazara alındığında, dosya kapsamına göre mahkemenin takdir ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.
Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından suçundan mahkumiyet kararı verilen sanıklar …, …, …, …, …, … ve … eylemleri; anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan mahkumiyet kararı verilen sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … eylemleri; anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım suçundan mahkumiyet kararı verilen sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … eylemleri; silahlı terör örgütüne üye olma suçudan mahkumiyet kararı verilen sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve …’nın eylemlerinin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı, sanıklar …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında yüklenen silahlı terör örgütüne üye olma suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, , …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı; …, …, … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçlarının sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı; sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun sanık tarafından işlenmediği sabit olduğu, silahlı terör örgütüne üye olma suçunun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun sanıklar tarafından işlenmediği sabit olduğu gerekçe gösterilerek verilen beraat hükümlerinin karar yerinde gösterilerek kabul ve takdir kılınmış olduğu, incelenen dosya kapsamına göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla;
Sanıklar …, …, …, …, … ve …; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … ile sanıklar müdafiileri; sanıklar …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve … müdafiileri; Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı ve katılan … vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmeyerek CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle beraat ve mahkumiyete ilişkin hükümlerin ayrı ayrı ONANMASINA,
B) Sanık … hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan verilen beraat hükmü ile sanıklar …, …, …, …,, …, …, … ve … hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri yönünden yapılan incelemede;
Mahkeme kabulüne göre, sanıkların çağrı üzerine Kara Harp Okuluna geldikleri ancak okul içerisinde yaşanan olayları anlayıp darbe girişiminde kanunsuz bir eyleme karışmamak için silah almayıp, geceyi odalarında, dersliklerde veya sığınak gibi yerlerde geçirdiklerinin kabul edilmesi, yapılan yargılamada da sanıkların darbe girişimine yönelik eylemlerinin tespit edilemediğinden haklarında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan beraatlerine karar verilmesi karşısında;
1) Sanıklar …, …, …, …, …, … ve … hakkında yapılan temyiz incelemesinde;
Asker bir şahsın, örgütün gizlilik ve deşifre olmamak kuralına riayetle, örgütün talimatı ile ve örgütsel irtibatı sağlamak maksadıyla kamuya açık ve birbirinden bağımsız market, büfe, kırtasiye, lokanta vb. gibi sair işletmelerde kurulu bulunan, ücret karşılığı kullanılan sabit hat veya ankesörlü hatlar ile mahrem imam tarafından aranması ve “her türlü şüpheden uzak, kesin kanaata ulaştıracak somut olgu ve teknik verilerle tespit edilmesi ve yargılama yapan mahkemenin de tam bir vicdani kanaate ulaşması halinde, kişinin örgütle bağlantısını gösteren hukuka uygun delil olacağı” nazara alındığında;
Emniyet kayıtlarının yanı sıra BTK’dan alınan baz istasyonunu gösterir HTS kayıtlarının, “0” saniyeli çağrılar da dahil olmak üzere getirilerek üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda “gerçekleştirilen arama sayısı, aramaların ardışık ya da periyodik olup olmadığı, aramaların gerçekleştirildiği saatler, konuşma süreleri, sanığın farklı ankesörlü telefonlardan aranıp aranmadığı, ardışık aramaya dahil olan şahısların aynı kuvvete mensup ve aynı rütbede olup olmadıkları, aramaları gizlemek için herhangi bir şifreleme yönteminin kullanılıp kullanılmadığı” hususlarını gösterir analiz raporunun tanzim edilmesi, sanık ile birlikte ardışık arandığı tespit edilen başkaca şahıslar var ise bu şahıslarla ilgili herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma olup olmadığı belirlendikten sonra şahısların tüm aşama ifadelerinin getirtilmesi, ayrıca UYAP’ta bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzunda sanıklar hakkında başkaca bir beyan yahut delil bulunup bulunmadığının da araştırılması, yine sanık … yönünden dosyaya gönderilen Bilal Demirci ifadesi ve teşhisi ile tüm sanıklar hakkında elde edilecek yukarıda izah edilen ve ilgili delillerin CMK’nın 217. maddesi uyarınca duruşmada sanıklar ve müdafiilerine okunarak diyeceklerinin sorulması, ayrıca sanıklar hakkında beyanlar bulunması halinde gerektiğinde ilgili şahısların mahkemece dinlenmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
2) Sanıklar Mikail Ibrık ve … hakkında yapılan temyiz incelemesinde;
Sanıkların silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan mahkumiyetine esas alınan tanık beyanlarının tek ve belirleyici delil satüsünde olması nazara alındığında, CMK’nın 210. maddesinin “Olayın, delili bir tanığın açıklamalarından ibaret ise, bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir. Daha önce yapılan dinleme sırasında düzenlenmiş tutanağın veya yazılı bir açıklamanın okunması dinleme yerine geçemez” hükmü karşısında; sanıklar hakkında hükme esas alınan tanıkların mahkemece bizzat dinlenmesi, ayrıca sanık … Ibrık hakkında dosyaya gönderilen Hasan Murdan ifadesi ve teşhis işleminin CMK’nın 217. maddesi uyarınca duruşmada sanık ve müdafiine okunarak diyeceklerinin sorulması, gerektiğinde mahkeme huzurunda dinlenmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
3) Sanık … hakkında yapılan temyiz incelemesinde;
UYAP’tan alınan nüfus kayıt örneğine göre, sanığın hükümden sonra 09.11.2021 tarihinde öldüğü görülmekle, sanığın öldüğüne ilişkin kayıtların araştırılarak TCK’nın 64/1. maddesi gereğince hukuki durumunun tayin ve takdirinde zorunluluk bulunması,
Bozmayı gerektirmiş olup, sanık … ve müdafii, sanıklar …, …, …, …, …, … müdafiileri ile katılan … vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı hükümlerin CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Ankara 24. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi
için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE 23.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.